“Yerli” ve “Milli” Kavramları Ne İfade Ediyor?

Bugüne kadar bu kavramlar hakkında birçok şey yazılıp, çizildi ve konuşuldu. Hayatımıza savunma sanayii ile giren ”Yerli” ve ”Milli” kavramları hayatımızın her yerine girmeye başladı. Fakat toplumumuzun ve basının bu kavramları çok yanlış şekilde kullandığını, bu kavramları tam olarak anlayamadığını gördük. Biz de dönem dönem size bu kavramları açıklamaya çalıştık. Bugüne kadar gördüğümüz en anlaşılır açıklama ile bu sorunun cevabını tekrar vermek istiyoruz.

Dr. Emir Öngüner’in Linkedln hesabında paylaştığı açıklamayı kendisinin izni ile birebir sizlerle paylaşmak istedik;

Sanayideki ”yerli” ve ”milli” kavramlarını halka düzgün izah edemedik. Farkındaysanız ”% 100 yerli-milli” sloganları firmalardan değil, genelde medyadan çıkıyor. Basit bir şekilde açıklamaya çalışayım (hatam varsa lütfen düzeltin):

1) Her yerli ürün milli olamayacağı gibi her milli ürün de yerli olmak zorunda değildir.
2) Yerliliğin yüzdesi olur, milliliğin yüzdesi olmaz!
3) Yerlilik oranının içinde hammadde, insan gücü, altyapı vb. gibi argümanlar bulunur ve matematiksel bir orandır.
4) Millilik kavramı özgün tasarım, telif hakları, ticari kazanç ve ülke menfaati gibi unsurlara bağlıdır.
   -Örnek a) Bir ürünün yüzde 80’i yabancı, yüzde 20’si yerli. Tüm hakları sizin elinizde. Ticari olarak tüm kararları siz verebiliyorsanız o ürün millidir.
   -Örnek b) Özgün tasarımlı ürünün yüzde 99’u yerli, yüzde 1’lik kısmı yabancı firmaya ait. O yabancı firma ürünün satışına şerh koyabiliyorsa o ürün milli değildir.
5) ”%100 yerli-milli” diyorsanız üründeki tüm (!) parçaların tasarımı, testleri, hammaddesi, üretimi, iş gücü, fikri & sınai mülkiyet hakları, ülke leyhine ihracat tekeli vb. sizin kontrolünüzde olmak zorundadır.
6) Yerlilik yüzdesi zamanla yükseltilir; ona takılmayın. Önemli olan en baştan beri ”milli” olmasıdır.
7) ”% 100 yerli ve milli” tanımı dilbilgisi açısından da hatalıdır. Bu şekilde kullanıldığında milliliğe de matematiksel oran biçilmektedir. Halbuki ”milli ve % 100 yerli” tabiri daha doğru olacaktır; zira bu da ulaşılması gereken hedef olarak tanıtılmalıdır.

Ek: Konuyu kavrayamamış gazeteciler kafa karıştırıyor.

İçerik Sahibi; Dr. Emir Öngüner
Linkedln paylaşımına ulaşmak için tıklayın.