Tesla Bobini

Elektriğe çok fazla emek vermiş ve “Elektriğin Babası” olarak anılan Nikola Tesla’nın 700’den fazla icatları ve çalışmaları olduğu herkes tarafından bilinmektedir. Tesla’nın icatları arasında en çok bilineni 1891 yılında geliştirdiği gösterişli elektrik arkları üreten bir yapı ‘Tesla Bobini’ dir.  

Tesla bobini, elektrik geriliminin yükseltilerek yüksek frekanslı düşük akım yoğunluğuna sahip bir çıkış ile elektrik gücünün kablosuz olarak aktarılmasını amaçlamaktadır.
Bu ilke ile;

• radyo anteninin ortaya çıkmasında,
• neon lambaların keşfinde,
• manyetik rezonans (Magnetic Resonance-MR),
• röntgen,
• kablosuz veri aktarımında kullanılan cihazların temeli atılmıştır.

Tesla Bobini Çalışma Prensibi

Yüksek gerilim trafosu devredeki kondansatörü şarj etmeye başlar. Kondansatördeki potansiyel enerji, atlama aralığındaki (Atlama Aralığı) potansiyel enerjiye eşit olduğunda devredeki kısmı kısa devre olmuş olur. Yani bu işlemde atlama aralığı bir bakıma anahtarlama görevi görür. Bunun sonucunda kondansatör ile birincil bobin paralel duruma geçmiş olur. Amper yasasına göre bir iletken telden veya kablodan geçen elektrik akımı, etrafında manyetik alan oluşturur. Yani bu sayede öncelikle birincil bobine, birincil bobin vasıtası ile de ikincil bobine manyetik alan endüksiyonu gerçekleşmiş olur.

Tesla Bobini Kullanım Alanları

Tesla bobini yüksek gerilim sistemleri altında çalışmaktadır ve bir çok kullanım alanları bulunmaktadır:

•  X-ışını üretimi, aydınlatma, yüksek frekanslı alternatif akım devrelerinde kullanılır.
•  Yüksek vakum sistemleri için sızıntı detektörlerinde küçük tesla bobinleri kullanılır.
•  Wireless şarj, tesla bobininin çalışmasına çok benzer sistemlerdir.
•  Şalt cihazları, izolatörler gibi elektriksel ekipmanların izolasyon, kısa devre gibi testleri yapılırken ihtiyaç olan gerilimi üretmek için kullanılırlar.
•  Elektroterapide, belirli frekans akımlarının iyileştirici etkisini kullanan küçük bobinler kullanılır.

Tesla bobinleri çalışma sistemi olarak yüksek gerilim, yüksek elektromanyetik alan, uzun mesafelere erişebilen arklar, yüksek gerilim kapasitöründe yaşanabilecek patlama, zehirli ozon gazı üretimi, yanık ve yangın gibi büyük riskler ortaya çıkabilmektedir. Bu yüzden tesla bobini ile ilgili denemeler yeterli teknik bilgisi olmayan kişiler tarafından yapılmamalıdır.

Nikola Tesla’nın sayısız icadı bulunmaktadır. Bu icatların çoğunluğu hayata geçirilmiştir fakat hiç üretilemeyen ilginç icatları da bulunmaktadır. Bu icatları merak edenler için “Hiç Üretilmeyen 7 Nikola Tesla İcadı”  yazımızı okumalarını tavsiye ederim.

Kaynakça:

• web.itu.edu.tr
• www.livescience.com
• www.researchgate.net