İnsan kaynakları ile ilgili bu makalede iş yerlerinde de duyulan anahtar kavramlar bazıları için iş hayatımızı ne kadar kolaylaştırdığı, bazıları için ise maalesef iş hayatının sona ermesine kadar gittiği ile ve neden insan kaynakları bünyesinden toplandığı konularından bahsedilecektir.
Kavramlar gruplandırılıp tanımlamadan önce insan kaynakları çatısında topladığından bahsedilirse daha net anlaşılır. Bu kavramların neredeyse hepsi iş ortamlarının düzeninden, çalışanın işe alımına kadar tüm süreçlerinin içindeler. Dolayısıyla insanın olduğu her yerde varlar.
Şimdi esas konumuz olan kavram gruplandırma ve anlatımına geçebiliriz.
-
Grup Kavramlar “Hayatı Kolaylaştıranlar”
- Eşit Çalışma Fırsatları (EEO): Bu kavram, tüm işe alım süreçlerince (mülakat, iş analizi yapma gibi) herkes için olması gereken bir durumdur. Çünkü tüm adaylar legal olarak eşit ve işe alınma ihtimalleri de eşittir. Tabii ki doğru pozisyon için doğru aday olarak eşitlerdir.
- Çalışan Tutma (Retention): Bu bir çalışanın iş hayatındaki isteklerini yapılabilecekler çerçevesinde nasıl daha uzun süreli bir şekilde tasarlamak üzerine bir kavram. Yani, insan kaynaklarının yönetimle irtibatta olan kısmıyla yöneticiler bu yönde aksiyonlar alırlar.
- Ücret (Remuneration): Çalışan ücretlerinin sadece maaş olmadığını ve bileşenlerinin daha belirgin olmasını anlatır. Örneğin bu kavramla sigortasız işçi çalıştırılması büyük bir oranda azalır çünkü ücretin içerisine sigorta da giriyor. Ayrıca burada ücretlendirme yapılırken sabit maaşın yanında performansa dayalı değişken faktörler de olduğu için her çalışan hakkı olan ücreti almış olur.
Aşağıda ücretlendirmenin dalları şematik gösterilmiştir.
- Dayanıklılık (Resilience): İş hayatındaki sorunlara karşı çalışanların, birey ve takımlar halinde bu sorunlardan daha güçlü çıkmasını sağlar. Dayanıklılık kapasitesinden haberdar olanlar bir riskle karşılaştıkları zaman ona karşı önlem alınmasını teşvik edebilirler. Tam tersini düşünürsek bir takımda kapasitesi yüksek olan birisi soruna karşı daha güçlü olarak diğer arkadaşlarını sakinleştirebilir.
-
Grup Kavramlar: “Hayatı Zorlaştıranlar”
- Ayrımcılık (Discrimination): Bu en yaygın kavramların arasında ilk sıraya maalesef yapılan yanlış önceliklendirmelerle yerleşir. Çünkü artık mülakat sorularında bile cinsiyet, yaş, askerlik durumu ve hamilelik durumu soruluyor. İşverence daha uzun vadeli adayı seçmek için alınan bir tedbir gibi gözükse de iş yerinin sunmakta mükellef olduğu yan haklardan (doğum izni gibi) fedakarlık etmemek için ayrımcılıklar meydana geliyor.
- Cam Tavanlar (Glass Ceiling): Bu kavram, kadınların ya da azınlıkların yöneticilik seviyelerindeki pozisyonlara yükselmesinin zorluklarını anlatır. Yönetici olmaya hak kazanmış bir kadın canlandıralım ve pozisyonu da iki kat üstte olsun. Bu benzetmeye göre kadın bu iki katı çıkarken hep tavana başını çarparak vazgeçecektir.
- Cam Uçurum (Glass Cliff): Aynı cam tavanlar gibi bir benzetmedir ancak bu sefer kadınlar ve azınlıkların yükseldiği zaman en ufak bir riskle karşılaştıklarında dayanıksız olduklarını anlatır.
Sonuç olarak, iki grup düşünülünce birisinin gelişip yaygınlaşması, diğerinin de olabildiğince azaltılıp kontrol altına alınması sistemin işleyiş ve titizliğine bağlıdır. Bunun da çekirdeğinde insan ve insanın emeğinin değeri vardır.
Bir dahaki makalede görüşmek üzere.
Kaynakça:
- https://www.mbaskool.com/business-concepts/human-resources-hr-terms/8630-total-remuneration.html
- https://www.yazkazan.net/dosyalar/egitim/2016/11/63e3659e8337cb19b78bc761f01c1a60.jpg
