Öncelikle ”Sertlik nedir?” buna bakalım. Sertlik, daha sert bir malzemeye göre mukayese edilen bir malzeme özelliğidir. Bu özellik tamamen olmasa da yeterli derecede diğer malzeme özellikleri hakkında bizlere fikir verir, yapılacak işler için önceden yardımcı olur. Yani bir malzemeye kendisinden daha sert başka bir malzemenin batmasına, çizmesine(kalıcı şekil değiştirmesine vb.) karşı gösterdiği dirence sertlik denir.
Sertlik ölçme yöntemlerini iki ana başlıkta ayırabiliriz:
- Statik sertlik ölçme yöntemleri
- Brinell Yöntemi
- Rockwell Yöntemi
- Vickers Yöntemi
- Dinamik sertlik ölçme yöntemleri
- Shore Selereskobu Yöntemi
” Ölçüm yapılmadan önce -tüm yöntemler için geçerli geçerli- numunenin sertliğinin ölçülecek yüzeyini, ölçüm için elverişli şekle getirmek gerekir. Sertliği ölçülecek malzeme yüzeyinin oksitlerinden, girinti ve çıkıntılardan arındırılmış olması gerekmektedir. En önemlisi yüzeyin pürüzsüz ve parlak olması istenir. ”
Brinell Yöntemi: Bu ölçme, sertlik ölçme cihazı yardımı ile deneyi yapılacak malzemenin yüzeyine belirli bir yükün, belirli çaptaki sert malzemeden yapılmış bir bilye yardımıyla belirli süre uygulanmasından ve sonuç olarak meydana gelen izin çapının ölçülmesinden ibarettir.
Rockwell Yöntemi: koni ya da küre biçiminde bir ucun belli bir yük altında bir malzeme üzerinde oluşturduğu izin derinliğinden yararlanarak ölçülen sertlik değeridir. Rockwell sertlik ölçme yönteminde batıcı uç olarak tepe açısı 120 derece olan basık elmas, konik ya da küresel çaplı çelik bilye kullanılır.
Vickers Yöntemi: Sertliği ölçülecek malzeme yüzeyine, tabanı kare olan piramit şeklindeki bir ucun belirli bir yük altında batırılması ve yük kaldırıldıktan sonra meydana gelen izin köşegenlerinin ölçülmesinden ibarettir. Bu yöntemi “Brinel”den ayıran özellik kullanılan ölçme ucunun farklı olmasıdır. Bu yöntem, daha sert malzemelerin ölçümlerinde veya daha hassas ölçümler için tercih edilir.
Shore Selereskobu Yöntemi: Bu yöntemde sertlik elmas uçlu bir çekiç cam boru içerisinden parça üzerine bırakılıp çekicin zıplama boyuna göre hesaplanır. Bu yöntemin maliyeti az, uygulama işlemi kolay, sonuçları karşılaştırılabilen en basit sertlik ölçme yöntemidir.
