MRP (material requirement planning ) malzeme ihtiyaç planlaması anlamına gelir. İşletmeler, üretilecek olan ürün için gerekli malzemelerin ihtiyaç planlamasını doğru bir şekilde kontrol altına aldığı zaman kaliteyle beraber, gelişen endüstride rekabet şansı artacaktır. Günümüzde MRP yazılım tabanlı olsa da elle de yapılabilir. MRP’nin en temel amacı üretim ve etkinliği arttırırken envanter yatırımlarını azaltmaktır. MRP’yi ilk kullanan 1964 yılında Black&Decker isimli şirktin proje lideri Dick Alban’dır.
MRP Nasıl Hesaplanır?
MRP hesaplanmadan önce karar verilmesi gereken bazı konular vardır. Birincisi müşteri talebine göre mi üretim yapılıyor yoksa depoya mı üretim yapılıyor? Bu soruların cevabını verdikten sonra verilere göre planlama yapılır.
MRP nihai ürünün, montaj parçalarının bitirilme tarihlerini ve üretilmesi gereken miktarları ürün ağacından geriye doğru giderek hesaplar. Bunun için bir MPS (Ana Üretim Programına), ürün ağacına, parçaların temin sürelerine ihtiyacı vardır.
Ürün ağacındaki en üst düzeyden başlayarak stok kontrolü ve sipariş yoksa talep tahmini yapar. Ürünün istenilen miktarda elde edilebilmesi için üretime ne zaman başlanması gerektiğini hesaplar ve en alt düzeyi yani nihai ürünü hesapladıktan sonra sevk tarihini belirler. Montaj tamamlanmış, nihai ürün elde edilmiş olur.
Yapılan hesaplamaya göre müşteriye bir sevk tarihi verilir.
MRP’de en önemli nokta malzeme listesinin eksiksiz ve anlaşılır bir şekilde temin edilmesidir.
MRP’ de Sorulacak Sorular
1.Ne Üretilecek?
Planlama yapılmadan önce üretilecek olan ürün belirlenir. Ürünün bütün parçaları ayrıntılı olarak listelenir.
2.Ne Kadar Üretilecek?
Bağımsız taleplerde kullanılan MRP’de en önemli noktalardan birisi ürünün ne kadar üretileceğidir. Nihai mamüle göre ürün ağacının diğer kademesindeki parçalar için de ne kadar üretilmesi gerektiği hesaplanır.
3.Ne Zaman Üretilecek?
Ürünün müşteriye ne zaman ulaşacağını bilmemiz gerekir. Çünkü MRP süreci en doğru şekilde yöneterek bir üretim planlama ve kontrol sağlar. Nihai mamülün bitmesi gereken tarihe göre en alt parçadan mamüle doğru bir zaman planlaması yapılır.
MRP Hangi Üretim Tipleri Ve Parçalar İçin Uygundur?
- Bağımsız ve kesikli parçalar için
- Karmaşık yapıdaki ürünler için
- Atölye tipi üretim için
- Montaja üretim yapan üretim tipleri için uygundur.
MRP’nin Faydaları
- İşletmenin kaynaklarını daha verimli ve daha etkin kullanmasını sağlayarak envanter miktarını azaltır.
- İhtiyaçlar, dönemlik planlandığı için sistemi iyileştirir.
- Süreç bağımsızlığı olduğu için bir işlem diğer işlem başlamadan hemen önce bitirilmiş olur.
- İhtiyaçların net olarak belirlenmesini sağlar.
- İş akışı düzenli olur.
- Simüle edilebilme özelliği sayesinde sistemi canlı tutar ve planlamayı kolaylaştırır.
- İşletme-Tedarikçi-Müşteri ilişkisini güçlendirir.
MRP’nin bağlı olduğu en önemli sistemlerden birisi ERP’dir. ERP hakkında yazılan yazıyı aşağıdaki linke tıklayarak okuyabilirsiniz.
ERP (Kurumsal Kaynak Planlaması) Nedir?