Büyük ve özel hava taşıtları, genel olarak bir amaca hizmet etmek için yapılmaktadırlar. Bunların en büyük örnekleri Sovyetler Birliği zamanında çok görülmüştür. Mil V-12, AN-225 genel bir hizmete amaç ediyorlardı, o amaç ortadan kalktığında ise terk edildiler. İnsanlık uzaya doğru yönelim göstermeye başladığından beri yeni, çeşitli ve büyük hava araçları tasarlamaya başlamışlardır. Bunlardan biri ise, Dünya üzerindeki en büyük kanat açıklığına sahip Stratolaunch…
Stratolaunch’un Hikayesi
2011 yılında Microsoft’un kurucusu Paul G. Allen ve Scaled Composites’in kurucusu Burt Rutan, bir araya gelerek Stratolaunch System isimli bir platform kurdular. Stratolaunch System’in asıl amacı ise uzaya rahat ve güvenilir şekilde ulaşımı sağlayabilmekti. Ayrıca düşük Dünya yörüngesine ulaşım sağlanarak, askeri, ticari ve hükümet bazlı etkinlikler bu sayede daha yaygın hale gelecekti. Uyduların düşük Dünya yörüngesine gönderilmesi için ise bir fırlatma rampasına ihtiyaç vardı. Aralık 2011’de bunun üzerine Stratolaunch’un ilk çalışmaları başladı. 2017 yılında yapım işlemleri sona erdi ve 13 Nisan 2019’da 2.5 saatlik başarılı bir test uçuşu gerçekleştirdi. 29 Nisan 2021’de ise ikinci uçuşunu gerçekleştirdi. Bu uçuş sırasında 3.5 saat havada kaldı.
Sonra Ne Oldu?
Uçak ilk uçuşunu yapmadan önce, şirket ortaklarından Paul G. Allen 2018 yılında hayatını kaybetti. Bu olaydan sonra bu uçağın ana amacı ve proje sahibi artık değişmişti. Uçak yine fırlatma rampası olarak kullanılacaktı, ama bu işi bu sefer sesten beş kat hızlı mobil araçlar için gerçekleştirecekti. Paul G. Allen hayatını kaybettikten sonra uçak artık Scaled Composites’le beraber anılmaya başladı. Scaled Composites’in alt şirketi konumuna giren Stratolaunch System, şu an Talon-A adlı mobil ve sesten hızlı araçlar tasarlıyor. Mart 2022’de faaliyete geçmesi beklenen ve Mach 5-7 gibi hızlara ulaşabilen bu araçların yeniden kullanılabilir roketlerle çalışması planlanıyor. Talon-A’dan en son gelen bulgu ise Kasım 2020’de prototipinin büyük bir ölçüde tamamlandığı hakkındaydı. Stratolaunch ise artık bu araçlar tamamlandığında, yörüngeye uydu yerleştirmek yerine bu araçları fırlatacak. 35.000 feet yükseklikten Talon-A tipi araçların fırlatılması için çalışmalar sürdürülmeye devam ediyor.
Stratolaunch’un Teknik Özellikleri
Dünyanın en büyük kanat açıklığına sahip bu uçağın 117 metre kanat açıklığı, yandaki görselde rakipsiz olduğunu daha iyi anlatıyor. Uçağın büyük olma nedenlerinden birisi ise, görsellerinden anlaşılacağı üzere ikiz gövdeye sahip olması. 73 metre uzunluğa, 15 metre yüksekliğe sahip bu uçak, büyüklük konusundaki diğer rakiplerine göre biraz daha hafif. Boş ağırlığı 226,796 kg ve maksimum kalkış ağırlığı ise 589,670 kg. 6 Boeing 747 motorundan güç almakta ve her biri yaklaşık 252.4 kN kuvvet üretiyor. Maksimum hızı 850 km/h, maksimum menzili 1900 km ve taşıdığı ağırlıkla birlikte çıkabileceği maksimum yükseklik ise 35000 feettir. Uçak nadir olmasının ayrıca nedeni ise gövde ve kanatlarında hafiflik ve dayanım sağlamak için karbonfiber bazlı kompozit kullanılmasıdır. İniş takımında toplam 28 adet teker taşımaktadır.
Kaynakça
- en.wikipedia.org
- www.stratolaunch.com
- zephyrnet.com
- boardinginfo.com
