“Okey” ya da kısaca “OK” dünyanın her yerinde her an kullanılan bir kelime ama nereden çıktığı veya ne zamandan beri hayatımızda olduğu konusu biraz karışık. Onu ilginç kılan ise neredeyse tüm dünya dillerinde insanlara herhangi bir duygu ifade etmeden aynı şeyi ifade etmesi. “Anlaştık.” Anlamı konusunda siz değerli okuyucularımız da “OK” diyorsanız OK kelimesinin 1830 yıllara kadar gidiyor diyerek yazımıza başlayalım.
“Okey” Bir Yazım Hatasından mı Doğdu?
23 Mart 1839’da ABD’nin Boston kentinde yayınlanan “Boston Morning Post” gazetesinde uzun bir paragrafın altındaki İngilizce “all correct” yani “hepsi doğru” kelimesi, yanlışlıkla OK harfleriyle yer alır. Gazetede kullanılan bu tür kısaltmalar zaman içinde unutulup gider ama OK hariç.
OK ise hayatta kalmasını 1840 yılında yani ortaya çıkışının bir sonraki yılı yapılan Amerikan başkanlık seçimleri ile ilgili bir tesadüfe borçlu. Başkanlık adaylarından Martin Van Buren’e doğum yerine atfen “Old Kinderhook” lakabı verilmiştir. Taraftarları bunu daha da ileri götürerek “OK Kulübü” bile kurmuştur.
Bununla birlikte eski bir Amerikan başkanının, doğru düzgün yazma bilmediğinden belgeleri “all correct” yani “hepsi doğru” kelimesinin kısaltması sanarak “OK” diye onayladığı yönünde rivayetlerde bulunmaktadır.
OK kelimesi ilk kullanıma başlandığında belgeleri onaylamak için ve telgraflarda yaygın olarak kullanılmıştır. Fakat dönemin Amerikan yazarları OK kelimesini düzgün okuma yazma bilmemekle özdeşleştirdiği için kullanmaktan çekinmiş ve sınırlı bir kullanım alanı içinde kalmıştır.
Geçen uzun zamanla beraber kelimenin gerçek kökeni unutulmuş ve her dilde tanıdık gelen çağrışımlar yaratması nedeniyle insanların aklında benzer ifadeler oluşmasına neden olmuştur. Bu ise “OK” kelimesinin yaygınlaşmasında en büyük etken olmuştur.
“Okey”in Bir Tarafsızlık İfadesi Olması
Choctaw Kızılderililerinin dilinde “Okeh” kelimesi “Öyle” anlamına gelmektedir. Bu anlama saygınlık kazandıran ise ABD Başkanı Woodrow Wilson’ın 20’inci yüzyılın başlarında onayladığı belgelerin altına “Okeh” yazarak kelimeyi kişiselleştirmesi olmuştur.
Peki bu kelimenin bütün dillere girme başarısını göstermesinde ne etkili olmuştu?
Burada ise herkesi şaşırtacak belki de tabi ya dedirtecek bir tespit yapmak istiyorum. OK kelimesini diğer bütün benzer kelimelerden farklı kılan bir özelliği var. Düşünün OK kelimesi yerine kullanabileceğimiz “evet, tamam, kesinlikle, katılıyorum, süper, harika, tatmin edici” gibi birçok kelime var. Ama OK’de olan ama diğerlerinde olmayan tarafsız olma şansı diğerlerinde yok. Sadece OK diyerek karşınızdakine herhangi bir fikir beyan etmeden tavrınızı ortaya koyabilirsiniz.
Yazıma son verirken Türkiye’deki denizcilik kültürüne ve siz değerli okuyucuların bilgi denizine bir damla katkı sağlamak maksadıyla yazdığım bütün yazıların sonunda sizinle bir denizcilik terimi paylaşmak ve bu sayede yeni bir dil öğrenmenizin yolunu açmak isterim.
AGANTA : Zincir veya halatın kısa bir zaman süresi için elde tutulup bırakılmaması (Aganta iskota, aganta borina burinata) Halikarnas Balıkçısı’nın hikayelerinden bu terimi sıklıkla görebiliriz.
