Periyodik tabloda güncel olarak 118 adet element bulunmaktadır. Elementler artan atom numaralarına göre sıralanırlar ve aynı grupta olan elementler benzer özellikler gösterirler. Bu yazımızda periyodik tablodaki en ilginç elementleri ele alacağız.
Plütonyum (Pu-94)
Plütonyum, 1940 yılında Glenn T. Seaborg, Edwin M. McMillan, J. W. Kennedy ve A. C. Wahlby tarafından 152 cm’lik siklotron (atom hızlandırıcısı) içerisindeki uranyumun döteryum ile bombardımanı sonucunda elde edilmiştir. Aktinitler Grubu’nda yer alır.
Plütonyum karanlıkta çok iyi parlar. Bu, radyoaktif elementler için sıradan olsa da Plütonyumun ışıltısı radyoaktivitesinden kaynaklanmamaktadır. Element havada oksitlenir, yanan bir kor gibi kırmızı ışık yayar. Dünyada bilinen en toksik element Plütonyum’dur.
Bizmut (Bi-83)
Bizmut, periyodik tabloda 5A Metaller Grubu’nda yer alır. Parlak gümüş renge sahiptir.
Bizmut, sıvı hali katı halinden daha yüksek bir yoğunluğa sahip olan sadece birkaç elementten biridir. Elementer bizmut kristalleri çok renkli olma eğilimindedir ve bu kristaller benzersiz bir merdiven yapısı oluşturur.
Cıva (Hg-80)
Cıva, periyodik tabloda 2B Geçiş Metalleri Grubu’nda yer alır ve geçiş metallerinden biridir. Metalik gri renge sahiptir.
Cıva son derece tehlikelidir ve birkaç damla sizi öldürebilir. Bu nedenle önceden çok daha yaygın kullanım alanı olmasına rağmen bu alan kısıtlanmıştır. Örneğin termometrelerde artık civa yerine alkol tercih edilmeye başlandı. Ayrıca yakın bir tarihe kadar floresan lambalarda da kullanılıyordu. Cıva, oda sıcaklığında sıvı olan iki elementten biridir (diğeri Brom) ve oda sıcaklığında sıvı olan tek metaldir.
Galyum (Ga-31)
Galyum, periyodik tabloda 3A Metaller Grubu’nda yer alır. Gümüşi beyaz rengi vardir.
Galyum mikroelektronikler ve mikrodalgalar için oldukça önemlidir. Ayrıca mavi veya mor LED’ler üretmek için kullanılır. Galyum Cıva’ya benzetilebilir ancak Galyum’u ilginç yapan şey elimizde eriyebilmesi ve toksik olmamasıdır.
Dubniyum (Db-105)
Dubniyum, periyodik tabloda 5B Geçiş Metalleri Grubu’nda yer alır.
Dubniyum elementi yüksek derecede radyoaktif olan transuranyum elementlerinden biridir. Yarı ömrü bilinen toplam 12 adet izotopu bulunmaktadır. Bugüne kadar sadece bir kaç tane atomu üretilebilmiştir. Bilinen herhangi bir biyolojik rolü yoktur çünkü laboratuvar ortamında yapay olarak üretilmiştir. Günümüzde sadece laboratuvar ortamında bilimsel araştırmalar için kullanılmaktadır.
Osmiyum (Os-76)
Osmiyum, periyodik tabloda 8B Geçiş Metalleri arasında yer alır. Osmiyum en yoğun elementtir.
Altın (Au-79)
Altı, periyodik tabloda 1B Geçiş Metalleri arasında yer alır. Genelde en pahalı element olarak bilinir fakat öyle değildir. Ons başına en pahalı elemet Rodyum’dur. Altını ilginç yapan ise asitlerin çözemediği birkaç elementten biri olmasıdır. Altını ve Platini çözmek için ‘Kral Suyu’ adlı bir asit çözeltisi kullanılır.
İridyum (Ir-77)
İridyum, periyodik tabloda 8B Geçiş Metalleri arasında yer alır. Gümüşi beyaz renge sahiptir. İridyum dünyada doğal olarak bulunmaz. Eğer keşfedilirse bu bir göktaşı habercisidir. İridyum en nadir bulunan metaldir.
Teknetyum (Tc-43)
Teknesyum veya Teknetyum, periyodik tabloda 7B Geçiş Metalleri arasında yer alır. Çevresindeki elementler radyoaktif olmamasına rağmen kendisi ve bütün izotopları radyoaktif olan bir elementtir. Ayrıca suni olarak elde edilen ilk radyoaktif elementtir. Nükleer tıpta anahtar rol oynar.
Tungsten (Volfram) (W-74)
Tunsgten, periyodik tabloda 6B Geçiş Metalleri Grubu’nda yer alan elementlerinden biridir.
Oldukça ağırdır. Periyodik tablodaki elementlerin içinde erime ve kaynama noktası en yüksek metal ve en yüksek ikinci elementtir. Neredeyse elmas kadar serttir ve 3422 santigrat derecede erir. Karbon ile birleştirildiğinde elmastan daha sert bir madde olan Tungsten karbür oluşturur. Tungsten kesici alet yapımında kullanılır.
Neodyum (Nd-60)
Neodyum Lantanitler Grubu’nda yer alan, süper güçlü mıknatıslarda ve derin bas hoparlörlerinde (subwoofer) kullanılan bir elementtir.
Aynştaynyum (Es-99)
Aynştaynyum, Aktinitler Grubu’nda yer alan ve Uranyum’un sürekli ısınmasıyla veya termonükleer tepkimeler sırasında oluşan yapay bir elementtir. 1952’de Argonne, Los Alamos Ulusal Laboratuvarlarında bulunmuştur. İsmi Albert Einstein anısına konulmuştur.
Holmiyum (Ho-67)
Holmiyum, periyodik tabloda Lantanitler Grubu’nda yer alan ve periyodik tablodaki en yüksek manyetik güce sahip elementtir. Bu nedenle mıknatıs üretimi için alaşımlarda ve yüksek manyetik alanlar için bir akı yoğunlaştırıcısı olarak kullanılır.
KAYNAK
www.thetoptens.com
www.thoughtco.com
