Yazar: Büşra ZORLU

2020’de kara deliğin fotoğraflanması, Curiosity uzay aracı, Venüs’te yaşam için fosfinin varlığı gibi uzay alanındaki gelişmeler hepimizi heyecanlandırdı. Bilimsel anlamda yapılan çalışmalar için dünyadaki bilim merkezleriyle ortak çalışmalar yapılıyor olsa da diğer devletler gibi ABD’de de uzayın tek hakimi olmak istiyor. Peki, bilim gelişirken devletler uzaydaki çıkarlarını korumalı mı yoksa uzay sadece bilimsel bir çalışma alanı olarak mı kalmalı? ABD Uzay Kuvvetleri Görevleri Donald Trump’ın 20 Aralık 2019 tarihinde imzaladığı karar ile Pentagon’da ABD Uzay Kuvvetleri (US Space Force) kuruldu. Bu 1947’den beri kurulan ilk silahlı askeri şube. Yıllardır askeriyenin çoğu yerinde görev almış bir isim olan General John Raymond…

savunma-sanayisavunma-sanayi 4 Eylül yapay zeka teknolojisi ile mühendisliğin her gün geçtiğimiz yollarda buluştuğu gün. Batıdan doğuya kadar tek bir hat olarak yapılacak uluslararası akıllı otoyolda Ankara-Niğde yolunun 1. ve 3. kısımları bugün açıldı. Akıllı Otoyol İle Yakıttan ve Zamandan Tasarruf Artan araç trafiği, yakıtta dışa bağımlılık gibi etkenler düşünüldüğünde bunları en aza indirecek birçok yol bulunması gerekir. Ankara-Niğde Otoyolu’nun fiziki açıdan da çok büyük bir proje olduğunu kaydeden Karaismailoğlu, “Bu proje ile 3 bin 566 metre uzunluğunda 5 adet viyadük, 2 bin 368 metre uzunluğunda 49 adet köprü, 4 bin 506 metrelik 75 adet üst geçit, yaklaşık 131 milyon m3…

Tasarım, bir aracın satın alınmasındaki en önemli parametrelerden biridir. Zarif çizgileri, güçlü duruşu, göz alıcı renkleriyle kendine hayran bıraktırır. Mühendislikte, bundan çok daha fazla anlamı var: Aerodinamik Etki Aerodinamik;  havanın, hava içinde hareket eden cisimler üzerindeki etkilerini inceleyen bilim dalıdır. Otomotiv sektöründe araçlara olumsuz olarak etki edecek aerodinamik etkinin en aza indirgenmesi için mühendisler tasarımlarda su damlası formuna yaklaşmaya çalışıyor. Önü yuvarlak ve kalın arkası ince olan su damlası formu ise araçlarda tasarımsal açıdan rağbet görmüyor. Bu yüzden araçlardaki Cd (sürüklenme) katsayısı ile uçaklarda ve Formula 1 gibi hızlı giden araçlardaki CI (taşıma-kaldırma) katsayısı en düşük seviyede tutulmaya özen gösteriliyor.…

Havasız lastik fikri çok fütüristtik gelebilir. Gelecekte daha çok kullanımına rağbet edilmesi beklenen bu teknoloji için henüz erken diye düşünebilirsiniz ama Michelin ve GM öyle düşünmüyor. Michelin’in 2005 yılında aynı mantıkla ufak arazi araçlarında kullanılan Tweel lastiklerini çıkartması, Uptis içinde bir referans olduğunu göstermektedir. Fransız lastik üreticisi Michelin’in verilerine göre her yıl patlama, delinme gibi nedenlerle %12, uygun olmayan basınç nedeniyle oluşan aşıntılardan %8 yani 200 milyon lastik hurdaya atılıyor. Lastik ihtiyacının artmasıyla üretimde harcanan enerji ve ham maddesi petrol ihtiyacında da artış olmaktadır. Lastik üretimin her aşamasındaki karbon ayak izi de hurdaya çıkan lastiklerin sulara ve toprağa atılarak oluşturduğu…

Bilim insanları her geçen gün hayatımıza yeni teknolojiler sunarken doğadan, insandan ilham alırlar. Bu teknolojilerin hedefi olan sorunları da gene onlara bakarak bulurlar. Eğer bir süper malzeme geliştirmek isteseniz teknoloji harikası sert, dayanıklı malzemeler mi yoksa çöpten elde edilen Grafen gibi geri dönüşümle harikalar yaratabilecek bir malzeme mi isterdiniz? Süper Malzeme Hidrofobik Kaplama Nano ve mikro yapılardan oluşması kolaylıkla bozulmasına neden olsa da gelecekte sadece teknolojik yapılarda değil gündelik hayatta da kolaylık sağlayacak bir uygulamadır. Hidrofobik (suyu sevmeyen) özelliği ile yüzeye tutunamayan su akıp gitmektedir. Yüzeye tutunamama özelliği ile damar tıkanıklığını önlemek için takılan stentlerin zamanla tıkanmasını engelleyebilir. Otomobil camlardaki…

Dunning-Kruger Sendromu; bilgi seviyesinin insanlardaki yansımasını tanımlamaktadır. “Bir şey biliyorsam o da hiçbir şey bilmediğimdir”, “cehalet mutluluk getirir” sözlerinin altındaki felsefe, karşılaştığımızda düşündüğümüz türden. Yıllardır sektörde çalışan insanlar bilginin değerini her geçen gün daha iyi anlarken, yeni mezun arkadaşlar okul ortamından farklı bir yerde Dunning-Kruger Sendromu kişiliği göstermemek için ne kadar çalışmalı sizce. Kafka da zamanında bir yorumda bulunmuş: “Zerre kadar anlamadıkları şeyler hakkında konuşuyorlar. Sırf aptallıkları sayesinde kendilerinden bu kadar eminler.” Biri çıkıp da “Ben Mühendisim” lafını sizce ne zaman demeli? Dunning-Kruger Sendromu 1995 yılında McArthur Wheeler adlı kişi limon suyunun çok derin bir kimyası ve gizemli bir yapısı…

Uzay çöplüğü, uzay yolcuklarını ileride ne kadar engeller. Yıl 1957, Sovyet Rusya Sputnik 1 adlı uydusunu fırlatarak uzay çağını başlattı. Aradan geçen 63 yılda gönderilen uyduların şu an birçoğu şuan çalışmıyor. Uzaya terk edilmiş bu uydular ise her geçen gün tehlikeyi daha çok arttırıyor.    Telefon sinyallerinde, TV – radyo yayınlarında, 5G teknolojisi sayesindeki veri iletiminde, navigasyon ile yer bulmada, doğru hava tahmininde, dünyanın manyetik alanını ya da uzak gök cisimlerini ve patlamalarını incelemede uydular kullanılıyor. Geleceğin savaş stratejisi ise uyduları füze ile donatmak.  Elektrik gibi hayatımızın bağlı olduğu uydular da uzay boşluğunda tehlikeli altında çalışıyorlar. NASA’lı bilim insanı Donald…

Alan Turing’in 1950’de sorduğu “Makineler Düşünebilir Mi?” sorusu bugün yerini makine öğrenimine bıraktı. Günümüzde bu konuyla alakalı yapay zekâ, makine öğrenmesi ve derin öğrenme kavramları çokça konuşuluyor. Peki, ne bunlar? Yapay zekâ; insan gibi düşünebilen insana özgü algılama, öğrenme, düşünme, fikir yürütme, sorun çözme, tepki verme ve dışa vurma gibi şeyleri yapması istenilen yazılımlardır. Makine öğrenmesi ise, verilen karışık girdileri akılcı sonuçlar olarak çıkarma yeteneğidir. Filozof Arthur Samuel “Makinelerin, bilhassa programlanmadığı sonuçları öğrenme kabiliyeti” olarak tanımlamıştır. Denetimli ve denetimsiz olarak ikiye ayrılır. Denetimli öğrenme, verilen verilerle konulan kurallar içinde istenilen sonucu alabilmektir. Denetimsiz öğrenme ise, verilen bir veri var ki…

Birçok uzay filmi, bilimsel teorileri ve gerçekleri yansıtır. İzlerken bizi büyüleyen bu filmleri gelin bilimle olan yakınlığına bakalım. Yıldızlararası (Interstellar)  2014 yapımı bu uzay filmi birçok kişi tarafından hala beğenilmeye devam ediyor. Konusu solucan deliğinden geçerek Gargantua karadeliğinin yörüngesindeki gezegenlerde yeni bir yaşam yeri bulmak olan filme bilimsel olarak katkı sağlayan kişi Nobel fizik ödüllü Kip Thorne’dur. Burada ki ilk soru karadelikten sağ çıkılabilir mi? Karadelikten başka boyuta geçilmesi şu an ki fizik bize bunun mümkün olmadığını söylüyor çünkü karadeliğin çekim kuvvetinden kaçabilen madde yok. Karadelikten geçilmesi halinde bile ya spagetti gibi uzamaya çünkü alt tarafınız ile üst tarafınızın aynı…

Hedefleri doğrultusunda kendi kendine karar veren, değişken ortam şartlarına adapte olabilen ve kendi kendini yönetebilen sistemlere “otonom sistemler” denir. Yapay zeka tabanlı bu sistemler çoğu yerde kullanılıyor ama ben mesleğim ve ilgi alanım olan otonom araçlar ile ilgili bilgi vermek istiyorum. Otonom Seviyeleri Otonom araç kendi kendine giden olarak tanımlansa da seviyeleri olduğunu unutmamak lazım. Seviye 0: Otonom yok Seviye 1 Sürücü Asistanı: Frenleme hızlanma gibi bazı durumlarda sürücüye destek olabilir fakat tüm kontrol halen sürücüdedir. Seviye 2 Kısmi Otonom: İzin verildiği müddetçe araç direksiyonu veya hızı sistem tarafından sürücü gözetiminde kontrol edebilir. Seviye 3 Koşullu Otonom: Direksiyonu ve sensörlerle…