Tedarik zinciri yönetimi; hammadde, tedarikçi, üretici, toptancı, dağıtımcı, perakendeci ve son olarak da müşteri arasındaki hareketi sağlayan bir ilişki bütünüdür. Tedarik zincirinde bu ana bölümler arasındaki ilişkinin çok kuvvetli olması istenir. Talep miktarları, stok miktarları ve üretim miktarları gibi bilgiler eğer doğru bir şekilde paylaşılmazsa ortaya bazı problemler çıkar ve bu problemlere ‘Kamçı Etkisi’ denir. Kamçı etkisinin ana sebebi ise müşteri ihtiyaçlarını karşılamak için bir sonraki dönemde ne kadar üretim yapılması gerektiğini, ne kadar stok tutulması gerektiğini doğru tespit edemememizdir.
Kamçı Etkisini Arttıran Etkenler
1.Talep Öngörüsü: Bir önceki dönemlerdeki satışlar ve talep verileri alınarak bir ortalama elde edilir ve buna göre bir sonraki dönem için talep tahmini yapılır. Talep tahmini yaparken veriler doğru bir şekilde kullanılmazsa stoklar ve üretimlerde hatalar meydana gelir.
2.Tedarik Süresi: Sipariş yenileme ve stoklar için müşteri taleplerinin ortalaması ve standart sapması tedarik süresiyle çarpılır. Tedarik süresi uzadıkça talep değişkenliği ve stoklar da değişir.
3.Toplu Sipariş: Perakendeci toplu sipariş yöntemini kullanıyorsa eğer uzun süre sipariş vermeden bir anda yüklü bir sipariş verebilir. Belirli sipariş periyotları kullanıldığında bu durumu gözetlemek daha kolay olacaktır. Taleplerdeki değişikliklerde kamçı etkisini arttırır.
4. Fiyat Dalgalanmaları: Fiyatlarda sık sık dalgalanmaların yaşandığı dönemlerde perakendeciler fiyat daha düşükken çok sipariş verip fiyat azaldığında az sipariş verirler. Bu da siparişlerde düzensizlik yaratır.
5.Şişirilmiş Siparişler: Ürün piyasada yok denilecek kadar azken perakendecilerin verdikleri şişirilmiş siparişler kamçı etkisini artırır.
Kamçı Etkisini Azaltmak İçin Yapılması Gerekenler
• Son satıcı talep bilgisini tüm tedarik zincirinde görünür hale getirmelidir.
• Taleplerdeki dalgalanmalar azaltılmalıdır.
• Sipariş birleştirmeden kaçınılmalıdır.
• Siparişler, stoklar, üretim geçmiş veriler de göz önüne alınarak yapılmalı ve gereksiz siparişten, stoktan uzak durulmalıdır.
• Tedarik süreleri kısaltılmalıdır.
• Fiyatlardaki dalgalanmaları azaltarak kararlı bir fiyat belirlenmelidir.
Kamçı Etkisinin Sonuçları
• Aşırı stok yatırımları
• Tedarik zincirindeki maliyetlerin artması
• Müşteriye sunulan hizmet düzeyinin düşük olması
• Atıl üretim kapasitesi oluşması
• Gelir kayıpları
• Üretim programlarının tutturulamaması
• Kapasite planlamanın yanlış olması
• Nakliye faaliyetlerinin verimsiz olması
1 Yorum
Kamçı etkisinde “Tedarikçi” neden önemlidir