OWAS Yöntemi Nedir?

OWAS (Ovako Working Posture Analyzing System) yöntemi Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıklarının azaltılması için gözlemler neticesinde uygulanan bir metottur. Günümüzde iş yerlerinde yapılan yanlış duruşlar, eksik donanım ve ergonomik olmayan çalışma koşulları nedeniyle çeşitli sağlık sorunları oluşmaktadır. Bu sağlık sorunlarının başında Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıkları (KİSR) gelmektedir. KİSR, çalışan nüfusu yaygın olarak etkileyen olumsuzlukların başında yer almaktadır.  KİSR, uygun olmayan çalışma duruşlarından kaynaklanmaktadır.

Çalışma duruşlarını bilimsel yöntemler ile incelemek, analiz etmek, gerekli iyileştirme ve düzenlemeleri yapmak çalışma performansının kontrol edilmesi ve KİSR’nin azaltılması konularında önemli katkılar sağlamaktadır. OWAS yöntemi  çalışanın sırt, bacak ve kol duruşlarını değerlendirir. Bu yönteme göre, ergonomik risk değerlendirmesini yapan kişi, çalışanı gerçekleştirmekte olduğu görev esnasında gözlemleyerek sırt, bacak ve kol duruşlarını içeren vücut duruşlarını ve çalışanın görev süresince uyguladığı yükü 4 dijital kod yardımıyla kayıt altına alır.

OWAS yönteminin uygulama basamakları :

• Gerçekleştirilen görev esnasında değerlendiricinin yapmış olduğu gözlemler ile sırt, bacak, kol ve yük durumlarını içeren kodlar belirlenir.
• OWAS sisteminde tanımlanmış her bir duruş birleşimi için eylem sınıfları çizelgesi kullanılır. Bir önceki aşamada elde edilen 4 kod bu çizelgeye yerleştirilerek, OWAS eylem sınıfı belirlenir.
• Yapılan değerlendirme sonucunda, riskli vücut duruşları belirlenerek bu risklere yönelik önleyici tedbirler belirlenir ve iyileştirme faaliyetleri yapılır.

Örnek Bir Owas Yöntemi Uygulaması

Bir mobilya fabrikasında OWAS yönteminin uygulanması

Gözlenen İş: Ebatlama Bölümünde ebatlanan hammaddenin istiflenmesi

Adım 1: Sırt duruşu öne eğilmiş olduğu için:+2

Adım 2: İki kolda omuz seviyesinin altında olduğu için:+1

Adım 3: Bacaklar düz şekilde iki ayak üstünde durduğu için:+2

Adım 4: Yük-Güç kullanımı 20 kg ve üstü olduğu için:+3

Toplam Puan: 8

Eylem Sınıfı: 3 (Yüklenme Ve Zorlanma Fazla)

Öneri: İşçiler tamamen ayakta çalışmaktadır. Bu durum çeşitli Kas-İskelet sorunlarına, bacak ve ayakta şişme, venöz yetersizlik ve varis gibi hastalıklara sebep olabilir. Ayakta çalışma sırasında sorunları en aza indirebilmek için çalışan kişinin çalışma yüzeyinin ve çalışma ortamının kişiye göre ayarlanması gerekir. Bu sebeple Ebatlama Bölümünde yüksekliği ayarlanabilir tezgahlar kullanılabilir.

Kaynakça

• AKAY D., DAĞDEVİREN M. ve KURT M.(2003), Çalışma Duruşlarının Ergonomik Analizi, Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der. ,Cilt 18, No 3, 73-84
• KOÇ S. ve TESTİK ÖM. (2016), Mobilya Sektöründe Yaşanan Kas-İskelet Sistemi Risklerinin Farklı Değerlendirme Metotları İle İncelenmesi ve Minimizasyonu, Endüstri Mühendisliği Dergisi, Cilt: 27 Sayı: 2, 8-9