Genichi Taguchi, kaliteyi iyileştiren ve maliyetleri düşüren kalite kontrol yöntemleri ile tanınan, kalite mühendisliğinin fikir babası olarak bilinen bir istatistikçi ve mühendisti.
Taguchi, 1924 yılında Japonya’nın giyim endüstrisiyle bilinen Tokamachi şehrinde dünyaya gelmiştir. Doğduğu şehir nedeniyle, tekstil mühendisliğine yönelmesi beklenirken, Genichi Taguchi İstatistik eğitimi almayı tercih etti. İstatistiklere olan ilgisi nedeniyle, ünversite öğretmenleri tarafından hep onurlandırıldı.
Okuldaki başarısına rağmen, İkinci Dünya Savaşı nedeniyle Japonya donanmasına katıldı. Savaş sonrasında, 1948 yılında, Halk Sağlığı ve Refah Merkezi’nde ve Eğitim Bakanlığı İstatistiksel Matematik Enstitüsü’nde çalışmaya başladı. Bu süreçte istatistiksel analiz becerilerini daha da geliştirme fırsatı elde etti. Daha sonra penisilin üretimi üzerine endüstriyel deneyler yaptı.
1950 yılında Elektrik İletişim Laboratuvarı’nda kalite ve güvenilirliği artırmak için çalışmaya başladı. O yıllarda Calyampudi Rao, Ronald Fisher ve Walter Shewart ile birlikte Hint İstatistik Enstitüsü’nde profesörlük yaptı. 1960 yılında kalite mühendisliği alanına katkıları sayesinde, Deming Ödülü’nü aldı. 1962 yılında Kyushu Üniversitesi’nde devam ettiği doktorasını tamamladı ve işinden ayrılarak danışmanlık yapmaya devam etti. 3 yıl sonra Japonya’da Aoyama Gakuin Üniversitesi’nde profesör olarak çalışmaya başladı. Bu pozisyon sayesinde, kalite kontrol çalışmalarını daha da geliştirdi.
Taguchi’nin Çalışmaları
Avrupa ve Amerika ülkelerinin kalite anlayışından oldukça farklı bir anlayışa sahip olan Genichi Taguchi, endüstriyel istatistiklere katkıda bulundu. Taguchi’nin kalite felsefesi;
- Kalite eksikliği nedeniyle oluşan finansal kayıpları ölçmeye yarayan Taguchi Kalite Kayıp Fonksiyonu’nu,
- Tasarım mühendisinin kontrolü dışındaki parametrelere duyarsız olacak şekilde ürün ve süreç tasarımı olan çevrimdışı kalite kontrol felsefesini,
- Gerçek hayatta kontrol edilemeyen, yapılan deneylerde sistematik olarak değişiklik gösteren unsurlar için bir dış dizinin kullanımına olanak veren istatistiksel deney tasarımındaki yenilikleri içerir.
Taguchi Kalite Felsefesi
Genichi Taguchi, istatistiksel kavram ve araçlar ağırlıklı olmak üzere, özellikle istatistiksel deney tasarımına dayalı kalite geliştirme için felsefe geliştirmiştir.
- Ürün kalitesinin önemli bir boyutu, o ürünün kalitesizliğinin toplumda yol açabileceği toplam kayıp olarak ifade edilebilir.
- Rekabetçi bir ekonomide işletmenin varlığını sürdürebilmesi için kaliteyi sürekli olarak geliştirmesi ve maliyetleri düşürmesi gereklidir.
- Sürekli kalite geliştirme programları, ürünün performans karakteristiklerinin hedef değerlerden sapmalarının kayda değer miktarda azaltılmasını içermelidir.
- Ürün performansındaki değişim sonucunda ortaya çıkan ve müşterilerin katlandığı kayıp, yaklaşık olarak, performans karakteristiğinin hedef değerden sapmasının karesi ile doğru orantılıdır.
- Ürünün nihai kalite ve maliyeti, önemli oranda ürünün ve imalat sürecinin mühendislik tasarımları tarafından belirlenir.
- Ürün ve sürecin performans varyansı, ürün ve süreç parametrelerinin performans karakteristikleri üzerindeki eğrisel etkileri giderek azaltılabilir.
- İstatistiksel olarak planlanmış deneyler performans varyansını azaltan ürün veya süreç parametrelerinin belirlenmesinde kullanılabilir.
Taguchi’nin kalite felsefesi incelendiğinde, başlıca iki temel ilke görülmektedir. Bunlardan biri çevrim dışı kalite denetimi, diğeri de çevrim içi kalite denetimidir. Çevrim içi denetim, ürünün imalatı esnasındaki ve imalat sonrasındaki, kalite faaliyetlerini kapsar. Çevrim dışı denetim ise, tasarım süresince üründeki sapmaların azaltılmasının yaşamsal önemini ortaya koymaktadır. Çevrim dışı denetim, kayıp kavramı ve tasarım kavramını temel almaktadır.
Taguchi Kalite Kayıp Fonksiyonu
Taguchi kalite kayıp fonksiyonu, mühendislerin daha iyi tasarım yapmasına yardımcı olan, şirketlerin ürettiği ürünlerin değerini etkileyen bir olguyu tanımlamak için kullanılan parabolik eğri şeklinde bir grafiktir.
Geleneksel kalite maliyeti hesaplama yöntemlerine göre, ürün belli sınırlar içerisinde üretildiyse kaliteli olduğu ve müşteriye ulaştıktan sonra hiçbir sosyal kayba neden olmadığı kabul edilir. Taguchi ise performansın, hedef değerden uzaklaştıkça bozulduğuna inanır.
Kalite kayıp fonksiyonu, hedeften sapmanın ölçüsü olan sürekli bir fonksiyondur. Sapmalar, yani kayıplar ürünlerin performans karakteristikleri ile ilgilidir. Her türlü kalite kaybı müşteri memnuniyetsizliğine sebebiyet vererek, finansal kayıplara da yol açar.
Taguchi Deney Tasarımı
Deney tasarımı, 1920’li yıllarda Ronald Fisher tarafından ortaya atılmıştır. Sonrasında ise geliştirilmeye devam etmiştir. 1950’li yılların başında Hint İstatistik Enstitüsü’ne yaptığı ziyaret sırasında, Genichi Taguchi de deney tasarımının gelişimine katkıda bulunmuştur.
İstatistiksel deney tasarımı, organizasyonlarda kalite geliştirme çalışmalarında kullanılan, kontrol edilebilen ve edilemeyen değişkenlerin hedef kalite parametresi ya da parametreler üzerindeki etkilerini belirler. Yapılan deneyler üzerindeki hataları minimuma indirmeyi amaçlayarak, sistem performansını ölçmek için kullanılır. Taguchi deney tasarımı metodunda geliştirilen metodoloji üç temel kavramdan oluşur.
- Sistem tasarımı: Bulunan tüm materyallerin değerlendirilmesi üzerine, yenilikler araştırılır ve fizibilite yapılır.
- Parametre tasarımı: Üretimi ya da gelişimi yapılacak ürünün özelliklerinin iyileştirilmesi için kullanılan parametrelerin iyileştirilmesi yapılır.
- Tolerans tasarımı: Parametre belirleme çalışmaları sonucunda hedefteki sapmalar ve kayıplar bulunarak azaltılması sağlanır.
Taguchi deney tasarımı, hem araştırmacılar için hem de endüstri için zamandan ve maliyetten kazanım sağlayan bir yöntemdir.
Kaynaklar:
- history-biography.com
- www.toolshero.com
- en.wikipedia.org
- dergipark.org.tr
