Sovyetler tarihi araştırıldığında, Sovyetlerin her zaman en iyi ve zamanına göre en çılgın olan fikrin peşinden koştuğu sık sık görülmüştür. Sovyetler havacılıkta büyüklüğe çok önem veriyorlardı. Antonov AN-224, Tupolev 144, Kalinin K-7 bunlar için sadece birer örnek. Peki ya helikopterler? Bunun için ise Sovyetler yine en çılgın olanın peşine düştü.
Nasıl Başladı?
1959 yılında Sovyet Havacılık Komitesi tarafından Mil’e 20 ile 25 ton arası yük taşıyabilen bir helikopter tasarlanması için talimat verdi. Komite aynı zamanda bu helikopterin boyutlarını Antonov AN-22’ye benzer ölçülerde olmasına karar kıldı. Bunun nedeni ise balistik füzeleri ve önemli savaş malzemelerinin rahatlıkla taşınabilmesinin istenmesiydi. Pervane yerleşimiyle dikkat çeken bu helikopterin tasarım aşamasında olan sınırlamalar Mil’i ikiz rotorlu sistem kullanmaya ne kadar zorladı. Fakat bu tip kullanım Boeing CH-47 Chinook’un benzer bir tandem düzeni kullanmasından dolayı problemlere yol açtı. Bu nedenle enine yerleşim tercih edilmiş oldu. Bu yerleşim tipiyle de Mil V-12, kuyruk motoru ihtiyacını ortadan kaldırdı. Enine yerleşen rotorlar ise, yaklaşık 30 metre açıklığa sahip ters konik kanatların uçlarına yerleştirilmiş iki adet Mil Mi-6 iletim sisteminden oluşur.
İlk Prototip
Sistemlerin ayrı ayrı testlerinden sonra, 1965 yılında Panki’de ilk prototipin yapımına başlanmıştır. 1968 yılında ilk prototipin yapımı tamamlandı. 1967 yılında ilk test uçuşunda Mil V-12 , bazı kontrol problemleri yaşadı.
Tekerlek setinde sert bir patlama oldu, helikopter bundan zarar gördü. Hatta batı basınından bazı gazeteler, bu helikopterin büyük bir başarısızlık olduğunu, helikopterin imha edildiği yazıldı. Fakat bu büyük bir yanlıştı. 1968’de tekrar görücüye çıkan V-12, Panki’den Lyubertsy’e uçmuştur. Bu uçuşu sırasında 31.030 kilogram kaldırdı. Bu bir Dünya rekoruydu. Bir yıl sonra ise ağırlık açısından kendi rekorunu tekrar kırdı. 44.205 kilogramı yine Panki’den Lyubertsy’e taşımıştır. Bu prototipten sonra yeni bir prototip üreten Mil, diğer prototipin ilk uçuşunu 1973 yılında yapmıştır.
Mil V-12 Neden Uçmuyor?
Helikopter teknolojisindeki olağanüstü ilerlemeler Mil V-12 ile başladığı için, tasarımcılarına ve mühendislerine önemli ödüller kazandırmıştır. Bunlardan biri ise Amerikan Helikopter Topluluğu tarafından verilen Sikorsky ödülüydü. Bu ödülünün yanı sıra, ağırlık konusunda Mil V-12, rekor üstüne rekor kırmıştır. Fakat Sovyet Hava Kuvvetleri, bu helikopterin artık herhangi bir görevinin kalmadığını öne sürmüştür. Ana amacı ağır stratejik balistik füzelerin hızlı konuşlandırılmasıydı. Fakat buna artık ihtiyaç kalmamıştı. Bununla birlikte Sovyet Hava Kuvvetleri Antonov AN-22’lerin de üretimine balta vurmuştur. 1974 yılında bir çılgın Sovyet projesi böylece rafa kaldırılmış oldu.
Helikopterler Nerede?
Birinci üretilen prototip Panki’deki Mil Helikopter Fabrikasında çürümeye terk edilmiş. 2017 yılında yazılmış kaynaklara göre, V-12 hala aynı şekilde fabrikada bekliyor. Diğer prototip ise, halka açık bir şekilde Moskova Merkez Hava Kuvvetleri Müzesi’nde sergileniyor.
Mil V-12’nin Özellikleri
6 kişilik mürettebata sahip devasa helikopter, 196 yolcuya kadar taşıyabiliyordu. 37 metre uzunluğa, 12.5 metre yüksekliğe ve 67 metre kanat açıklığına sahip olan V-12’ye gücünü 4 adet Soloviev D-25VF’den alıyordu. Bu toplamda 26000 HP güç demekti. Ana rotorunun alanı 962 metrekareydi. Maksimum 40.000 kilogram taşıyabiliyordu. Maksimum hızı 260 km/h, menzili ise 500 kilometreydi.
Kaynakça
- www.aviastar.org
- www.avia-dejavu.net
- www.airliners.net
- en.wikipedia.org
