NASA’nın OSIRIS-REx (Origins, Spectral Interpretation, Resource Identification, Security, Regolith Explorer) isimli uzay aracı, Bennu adındaki asteroitten toz ve çakıl örnekleri toplamak için yüzeyine robotik kolları ile temas etti. Asteroit üzerinden toplanan bu örnekler 2023’te Dünya’ya geri getirilecek.
İyi korunmuş, antik bir asteroit olan Bennu asteroiti şu anda Dünya’dan 200 milyon milden (321 milyon kilometre) daha uzakta. Bennu, bilim insanlarına, ilk olarak milyarlarca yıl önce şekillenmekte olan ve Dünya’daki tohum yaşamına yardımcı olabilecek bileşenler sunuyor. Bilim insanları bu sayede erken güneş sistemi döneminde dair daha fazla bilgi edinebilir. “Dokun ve Git” (TAG- touch and go) olarak bilinen bu operasyon yeterli miktarda örnek sağladıysa OSIRIS-REx dünyaya dönüş yolculuğuna Mart 2021’de örneklerle birlikte başlayacak. Ancak yeterli örnek toplanamadıysa çeşitli yöntemlerle bu uzaktan tespit edilecek ve Ocak ayında yeni bir operasyon başlatılacak. OSIRIS-REx uzay aracı 2016 yıından beri Bennu asteroitinde.
Asteroitten Numune Almak
Operasyona başlarken önce, OSIRIS-REx iticilerini Bennu çevresindeki yörüngenin dışına itmek için ateşledi. Omzunu, ardından dirseğini, ardından “Dokun ve Git Numune Alma Mekanizması” (TAGSAM) olarak bilinen 11 metrelik (3,35 metre) örnekleme kolunun bileğini uzattı ve yaklaşık yarım mil ( 805 metre) yaklaşarak Bennu üzerinden geçti. Dört saatlik bir alçalış gerçekleşti. Sonra yaklaşık 410 fit (125 metre) yükseklikte, uzay aracı, “Nightingale” (Bülbül) olarak bilinen numune toplama alanını kesin olarak hedeflemesine izin veren iki manevradan ilki olan “Kontrol Noktası” yakmasını gerçekleştirdi. Yani, önceden belirlenen bölgede iticilerini ateşledi.
On dakika sonra uzay aracı, inişini yavaşlatmak ve temas anında asteroitin dönüşüyle eşleştirmek için ikinci “Kontol Noktası” yanması için iticilerini ateşledi. Daha sonra asteroit üzerindeki kayalık bir alanı geçerek Nightingale toplama alanına ulaştı. Operasyon dört saat kadar sürdü.
Sıradaki Adım
Bu operasyondan sonra ekip, asteroitten toplanan numune miktarını belirlemeye çalışacak. Bunun için kullanacakları yöntemlerden biri, numune toplama sürecini belgelemeye ve toz ve kayaların toplayıcı kafasına girip girmediğini belirlemeye adanmış SamCam olarak bilinen bir kamerayla TAGSAM kafasının fotoğraflarını çekmeyi içeriyor. SamCam görüntüleri analiz edildikten birkaç gün sonra uzay aracı, kütlenin nasıl dağıldığını ve nasıl dağıldığını açıklayan bir ifade olan uzay aracının “eylemsizlik momentindeki” değişikliği belirleyecek. Sonrasında toplanan numunenin kütlesini ölçmek için başka bir yöntem daha deneyecek.
Numuneyi saklamak için, mühendisler robotik kola numune toplayıcı kafasını uzay aracının gövdesinde bulunan Numune Geri Dönüş Kapsülüne (SRC) yerleştirmesi için komut vermeyi planlıyor. Numune kolu daha sonra son kez uzay aracının yan tarafına geri çekilecek. SRC kapanacak ve uzay aracı Mart 2021’de Bennu’dan ayrılışına hazırlanacak. Bu tarihin seçilme nedeni iste Bennu asteroiti ile dünyamız hizalanacağından yakıt tasarrufu sağlaması.
Tucson’daki Arizona Üniversitesi’nde OSIRIS-REx baş araştırmacısı Dante Lauretta, “On yılı aşkın bir planlamadan sonra, ekip bugünün örnekleme girişiminin başarısından çok memnun,” dedi. “Etkinliğin sonucunu belirlemek için önümüzde bazı çalışmalar olsa da – başarılı temas, TAGSAM gaz ateşlemesi ve Bennu’dan geri çekilme ekip için büyük başarılardır. Toplanan numune kütlesi, verilerini analiz etmeyi dört gözle bekliyorum. “diye devam etti Lauretta.
NASA ve ekip için iş henüz bitmedi, ancak bu uzay araştırmaları için harika bir adım.
Kaynakça:
Home Page
https://www.asteroidmission.org
https://www.sciencedaily.com
