Son zamanlarda teknolojik gelişmelerle birlikte özellikle malzeme sektöründe çok büyük gelişimler ve değişimler meydana geldi. Öyle ki şampuanlardan tutun dondurma külahlarına kadar. İşte bu gelişmeler çoğunlukla tek bir malzemede buluşmaya başladı; Aktif karbon! Aktif karbon çok önemli bir materyal olmasına karşın meziyetleri yeni değer kazanıyor.
Peki, Aktif Karbon Nedir?
Aklınıza ilk olarak mangal kömürü gelebilir. Evet, mangal kömürü bir aktif karbondur fakat konumuz sadece mangal kömüründen ibaret değildir. Örneğin cilt maskelerinde de aktif karbon kullanılabilir fakat bu mangal kömüründekiyle yapısal olarak farklılık gösterir.
Aktif karbon; hacmine oranla çok büyük bir yüzey alanına sahip, doğal ürünlerden yapay olarak elde edilen, kullanımı 1900’ lü yılların başına dayanan bir adsorberdir. Adsorber yüzey tutucu demektir. Aktif karbonun iç yüzeyinde boşluklar sayesinde partiküller adsorbe edilir.
Nasıl ve Nelerden Elde Edilir?
Temelde iki kademede elde edilir.
İlk kademe olan karbonlaştırmada, havanın bulunmadığı bir ortamda yaklaşık 600 °C’ da hammadde yakılır. Ortamda yeterli oksijen olmadığı için hammadde karbonlaşır, hammaddenin içindeki uçucu maddeler ve nem uzaklaştırılır. Bu kademe sonunda küçük çaplı gözeneklere sahip bir ara ürün ele geçer. Hammaddenin uçucu madde içeriği %15’in altına düşer.
Ardından aktivasyon kademesinde ara ürün 900-1100 °C’ da aktive edilir. Küçük çaplı gözeneklerin içinden bir miktar karbon uzaklaştırılarak çok gözenekli bir ürün elde edilir. Bu ürüne aktif karbon denir.
Aktif karbon odun, turba, linyit, kömür, mangal kömürü, kemik, hindistan cevizi kabuğu, pirinç kabuğu, fındık kabuğu ve yağ ürünlerinden elde edilir.
Kullanım Alanları
Adsorban ve emici özelliğinden faydalanılarak su ve koku arıtma işlemlerinde kullanılır.
İyon değiştirici maddelerin imalatında kullanılmaktadır.
Smelter hammadde imalatında kullanılmaktadır.
Çelik üretiminde yoğun bir şekilde kullanılmaktadır.
Malzeme kurtarma işlemlerinde kullanılmaktadır.
Dolgu maddesi olarak kullanılır.
Hindistan cevizi kabuğundan imal edilen aktif karbon hamburger ekmeklerinin üzerinde kullanılmaktadır.
Büyük çaplı grafit elektrot imalatında kullanılmaktadır.
Tüketici pillerin üretiminde kullanılmaktadır.
Sürekli dökümhane işlemlerinde bakır bazlı ürünlerin üretiminde kullanılmaktadır.
Bazı reaksiyonlar ve işlemlerde süreç düzenleyicisi olarak işlem görür.
Yağlayıcılar ve yağlayıcı katkılarının imalatında kullanılmaktadır.
inşaat/yapı malzemelerinin imalatında kullanılmaktadır.
Bazı metal ürünlerinin imalatında kullanılmaktadır.
Aşağıda bazı örnekleri görebilirsiniz…
Kedi kumu
Toz maskesi
Cilt maskesi
Arıtıcı ve koku giderici filtre
Dondurma külahı
Su arıtma filtresi
Diş macunu
KAYNAK
www.kimyaevi.com
www.suvecevre.com
www.okimya.com
