Geçmişten günümüze kadar bilgi ve veri iletimi her daim hayatımızın vazgeçilmez parçalarından biri olmuş ve olmaya devam ediyor. Özellikle günümüz teknolojisinde veri iletiminin güvenliği çok büyük bir öneme sahip. Veri iletiminde, iletilecek veriyi şifreleme ve alıcı tarafından şifreli veriyi çözme işlemi için kriptoloji bilimi kullanılıyor. Şimdi bu alanın tarihine ve derinliklerine biraz daha yakından bakalım.
Kriptoloji Nedir?
Kriptoloji, bir şifre bilimidir. Kişiler arasında sağlanması gereken iletişim verilerinin belli bir algoritma çerçevesinde şifrelenmesini, şifrelenmiş verinin alıcı tarafına iletilmesini ve alıcı tarafından şifrelenen bu verinin doğru bir şekilde deşifre edilmesi ile uğraşır. Günümüz teknolojisinin göz kamaştırıcı seviyelere ulaşması, beraberinde güvenlik zafiyetini ortaya çıkardı. Bir çok işlemin internet üzerinden saldırıya açık bir şekilde gerçekleştirilmesi, bu zafiyetin ortadan kaldırılması zorunluluğunu ortaya çıkardı. Bu sebeple kriptoloji bilimi çok önemli bir konuma sahip.
Sezar Algoritması
Kriptoloji işleminin tarihi milattan önceki yıllara kadar uzanıyor. Bilinen ilk veri şifreleme işlemlerinden biri ünlü imparator Jul Sezar tarafından kullanılmış. Sezar, uzak diyarlardaki yöneticilere herhangi bir bilgi göndereceği zaman, bilginin yabancı kişilerin eline geçmesi ihtimaline karşı bir şifreleme algoritması geliştirmiş. Bu tekniğe göre, mesaj içerisindeki her bir harf, alfabede kendisinden önceki üçüncü harfe denk geliyor. Örnek vermek gerekirse, iletilmek istenen mesaj , “bilgi” olsun. Bu mesajın şifrelenmiş hali “dloıl” oluyor.
Modern Şifreleme Yöntemleri
Modern şifreleme yöntemleri, pek çok katmandan oluşmaktadır. Bu sayede kırılması çok uzun yıllar gerektirebilir. Banka hesaplarından sosyal medya hesaplarına kadar internet ortamında güvenlik gerektiren sistemlerde veri şifreleme amacı ile kullanılır.
Şifreleme işlemleri için iki şeye ihtiyaç vardır. Birincisi iletilecek bilgi mesajı ve ikincisi mesajı şifreleyecek anahtardır. Her şifreleme yöntemi, bir şifreleme algoritmasına sahip olmalıdır.
Veri şifreleme algoritmaları, kullanılacak olan anahtarın çalışması ve çeşidine göre iki farklı başlıkta incelenebilir. Bu başlıklar simetrik şifreleme ve asimetrik şifrelemedir.
Simetrik Şifreleme
Bu şifreleme yönteminde, bilgiyi şifrelemek ve şifrelenmiş veriyi çözmek için bir adet gizli anahtar kullanılır. Bu anahtar, alıcı ve verici arasında ortak olarak belirlenen bir anahtardır.
Avantajları
.Asimetrik şifrelemeye göre oldukça hızlıdır.
.Şifreleme adımları daha basittir ve bu sebeple donanıma uygulanabilirliği daha iyidir.
.Güvenlik anlamında gayet başarılıdır.
Dezavantajları
. Şifreleme ve şifreyi çözme amaçlı kullanılan anahtarın dağıtımı zordur.
. Aynı anahtar kullanımı olduğu için kimlik doğrulama işlemi için yeterli değildir.
Yaygın Simetrik Şifreleme Teknikler
.AES
.DES
.BlowFish
.TwoFish
Asimetrik Şifreleme
Bu şifreleme methodunda, ortak anahtar kullanımı yerine özel anahtar kullanımı mevcuttur. Asimetrik şifrelemede bir adet açık anahtar ve bir adet özel anahtar bulunur. Açık anahtar, şifreleme işlemi için kullanılır ve herkese açıktır. Ancak her bir açık anahtarın kime ait olduğu karıştırılmamalıdır. Özel anahtar ise şifreyi çözecek kişiye ait olan anahtardır. Bu iki anahtar arasında matematiksel bir uyum söz konusudur. Şifreleme işlemi, bilginin gönderileceği kişiye ait olan açık anahtar ile şifrelenir ve şifreli veriyi alan kişi, kendi özel anahtarı ile veriyi çözer ve bilgiyi elde eder.
Avantajları
.Simetrik şifrelemede bulunan kimlik doğrulama problemine çözüm bulmuştur. Çünkü her kişinin anahtarı özeldir.
. Bütünlük, kimlik doğrulama ve gizlilik hizmeti güvenli bir şekilde sağlanır.
.Anahtar dağıtımı kolaydır.
Dezavantajları
.Algoritması gereği şifreleme ve şifreyi çözme işlemleri simetrik yöntemlere göre daha uzundur.
Yaygın ASimetrik Şifreleme Teknikler
.RSA
.DH
.El Gamal
.Merkle-Hellman
Kriptoloji, veri güvenliği için büyük bir öneme sahip. Bu güvenliği sağlamak için farklı çeşitte bir çok algoritma geliştirilmiştir. Genel olarak her bir algoritma, birbirine göre avantaj ve dezavantajlara sahiptir. Günümüzde simetrik ve asimetrik şifreleme algoritmalarını birlikte kullanarak hem yüksek derecede güvenlik hem de yüksek hızlı sistemler şifrelenebilmektedir.
Kaynakça
İtü.edu.tr
medium.org
siberportal.org
