Hayatımızın vazgeçilmez bir parçası haline gelen bilgisayar içerisinde bir çok bilgi ve belgeler bulunur. Aynı zamanda bilgisayarın kendini çalıştırabilmesi, işlevleri yerine getirebilmesi için içerisinde bulunması zorunlu olan yapılar mevcut. Verilerin dijital ortamda tutulabilmesi için ise bellek yapılarına ihtiyaç var. Bilgisayarda bellek tipleri ROM, RAM, PROM, EPROM, EEPROM, Flash Memory, Önbellek olarak sayılabilir.
Bu yazımızda bellek türlerinden biri olan ROM yapılarını inceleyeceğiz.
ROM kelimesi, “Read Only Memory” açılımına sahipken dilimize “Sadece Okunabilir Bellek” olarak çevrilebilir. İsminden anlaşılacağı gibi sadece okuma izni verilen, yazmaya izin vermeyen bir bellek türü.
ROM bellekler, yapılarına göre farklı çeşitlere ayrılabilir. Bu yapılar;
1-)ROM
2-)PROM
3-)EPROM
4-)EEPROM
Bu yapılar birbirinden küçük birkaç noktada ayrışır. Şimdi bu yapılara biraz göz atalım.
.ROM
Hiçbir bilgi Rom belleğe yazılamaz. İmalat süresinde imalat maskeleri kullanılarak programlanır. Pek çok farklı teknoloji kullanılarak imalatı gerçekleştirilebilir. Bu teknolojilere örnek olarak CMOS, nMOS, pMOS teknolojileri verilebilir.
ROM’lar çalışmasını üzerinde bulundurduğu yonga isimli yapılar sayesinde gerçekleştirir. Bu yonga, üretimden sonraki ilk aşamada çok yoğun bir dikkat ve titizlikle programlanır. Devamında ise içerisinde bulunan program değiştirilemez. Herhangi bir güncelleme ve ya kod değişikliği yapılmak istenirse direkt olarak üzerindeki yonganın değişimi gerekli olur.
.PROM
“Programmable Read Only Memory” açılımına sahip PROM yapıların, özellik olarak ROM belleklerden fazla bir farkı bulunmaz. Temel farkı, programlanabilir yapıda olmasıdır. ROM belleklerin az sayıda kullanım ihtiyaçlarından dolayı üretilmesi zaman ve maliyet olarak yüksek boyutlara ulaşabilir. PROM tipi ise üretildikten sonra bir kere programlamaya izin verir. Bu sayede standart bir yapı üretilip, yapılacak işlemlere göre kişilere bir kere programlama fırsatı sunar. Bu sayede, her bir işlem için özel yapı üretilmesi yerine bu durum standart üretim sonrası kullanıcıya programlama izni verilmesi ile sağlanmış olur.
.EPROM
“Erasable Programmable Read Only Memory” açılımına sahiptir. Dilimize “Silinebilir Programlanabilir Sadece Okunur Bellek” olarak çevrilir. PROM teknolojisinin avantajları farkına varıldığında, programlama işleminin yalnızca bir kereye mahsus olmaması amacıyla üretilmiş bir ROM çeşididir. Bu sistemde, programlanmış bir EPROM, gerekli donanım ihtiyaçları sağlandıktan sonra tekrar programlanabilir. Burada atlanılmaması gereken konu ise, programlama olmadan önce EPROM yapısının içeriği önce silinmelidir. Bu silinme işlemi, EPROM belleği belirli frekanstaki ultraviole ışığına maruz bırakılırak yapılır. Silinme işleminden sonra ise bellek, yeniden programlamaya müsait hale gelir. Dezavantajlarının başında silinme işlemi için belleğin donanımdan ayrılması gerekliliği ve ek donanımlara ihtiyaç duyulma zorunluluğu gelir.
.EEPROM
“Electrically Erasable Programmable Read Only Memory” açılımına sahip. Dilimize “Elektriksel Silinebilir Programlanabilir Sadece Okunur Bellek” olarak çevrilebilir. İsminden anlaşılacağı gibi, EPROM yapıları gibi silinmesine müsaade eder ancak bu silinme işlemi için ultraviyole ışına ihtiyaç duyulmaz. Elektriksel olarak bu silinme işlemi gerçekleştirilir. Geliştirilen bu teknoloji, bir çok avantajı beraberinde getirdi. İlk olarak, EPROM belleklerdeki programlama için donanımdan sökülmesi ihtiyacı ve programlama işlemi için ek donanım ihtiyacı, EEPROM ile ortadan kalktı. Aynı zamanda, bundan önceki teknolojilerde silme işlemi, bütünsel olarak yapılabilirken, EEPROM ile bu işlem parçalı olarak yapılabilir bir hale geldi.
Gelişen teknoloji ile beraber, bilgisayarlar ve bilgisayar donanımları da büyük gelişmeler gösterdi. Bilgisayar yapılarının en önemli bir parçası olan bellek yapıları da yıllar içerisinde, ilkel bir yetkinlikten çok daha kullanıcı uyumlu bir hale getirildi. İlerleyen zamanlarda daha farklı ve üstün özelliklere sahip yeni donanımların çıkması ise çok şaşırtıcı olmayacaktır.
KAYNAKÇA
hacettepe.edu.tr
techopedia.com
wikipedia.org
