Gün geçtikçe dijitalleşen dünyada; sosyal ilişkiler, diyaloglar ve dostluklar, yerini sanal profillere bıraktı. Kelimeler anlamlarını kaybederken, hakaretler ve aşağılamalar gittikçe yayıldı. Yüz yüze bahsi bile geçmeyen sözcükler, anonimlik maskesi ve siber zorbalık adıyla gün yüzüne çıkmaya ve onur kırmaya başladı.
İletişimin hızlanmasını ve kolaylaşmasını sağlamak amacıyla ortaya çıkan sosyal platformalar, aynı zamanda bazı değerlerin de kaybolmasına sebep olmuştur. Sadece sosyal medya değil, bununla beraber oyunlarda, farklı sitelerde ve uygulamalarda da oldukça yaygın olan hakaret, aşağılama ve küfür; insan ilişkilerini olmaması gereken bir boyuta taşımış ve literatüre yeni bir kavram eklenmesine sebep olmuştur.
Siber Zorbalık Nedir
Dijital cihazlar üzerinden ve genellikle anonim hesaplar tarafından; kişilerin aşağılanması, hedef gösterilmesi veya onlara hakaret edilmesine siber zorbalık denir. Oldukça uzak bir kavram gibi gözükse de basit bir online oyun sırasında, taraflardan biriyle şaka amacıyla dahi alay edilmesi,zamanla ciddi zararlara sebep olabilir.
Kişinin kendi güvenli ortamı olan evinde bile siber zorbalığa uğraması, kaçış olmayan bir hakaretler silsilesi içerisinde yer alması anlamına gelmektedir. Bu zorbalığın etkisi birçok şekilde hissedilmekle beraber oldukça uzun sürmektedir. Mağdurların üzgün, sinirli, utanmış ve aşağılanmış hissetmesi, özgüvenlerini ve kendilerine olan saygılarını yitirmelerine ve ömür boyu bu duygularla yaşamalarına sebep olabilmektedir.
Siber Zorbalığın Yaygınlaşması
2004 yılından itibaren Google Trendleri gözlemlendiğinde, dijitalleşmenin başlaması ve özellikle sosyal medya kullanımının artmasıyla beraber siber zorbalık şikayetleri de artmış, farkındalıklar oluşmaya başlamıştır.
Siber Zorbalığın Etkileri
Amerika’da yapılan bir araştırmada 14-18 yaş aralığında çocuğu olan ebeveynlerin %60’ı, çocuklarının siber zorbalığa uğradığını bildirmiştir. Herkesten çok çocuklara zarar veren ve onlar üzerinde kalıcı hasarlar bırakan siber zorbalık, nesillerin psikolojik ve fiziksel rahatsızlıklara sebep olmasındaki önemli etkenler arasında gösterilmektedir.
Bu araştırmalar 10-19 yaş aralığındaki kişiler baz alınarak yapıldığında ise, intihar oranlarının özellikle son yıllarda tırmanışa geçtiği gözlemlenmiştir. Siber zorbalık bu artıştaki tek sebep olmasa da artışın en büyük sebeplerinden biri olduğu da düşünülmektedir.
Sadece gençlerin değil, her yaştan insanların maruz kaldığı siber zorbalığın, toplumun genelinde de intihar düşüncesini %15’e yakın bir oranda arttırdığı bilinmektedir.
Kelebek Etkisi
Fotoğraflara yapılan kötü bir yorum, lakap takma, oyun sırasında edilen hakaret veya nice benzer geri dönüt, bazen kulağa çok basit gelmektedir. Fakat unutmamak gerekir ki bu dönütler sadece bir kişi tarafından değil, onlarca belki de binlerce kişi tarafından yapılmaktadır. Zaman içinde şiddeti çığ gibi büyüyen bu hakaretler, tek başına önemsiz gözükse de günün sonunda, bir hiç uğruna, şiddetli sonuçlara sebep olduğu unutulmamalıdır.
Kaynakça:
I. NCHS Data Brief No. 352 October 2019
II. Journal of Health Economics Volume 56, December 2017, 30-46
III. UNICEF, Cyberbullying: What is it and how to stop it
