Yeni bir bilgi sistemi oluşturulurken en iyi geliştirilmiş sistemin oluşturulmasını sağlayan analiz ve tasarım için safhalı bir yaklaşımdır. Proje yönetiminin çatısını oluşturmaktadır. Sistem geliştirme hayat çevrimi birbirinden bağımsız adımlardan değil, bir bütün içerisinde safhalardan oluşan bir süreçtir. Her bir safha için gerekli zaman, maliyet ve görev tanımları belirlenir. Safhaların herhangi birinde oluşan hata bir sonraki safhayı etkileyeceğinden problem hemen fark edilir ve hatanın olduğu safhadaki problem giderildikten sonra bir sonraki safhaya geçilir. Başka bir deyişle, bir önceki safha bir sonraki safha için girdi olarak kullanılmaktadır. Bu da aslında sistemin doğru ilerlemesini sağlayarak, sistem hayata geçirildikten sonra ortaya çıkacak problemlerin önlenmesini sağlar.
SGHÇ proje yönetimlerinde proje grubundaki bütün üyeler için doğru ve anlaşılabilir raporlar sunarak denetimin kolaylaştırılmasını sağlar. Bu yüzden proje yönetiminde sıkça kullanılır fakat küçük projeler için tercih edilmez. Çünkü bilgi toplanması, işlenmesi ve sistem geliştirilmesi çok fazla maliyete sebep olmaktadır.
SGHÇ’nin Safhaları
- Planlama/Sistem Araştırılması
- Analiz
- Tasarım
- Yürütme
- Kullanım/Sistem Bakımı
1.Planlama/Sistem Araştırması
Kurulmak istenen sistemin iş fırsatları, öncelikleri ve amaçları belirlenir. Yeni sistemin var olan sistemdeki problemler için doğru çözüm olup olamayacağının analizi ve fizibilite çalışması yapılır. Yönetilen proje için planlamalar yapılır ve yönetimin kabulüne sunulur.
2.Analiz
Proje olarak kabul edilen sistem için müşteri, çalışan ve proje ortaklarının bilgi ihtiyaçları analiz edilir. Müşteri ihtiyaçlarına cevap vermek üzere kurulmak istenen sistemin proje ortaklarının da maliyet ve ihtiyaç açısından onaylaması gerekir. Bu yüzden sistemin fonksiyonel ihtiyaçları geliştirilmelidir.
3.Tasarım
Kurulmak istenen bilgi sisteminin bütün ihtiyaçlara cevap vermesi için geliştirilmesi gereken donanım, yazılım, personel, ağ, veri kaynakları ve bilgi sistemleri belirlenir. Bütün bu ögelerin geliştirilmesi için gerekli olan çalışmalar yapılır.
4.Yürütme
Belirlenen donanım ve yazılımlar kurulur ve geliştirilir. Kurulan sistemde aksaklık olmaması için personel eğitimi yapılır. Sistem işletildiğinde son kullanıcılara nasıl etki edeceği gözlemlenir. İstenilen sonuç elde edilinceye kadar sistem geliştirilir.
5.Kullanım/Sistem Bakımı
Sistem kullanılmaya başlanır. Sistem kullanım süresi boyunca değerlendirilir ve varsa eksiklikler giderilerek bakımı yapılır.
SGHÇ’de genellikle klasik şelale modeli kullanılmaktadır.
- Klasik Şelale Modeli:
Şelale modelinde gösterilen kesiksiz oklar safhaların geri dönüşümsüz olduğunu belirtmek için kullanılır. Kesikli olan oklar ise geri beslemeli bir sistem olduğunu göstermektedir. Safhalar kendinden önceki safhadan ihtiyaç halinde bilgi alabilir. Örneğin yürütme safhasındayken programın geliştirilmesi için bir önceki safhaya dönerek kullanıcılara soru sorabilir. Çünkü amaç bütün ihtiyaçlara doğru cevabı verebilmektir. Gerektiğinde tüm sistem revize edilerek yapılacak olan hatalar önlenir. Tercih edilen sistemler ise bu tür geri dönüşlerin ve hataların minimize edildiği sistemlerdir.
Kaynakça;
- Hadi, G. Yönetim Bilgi Sistemleri. Analiz ve Tasarım. Ankara: Afşar Yayınları. 2011.
- www.wikipedia.org
