Bir parçanın üretiminden sonraki durağı testtir. En küçüğünden en büyüğüne kadar her parçanın işlevini gerçekleştirip gerçekleştirmediğinin denenmesi gerekir. Hepsinin çalışma koşulları, farklı yük altında yada sıcaklıkta çalışmaları, farklı iklim tipleri testlerin çeşitliliğini de arttırmıştır. Tabi ki test merkezlerini de. Yapılacak olan testlerin maliyeti düşünüldüğünde ise çoğu firma laboratuvar kurmaktansa ortak test merkezlerinde yapılmasının daha az maliyetli olduğunu düşünüyor. Mesela sac salıncağın, motorun yada arabanın gönderilip test edilmesi ile test merkezi kurmak arasındaki hesaplamayı size bırakıyorum. Buradaki önemli bir noktayı paylaşmak istiyorum: kendi geliştirdiğiniz bir AR-Ge çalışması ürününüzü test için dışarıya göndermek teknolojinizi de göstermek demek değil midir?
Hem çalışmalarımızı korumak hem de maliyetleri düşürmek ve de müşteriyi bize çekmek her açıdan avantajı sağlamak olacaktır. Bunun önemini artan test merkezlerimizle de görebiliriz.
OTAM Test Merkezi
2004 yılında İTÜ vakfı, OSD ( Otomotiv Sanayi Derneği) ve TÜBİTAK ortaklığında 15 milyon euro yatırım ile İTÜ Ayazağa yerleşkesinde kuruldu. Kurulduğu yıldan beridir birçok aracın testlerini gerçekleştiren kurum, son yıllarda gelişmekte olan otomotiv sektöründeki elektrikli araçları da test etmeye başladı. Ülkemizde 4 farklı firmanın ürettiği hafif ticari ve binek elektrikli araçların testlerini gerçekleştirdiler.
Ford, BMC Power, Tümosan, Renault, Honda gibi otomotiv ve savunma sanayii alanı içinde aynı testleri gerçekleştiren firmada toplamda 8.500 test gerçekleştirildi. Son olarak Ford Courier’ın testini gerçekleştirmişlerdir.
Araçların akustik özelliklerinin test edilmesi için yansımasız (anekoik) özel odalar gerekmektedir. OTAM’da bulunan yarı anekoik oda artı olarak şasi dinamometresi de bulundurmaktadır.
Motor test sistemine sahip olan sayılı merkezlerden biri olan OTAM’da birçok laboratuvar bulunmaktadır.
OTAM LABORATUVARLARI
- Araç Test Laboratuvarı
- Motor Test Laboratuvarı
- Mekanik Test Laboratuvarı
- Titreşim/ Akustik Test Laboratuvarı
- Uçucu Emisyonlar Test Laboratuvarı
- Mekatronik Eğitim Araştırma Laboratuvarı
OTAM’DA YAPILAN TESTLER
- Dayanım/ Ömür
- Motor Emisyon Performansı
- Titreşim ve Akustik (NHV)
- Araç Emisyon ve Performansı
- Taşıt Yol Verisi Toplama ve Taşıt Testleri
BİAS TOSB Otomotiv Test Merkezi
Otomotiv tedarik merkezinin projeyi geliştirmesi ile başlayan çalışma, Marmara kalkınma ajansının desteğiyle 2016 yılında kuruldu. 2018 yılında işletmesi için BİAS şirketiyle anlaşılmıştır. İzmir, İstanbul, Ankara’da ofisi, Ankara’da BİAS fabrikası Kocaelin’de ise test merkezi bulunmaktadır. Firmanın gerçekleştirdiği testler ise;
- Statik Dayanım
- Vibrasyon ve Şok
- Ömür (Yorulma)
- İklimlendirme
- Motor Dinamometre
- Tip Onay (Homologasyon)
- Elastomer
- Çevrimsel Korozyon
- Mobil Egzoz Emisyonu – Pems
- Fonksiyonel Testler yapılmaktadır.
Firmanın gerçekleştirdiği ölçüm hizmetleri ise;
- Saha-Lab Ölçümleri
- Titreşim Akustik Ölçümleri
- İvmeölçer Kalibrasyonu
- Modal ve Yardımcı Testler
BİAS mühendislik firmasında gerçekleşen fonksiyonel testi biraz açmak gerekirse; fabrikaların üretmiş olduğu bir ürünün amacını gerçekleştirip gerçekleştirmediğinin incelenmesi için yapılır. Diğeri ise yardımcı testler. BİAS mühendislik yukarıda da bahsedildiği gibi sadece araç testi yapmıyor. Gereksinimlerinize özel olarak test fikstürlerinin tasarımı ve imalatını, data işlemede, analiz ve simülasyon gibi konularda danışmanlık veya eğitim vermektedirler.
ODTÜ-BİLTİR Test Merkezi
1999 yılında ODTÜ kampüsünde kurulan merkez şuan da 11 birim merkezinden oluşmaktadır. Türkiye’deki ilkleri gerçekleştirmesiyle de önemli bir yere sahiptir. Sadece otomotiv alanı için değil diğer mühendislik alanları içinde aynı çalışmaları yapmaktadırlar. Lisansüstü proje, tez ve AR-Ge çalışmaları yapılmaktadır. İlklerin merkezindeki laboratuvarlar;
İlk CAD/CAM/Robotik Laboratuvarı (1992)
1992’de kurulan bu birimdeki CNC tezgahlar, hızlı prototip cihazları, CMM cihazları, sayısal tarayıcı cihazlar günümüzde endüstriyel ürün ve mühendislik ürünlerinin üretimi, üretim yönteminin geliştirilmesi için kullanılmaktadır.
İlk Ürün Kullanılabilirliği (2003)
Tasarımcı ve üretici ile birlikte çalışmakta ve danışmanlık hizmeti vermektedirler. Buradaki amaç; ürünlerin kullanıcı tarafından kullanılabilirlik, ergonomi gibi gereksinimleri yerine getirilmesini amaçlayan testleri yapmak ve AR-Ge çalışmaları yapmaktır. Otomotiv ürünleri için de aynı çalışmaları gerçekleştirmektedirler.
İlk Dövme ve Araştırma Merkezi (2007)
Dövme presi, trim presi ve indüksiyon ısıtıcı bulunan birimde dövme işlemi, kalıplara yönelik çalışmalar, haddeleme, sac metal şekillendirme, ekstrüzyon gibi üretime yönelik konularda tasarım ve analiz çalışmaları da gerçekleştirilmektedir.
İlk Hasarsız Çarpışma Testi (2009)
Hasarsız kızaklı test sistemi ile araç içi yolcu ve yaya güvenliği konularında çalışmalar gerçekleştiren kurum, Türkiye’deki ilk hasarsız çarpışma test laboratuvarıdır. Bunların dışında kazanın olmasını engellemeye yönelik olan aktif güvenlik sistemleri (ABS, otonom acil frenleme (AEB), şerit takip sistemi) ve kaza anında ve sonrasında yaya ve araç içi yolcuların kazayı en az hasarla atlatmasını sağlayacak olan pasif güvenlik sistemleri (kemer, hava yastığı..) dediğimiz ekipmanları aşağıdaki sistemlerle test etmektedirler.
Bu laboratuvarda;
- Önden çarpışma benzetimi
- Arkadan çarpışma benzetimi
- Whiplash (omurga hasarı) çarpışma benzetimi
- Emniyet kemerleri ve hava yastığı geliştirme sistemi
- Hava yastığı ateşleme sistemi
- Emniyet kemeri ön germe ateşleme sistemi
- Ambulans ve medikal cihazların
- Araç dışında yaya güvenliği
- Araç içinde sürücü/yolcu güvenliği
- Statik emniyet kemeri ve koltuk ankraj testleri gerçekleştirilmektedir.
14 Kasım 2011 tarihinde TÜKKAK tarafından akredite edilmiştir. Test videolarını ise ODTÜ-BİLTİR youtube kanalında detaylı anlatımla izleyebilirsiniz.
OTAM, BİAS ve ODTÜ-BİLTİR haricinde Bursa’da DTA mühendislik ve Kara Taşıtları Test merkezi parkuru, TÜBİTAK-MAM, TESTTÜRK ve FİGES gibi özel, kamu kuruluşları ve üniversitelerin test merkezleri de mevcuttur.
Aşağıdaki videoda TOFAŞ’daki süspansiyon testinin küçük bir kısmını da görebilirsiniz.
Kaynakça
https://www.mmo.org.tr/sites/default/files/8_7.pdf
www.otam.com.tr
http://www.biltir.metu.edu.tr/index.html
www.biastest.com.tr
