Torsen Diferansiyeli Nedir?

Audi’nin Quattro sistemlerinde kullandığı diferansiyel çeşidi olan Torsen Diferansiyel adını tor-sen: torque-sensing (tork hissedici) ‘den alır.Diğer basit diferansiyel çeşitlerine göre daha karmaşık bir sisteme sahip olan bu dişli sisteminin nasıl çalıştığını inceleyelim.

İç Parçalar

Bir Torsen’in iç bileşenleri geleneksel bir diferansiyelinkinden oldukça farklıdır.

Sistemin merkezinde özel olarak şekillendirilmiş bir dişli çifti düzeneği bulunur. Bu dişlilerin kesit şeklini birleşme noktasından baktığımızda bir dişli düz dişli, diğeri ise sonsuz dişlidir.

Bir Torsen, sonsuz dişli çarkının basit prensibi ile çalışır. Bu sonsuz dişli, tekerleği döndürebilir, ancak dönen tekerlek sonsuz dişliyi döndüremez.

Her bir tekerlek kasasında bir çift sonsuz dişli bulunur, böylece kasanın aldığı motor gücü sonsuz dişli tekerlere aktarılır. Tekerleklerin her bir ucu bir düz dişli ile donatılmıştır. Sonuç olarak, basitleştirilmiş bir Torsen farklılığı gösterildiği gibi görünecektir.

Araç Düz İlerlerken

Araç düz hareket ettiğinde, sonsuz dişli çarklar tekerlekleri itecek ve döndürecektir. Böylece her iki tahrik tekerleği de aynı hızla dönecektir. Sonsuz dişli tekerlekleri kendi eksenlerinde dönmezler. Bu durumda, tüm mekanizma tek bir katı birim olarak hareket eder.

Araç Sağa Dönerken

Araç sağa dönüş yaparken, sol tekerleğin sağ tekerlekten daha hızlı dönmesi gerekir. Bir Torsen bu hız farkını güvenli hale getir . Sonsuz çark mutlak harekete değil göreceli harekete maruz kalır. Sonsuz çark, kasa ve sonsuz dişli arasına takılmıştır, bu nedenle kasa ve sonsuz dişli arasındaki göreceli hareket, sonsuz dişliyi döndüren şeydir. Daha hızlı akan sol sonsuz dişlisi ilgili sonsuz çarkı kendi ekseninde döndürür. Diğer tarafta, duruma göre yavaş sağ aks ters yönde döner; böylece sağ sonsuz çark tekerleği ters yönde döndürecektir. Sonsuz çarkın ucundaki örgü dişlileri, sonsuz çarkların aynı hızda dönmelerini sağlar. Diferansiyel etki, sağ ve sol tekerleklere eşit miktarda hız kaybı ve hız kazancı anlamına gelir. Bu diferansiyel tipi ile araç yumuşak bir dönüş sağlar.

Çekiş Farkı Problemi

Şimdi Torsen’in çekiş farkı probleminin üstesinden nasıl geldiğini anlamaya çalışalım. Eğer araç tekerlerinden birisi kaymaya başlamasıyla kaygan tekerlek çok hızlı bir şekilde dönmeye başlar ve motorun gücünün çoğunu çeker. Sonuç olarak harekette sorun çıkar.

Ancak, bu durumda bir Torsen diferansiyel kullanılırsa, kaygan tekerlek aşırı dönmeye başlar başlamaz, hız değişimi ilgili sonsuz çarka aktarılır. Sağ sonsuz çark hız değişimini sol sonsuz çarka aktarır, çünkü düz dişlilerden bağlanır. Sol taraftaki sonsuz dişli ilgili sonsuz çarkı çeviremez. Sonuç olarak, tüm mekanizma kilitlenir ve sol ve sağ tekerlekler bir araya gelir.

Torsen’in Artıları ve Eksileri

Çekiş farkı probleminin üstesinden gelmek için kullanılan diğer ortak teknolojilere nazaran Torsen’in büyük bir avantajı vardır. Diğer teknolojiler tahrik tekerleğinin kilitlenmeden önce sınırlı bir süre boyunca kaymasına izin verirken, Torsen’de kilitleme hareketi anında gerçekleşir. Bu, araç bir çekiş farkı iziyle karşılaştığı anda tekerleklerin kilitleneceği anlamına gelir.

Avantajlarının yanında dezavantajlara da sahiptir. Daha gürültülü çalışır, montajı daha zordur.Aynı zamanda daha pahalı bir teknolojidir.

Kaynak:learnengineering.org