Bu yazımızda yapay zekânın ne olduğu neden önemli olduğu Asimov’un robot yasaları gibi yapay zekâ hakkında olan bir takım bilgiler edineceğiz.

Yapay Zekâ Nedir?

Artificial Intelligence(AI) TDK’de bir karşılığı olmamasına rağmen İngilizceden çevirisi “Yapay Zekâ”  diye yapılmaktadır. Yapay zekâ makinelerin herhangi bir şeyi öğrenip kendi karar vermesine denir.

Yapay zekâ kavramı 2. Dünya savaşından beri bilinen bir kavram olmasına rağmen son yıllarda bilgisayar sektörünün gelişmesiyle tekrar gündeme gelip büyük bir ilgi odağı ve araştırma kaynağı haline gelmiştir. Böylelikle birçok sektörde büyük önem arz etmektedir.

Yapay Zekâ Neden Önemlidir?

Yapay zekânın önemli olmasının en büyük sebeplerinden birisi de öğrendiği konuyu insandan daha hızlı ve normal programlanan bilgisayar yazılımlarından daha doğru yapabiliyor olmasıdır. Buna örnek olarak;

Almanya, Fransa ve ABD’den bir ekip cilt kanserini bulmak için yapay zekâ yazılımı geliştirdi. Çalışma sonucu yapay zekâ cilt lekelerinin %95 kanserli olduğunu teşhis edebilirken 58 dermatologdan oluşan bir grup doktor %87 doğru bilmiştir.¹

Yapay Zekâ Nerelerde Kullanılmaktadır?

Yapay zekâ tıp alanından günlük hayatta telefon teknolojisinden tutun büyük bilimsel araştırmalara kadar her yerde kullanılıyor. Günlük hayatta karşımıza Tesla Motors’un geliştirdiği araçlarda otomatik sürüş özelliği ve robot Sophia karşımıza çıkmaktadır.

Sophia kimdir ya da nedir?

Sophia yapay zekâ tabanlı bir robot ve bu robot söyledikleri ya da duyduklarının hangi duygu olduğunu görüp buna göre yüz ifadeleri edinebiliyor. Aynı zamanda Sophia vatandaşlık hakkına sahip ilk robottur. 25 Ekim 2017’de Arabistan’ın vatandaşı olarak kabul görülmüştür. Sophia aynı zamanda Birleşmiş Milletlerin barış elçisidir. Sophia 19 Nisan 2018’de Türkiye’ye de gelmişti.

Sophia gibi insansı yapay zekâlar üzerine gelişmeler olunca Isaac Asimov’un Robot Yasaları tekrar gündeme geldi.

Asimov’un yasaları şöyle geçmektedir:

1. Bir robot, bir insana zarar veremez ya da zarar görmesine seyirci kalamaz.
2. Bir Robot, birinci kuralla çelişmediği sürece bir insanın emirlerine uymak zorundadır.
3. Bir robot, birinci ve ikinci kuralla çelişmediği sürece kendi varlığını korumakla mükelleftir.

Bu yasaların gündemde olması biraz ortalığı yatıştırmıştı çünkü o sırada Stephan Hawking insansı yapay zekâları geliştirmeyi durdurmalısınız uyarısını yapmıştı.

Bu uyarıyı yaparken de Facebook kurucusu Mark Zuckerberg ile Tesla Motors kurucusu Elon Musk büyük bir tartışmaya girmişlerdi. Mark Zuckerberg insansı yapay zekâ geliştirmeden yanayken Elon Musk buna karşı çıkmıştır. Fakat buradan Elon Musk’ın yapay zekâya karşı olduğu olgusu çıkarılamaz. Çünkü yapay zekâ genel anlamda insansı yapay zekâ ve dar alanlı yapay zekâ diye ikiye ayrılır.

Dar Alanlı Yapay Zeka ile İnsansı Yapay Zeka Nedir?

İnsansı yapay zekâlarda tamamen insana benzeyen ve insan gibi düşünebilen yapay zekâlar yapılmaya çalışılır. Dar alanlı yapay zekâlarda ise sadece bir alanda uzmanlaşan yapay zekâ geliştirilmeye çalışılmaktadır. Dar alanlı yapay zekâya örnek olarak çok başarılı Deep Blue adındaki satranç oynamak için tasarlanmış bilgisayar verilebilir. Bu bilgisayar 1996 yılında dünyanın en iyi satranç ustası kabul edilen Garry Kasparov ile karşılaştı ve yenildi fakat 1997 yılında tekrar karşılaştıklarında Garry Kasparov Deep Blue’ya yenildi. Böylelikle yapay zekaların insandan daha iyi olarak bir şeyler yapabileceği yargısı doğmuş oldu.

Ülkemizde yapay zekâ üzerine çalışmalar diğer ülkelerdeki gibi başlanmıştır. Ülkemizde “D.U.Y.G.U.” (Dil Uzam Yapay Gerçek Uslamlayıcı) adında bağımsız bir proje geliştirilmekteydi.² Aynı zamanda 2019 yılı sonuna kadar MEF Üniversitesi’nin yapay zekâ odaklı teknokenti yapımı için çalışmalara başlanmıştır.

[1] https://www.theguardian.com/technology/2018/jun/10/artificial-intelligence-cancer-detectors-the-five

[2]http://www.wiki-zero.co/index.php?q=aHR0cHM6Ly90ci53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvTWFraW5lX3pla8Oic8Sx