Neden Mars?

Uzun zamandır yapılan uzay çalışmalarıyla birlikte dünya dışı birçok yeri keşfettik, gözlemledik. Bu gözlemler bize yetmedi, aksine bizi daha fazla merak etmeye itti. Teleskoplarımızı önce uydumuz Ay’a çevirdik. Bu da bize yetmedi ki, 1969’da Apollo 11’i Ay’a indirdik. Şimdi ise teleskoplarımızın farklı bir hedefi var. Peki hedefimiz neden Mars? 

Mars, Güneş sistemimizin 4. üyesi. Yüzeyi demir oksitle kaplı olduğundan dolayı Kızıl Gezegen olarak da adlandırılır. Mars’ın çapı, Dünya’nın çapının yaklaşık yarısı kadar, yer çekimi ise Dünya’nın yer çekiminin %38’i kadardır. Mars’ta bir gün 24 saat 39 dakikadır. Mars’ın Güneş etrafında bir tur dönmesi ise 687 Dünya günü sürer. 

Mars’a İnsansız Yolculuklar 

Mars’a yolculuk için yapılan çalışmalar 1960’ta başladı. Yapılan ilk uçuşlar genellikle başarısızlıkla sonuçlandı. İlk başarılı uçuş ise NASA’nın Mariner 4 uçuşu oldu. Yaklaşık sekiz aylık bir uçuştan sonra Mariner 4, planlandığı gibi Mars’ın yanından geçti ve Dünya’ya yirmi bir adet fotoğraf yolladı. Bundan sonra 1969’da fırlatılan Mariner 6 ve Mariner 7 de uçuşlarında başarılı oldu ve bizlere çokça fotoğraf yolladı. Mars’a ilk başarılı iniş ise 1976’da gerçekleşti. Yaklaşık on bir ay süren bir yolculuktan sonra Viking 1 Mars’a iniş yaptı. Viking 1, altı yıl boyunca görev yaptı ve birçok fotoğraf ve bilimsel verinin dışında Mars’ta yaşam izi aradı. Yüzeyde, beklenmeyen kimyasal aktiviteler bulsa da bunlar canlı yaşamına dair kesin bir kanıt oluşturmadı. Bundan sonra zamanımıza kadar Mars’a amaçlı birçok uçuş yapıldı. Son başarılı uçuş ise 26 Kasım 2018’de Mars’a iniş yapan InSight oldu. 

 Mars’a ilk başarılı inişi yapan Viking 1 modülü 

Neden Kızıl Gezegen? 

İnsan yaşamını, Dünya dışı bir gezegene taşımak fikri birçok uzay şirketinin öncelikli amaçları arasında. Bu amaca en uygun olan gezegen ise Mars. Bu nedenle Mars görevlerinin üzerine oldukça düşülmekte. Peki bu taşınma için neden farklı bir gezegeni değil de Mars’ı seçiyoruz? 

• Mars’ın yüzeyi düşük oranda olsa da su içeriyor. Bu su, topraktan özütlenebilir veya toprağın su oranı daha da artırılarak tarıma elverişli hale getirilebilir. Ayrıca Mars’ta donmuş halde su da bulunuyor. Büyük bir buz kütlesi ise yüzeyde, Mars’ın kuzey kutbunda görülebiliyor. 

• Mars’ın hava koşulları ve sıcaklığı Dünya’ya benzer özellikler gösteriyor. Mars’ta mevsimler Dünya’da olduğundan yaklaşık olarak iki kat fazla sürüyor. Mars’ın ortalama sıcaklığı ise -63 °C olarak ölçülüyor. Öğlen saatlerinde ekvatorda bu sıcaklık 35°C değerlerine kadar çıkabiliyor. En soğuk yer olan kutuplarda ise sıcaklık yaklaşık olarak –143 °C olarak biliniyor. Bu sıcaklıklar şu an bizim için ekstrem gibi görünse de teknolojimiz sayesinde kolayca aşılabilecek düzeyde.

• Mars, Güneş’ten fazla uzak olmamasıyla yeterince ışık alıyor. Bu ışık güneş panellerimizin çalışması ve elektrik üretebilmemiz için yeterli. 

• Mars’ın yer çekimi daha önce de belirttiğimiz gibi Dünya’nın %38’ine denk geliyor. Bu değer birçok bilim insanı tarafından insan vücudunun adapte olabileceği bir değer olarak görülüyor. 

• Mars’ın bir atmosferi var. Bu atmosfer şu an çok ince olsa da ilerde yapılan çalışmalar ile yoğunlaştırılıp, bizi kozmik radyasyonlar ve Güneş’ten gelen zararlı ışınlardan koruyabilir. Şu anda bu atmosfer %96 oranında karbondioksit içermekte, geri kalan kısmı ise oksijen izleriyle birlikte argon ve nitrojen doldurmakta. Mars atmosferini solunabilir hale getirebilir miyiz, sorusu ise hala tartışılıyor. 

• Mars’ın gece gündüz döngüsü de önceden yazdığımız gibi Dünya’ya benzer özellik gösteriyor. Bir günün 24 saat 39 dakika sürmesi, insan yaşamı için gayet uygun.

Bu nedenler bizim için Mars’ı, üzerinde yaşayabileceğimiz bir gezegen yapıyor. Karşılaştırma yapmak için Venüs ve Ay’ı ele alalım. Ay’ın bir günü, neredeyse bir ay sürmekte ve Ay’ın bizi radyasyondan koruyabilecek bir atmosferi yok. Venüs’e bakarsak yüzey sıcaklığının ortalama olarak 464 °C olduğunu görüyoruz. Ayrıca Venüs’ün bir günü neredeyse yüz yirmi Dünya gününe denk geliyor. Bu şartlara baktığımız zaman neden Mars’ın seçildiğini rahatlıkla anlayabiliyoruz.  

Mars Express tarafından görüntülenen, Mars’ın güney kutbunda bir buz kütlesi

Mars’a Planlanan Yolculuklar 

Mars için 2020 yılı içinde yapılacak uçuş sayısı şu anda sadece beş. Bu uçuşlar onaylanmış durumda ve onay bekleyen birçok uçuş daha var, ilerleyen tarihlerde bu uçuşların da onay almasıyla sayı artabilir. Mars’a yapılacak ilk insanlı uçuşlar ise 2030-2040 yılları arası için planlanmakta. 2060 yılına gelmeden de insanın Mars yüzeyinde yürüyeceği öngörülmekte. 

Kaynakça:

www.wikipedia.com 

www.mars-one.com 

www.space.com 

www.sciencemag.org