Proje Nedir?
Proje, belirli bir sorunu çözmek, eldeki kaynakları değerlendirmek veya eksiklikleri gidermek için sınırlı süre ve kaynaklarla yürütülen bir çalışmadır. İş dünyasında birçok insan çeşitli projelerde yer almaktadır. Bu projelerin yönetilmesinde rol oynamaktadır.
Proje Yönetimi Nedir?
Proje yönetimi, belirlenen hedeflere ulaşmak için kaynakları planlama, organize etme ve yönetme sürecidir. Projeler, belirli hedefleri gerçekleştirmek, faydalı değişimler sağlamak ve değer katmak için kullanılır.
Proje Risk Yönetimi
Proje yönetilirken projenin riskleri değerlendirilmesi gerekir ve bir risk yönetimi yapılması gerekmektedir. Projenin başarıyla tamamlanmasını engelleyici faktörlere risk adı verilir. Projelerde karşılaşılabilecek risklerin belirlenmesi, etkilerinin değerlendirilmesi ve önlemlerin planlanması kritik bir süreçtir. Riskler, projenin başarısını tehdit eden unsurlardır. Proje risk yönetimi, bu unsurların tespit edilmesi ve kontrol altında tutulması sürecidir.
Proje riskleri dendiğinde birçok unsur sayılabilir ama bu riskler genellikle proje bazlı risklerdir. Bu risklere örnek olarak;
- Proje kaynaklarının kötü dağılımı
- Kötü planlama, kaynak kullanımı deneyimsizliği, yönetim zaafiyeti
- Her proje aşaması için kritik öneme sahip teslimatların tanımlanmasında ve planlama süreçlerinde yetersizlik
gibi riskler verilebilir.
Bu yazıda riskler şirket içerisinde çalışan personel, proje ekibi ve tedarikçi açısından değerlendirilecektir.
Proje Kaynaklarına Bağlı Riskler
Projelerde yaşanan en büyük sorunlardan biri, kaynakların kötü dağıtılmasıdır. Bunun yanında; kötü planlama, deneyimsizlik ve yönetim zaafiyeti gibi faktörler projeyi başarısızlığa sürükleyebilir. Özellikle kritik teslimatların tanımlanmasında ve planlanmasında yetersizlik ciddi riskler doğurur.
Şirket İçi ve Proje Ekibi Riskleri
Bilgi Güvenliği ve Çalışan Kaynaklı Riskler
Şirket çalışanları projeye dair bilgileri rakip firmalara sızdırabilir ya da kendi firmalarını kurarak rekabet yaratabilir. Bu durum, projelerin çalınması riskini doğurur. Firma bu riski göz ardı etmemeli ve bunun için önlemler alması gerekmektedir. Ciddi derecede önemli projeler yapılmakta ve yeni benzersiz projeler ortaya koyulabilmektedir. Bu projelerin hayata geçmeden rakip firmalar tarafından proje fikrinin duyulması şirket açısından oldukça büyük bir tehlikedir. Şirketler bu riskleri önlemek için çalışanlarına gizlilik sözleşmeleri imzalatmalı ve bilgi güvenliğini sağlamalıdır.
Tedarikçi Riskleri
Tedarikçilerin üretim süreçlerine fazla dahil olması da risk oluşturur. Üretim süreçlerini ayrıntılı gören tedarikçiler, rakip firma kurma potansiyeli taşır. Bu yüzden projelerin kritik noktaları tedarikçilerle sınırlı şekilde paylaşılmalıdır.
İçeriden Gelen Tehditler
Proje ekibinde olan bir çalışanın bu fikri başka firmalara verme ya da kendisinin başka firmalara geçmesi mümkündür. Ya da çalışanın elde ettiği bilgilerle rakip firma kurması da projeler için ve şirketler için bir risk teşkil eder. Bu tür riskleri önlemek için proje ekibinin kapsamını mümkün olduğunca daraltmak gerekir. Rakip firmalar, proje ekibine köstebek yerleştirerek projeleri yönlendirme riski oluşturabilir. Şirketler, işe alım süreçlerini dikkatle yönetmeli ve çalışan hareketlerini izlemelidir.
Teknoloji ve Siber Güvenlik Riskleri
Veri Güvenliği Önlemleri
Çalışanların bilgisayarları şirket tarafından sağlanmalı ve üst düzey güvenlik önlemleriyle korunmalıdır. Bilgisayar dosyalarının kopyalanması halinde yöneticilere bildirim gönderen yazılımlar geliştirilebilir. Ayrıca, çalışanların üretim süreçlerinde yalnızca kendi alanlarına odaklanmaları sağlanarak güvenlik artırılabilir.
Siber Saldırı Riskleri
Bilgisayarlara uzaktan erişim sağlanarak proje verileri çalınabilir. Bu nedenle şirketler siber güvenlik yazılımlarına yatırım yapmalı ve gerekli önlemleri almalıdır.
Patent ve Tescil Önlemleri
Yeni bir ürün piyasaya sürüldüğünde, patenti alınarak ve tescil işlemleri yapılarak korunmalıdır. Örneğin, Coca-Cola üretim sürecinde her çalışanın yalnızca kendi bölümünü bilmesini sağlayarak formülünü korumaktadır. Bu strateji, projelerin korunmasında da etkili olabilir.
Sonuç
Proje yönetiminde riskler göz ardı edilmemeli, özellikle bilgi güvenliği ve siber tehditlere karşı önlemler alınmalıdır. Şirketler, projelerini korumak için stratejik politikalar geliştirerek bu riskleri en aza indirebilirler.
