Motor Kısaltmaları Ne Anlama Geliyor?

Otomobil üreticileri tarafından üretilen araçların çoğunlukla arka taraflarında yer alan kısaltmalar araçların farklı özellikleri hakkında bilgi vermektedir. Bunlar aracın kasa tipi, donanım seviyesi ve motor kısaltmaları olabilmektedir. Bu tür kısaltmaların bir standardı olmayıp marka ve modele özgü kısaltmalar değişmektedir. Her ne kadar çok fazla kısaltma olsa da artık sokakta gördüğünüz zaman ya da duyduğunuz zaman en azından ne anlama geldiğini anlayacaksınız. Böylece araçların teknik özelliklerinde yer alan birkaç özelliği kısaltma gördüğünüzde anlayacaksınız.

Ancak kısaltmalara baktığınız zaman açılımlarında direkt enjeksiyon, turbo gibi kelimeler göreceksiniz. Yazılan bu kısaltmalardan önce teknik sözlükten genel tanımları öğrenelim.

Enjeksiyon Nedir ve Nasıl Çalışır?

Öncelikle enjeksiyon sistemini tanıyalım. Araçlarda motorun içine giren havanın hava-yakıt karışımını ayarlamak için farklı sistemler kullanılmaktadır. Eski araçlarda mekanik olarak çalışan karbüratörler bu işlemi üstlenirdi. Oysa ki günümüzde elektronik olarak kontrol edilen enjeksiyon sistemi hava-yakıt oranını ayarlamaktadır. Burada enjeksiyon sistemi aracın içindeki diğer sensörlerden almış olduğu bilgiler ile gönderilecek yakıt miktarını belirler. Eski araçlara kıyasla elektronik olarak yapılan bu işlem hem performans hem de yakıt tüketimi konusunda iyileştirme sağlamaktadır. Enjeksiyon sistemlerinin farklı farklı çeşitleri bulunmaktadır. Bunlara değinmek gerekirse şöyle sıralayabiliriz.

• Gaz Kelebeği Gövdeli Yakıt Enjeksiyonu
• Çok Noktalı Enjeksiyon
• Sıralı Enjeksiyon
• Direkt Enjeksiyon

Direkt Enjeksiyon Nedir?

Bu sistemde yakıt, havayla karıştırılmadan ve emme manifolduna gönderilmeden direkt olarak silindirlerin içine aktarılmaktadır. Özellikle bu sistemde çok nokta (port) enjeksiyonlu sistemlere göre yakıt daha yüksek basınçta gönderilir. Bu sayede silindir içerisinde daha iyi yanma gerçekleşir. Bundan dolayı yakıt tasarrufu ve performansa katkı sağlamaktadır.

Turbo Motor Nedir?

Araçlarda daha fazla güç üretmek için daha fazla silindir veya silindir hacmine ihtiyaç duymaktadır. Ancak turbo motorlar sayesinde bu ihtiyaç ortadan kalmaktadır. Böylelikle turbo kullanılarak motordaki silindire daha fazla hava gönderilir. Üstelik motora fazla hava girmesi prensibine bağlı çalışan bu sistemde sabit bir yakıt-hava oranı için daha fazla yakıt gerektiğinden küçük hacimli  motorlarda daha fazla güç üretiyor.

Kısaltmalar

• HP: Horse Power: Beygir Gücü
• PS: Pferde Stärke: Beygir Gücü
• KW: KiloWatt
• Nm: Newton Metre
• ECU: Electronic Control Unit: Elektronik Kontrol Birimi
• I: Injection: Benzinli Motor Adlandırması
• D:Diesel: Dizel Motor Adlandırması
• T: Turbo
• TDİ: Turbo Direct Injection: Turbo Direkt Enjeksiyon (Dizel)
• SDI: Saugh Direct Injection: Atmosferik Direkt Enjeksiyon (Dizel)
• CDİ: Common-Rail Direct Injenction: Direkt Yakıt Enjeksiyonu
• CDTi: Common Rail Diesel Turbo Injection: Dizel Direkt Yakıt Enjeksiyonu
• HDi: High Pressure Direct Injection: Yüksek Basınçlı Direkt Enjeksiyon
• TDCi: Turbo Diesel Common-Rail Injection: Direkt Enjeksiyonlu Turbo dizel
• CRDi: Common Rail Diesel İnjection: Dizel Direkt Yakıt enjeksiyonu
• DCi: Direct Common-Rail İnjection: Direkt Yakıt Enjeksiyonu
• TFSI: Turbo Fuel Stratified Injection: Turbo Direkt Yakıt Enjeksiyonu
• TSI: Turbocharged Stratified Injection: Turbo Direkt Enjeksiyon
• VGT: Variable Geometry Turbo: Değişken Geometrili Turbo
• VTEC: Variable Valve Timing Electronic Control: Elektronik Değişken Supap Zamanlaması Kontrolü
• VVT: Variable Valve Timing: Değişken Supap Zamanlaması
• CVVT: Continuously Variable Valve Timing: Sürekli Değişken Supap Zamanlaması
• VANOS (Variable Nockenwellen Steuerung): Değişken Supap Zamanlaması
• VTi: Variable Valve Lift Timing Injection: Değişken Zamanlamalı Supap Sistemi
• GDI: Gasoline direct Injection: Gasoline Direct Injection: Direkt Benzin Enjeksiyonu
• FSİ: Fuel Straified Injection : Direkt Yakıt Enjeksiyon
• DOHC: Double Overhead Camshaft: Üstten Çift Eksantrik Sistemi
• EFI: Electronic Fuel Injection: Elektronik Yakıt Enjeksiyonu
• EGR: Exhaust Gas Recirculation: Egzoz Gazı Devridaimi
• MAF: Mass Air Flow: Hava Akış Sensörü
• CAT: Catalytic Convertor: Katalitik Konvertör
• DPF: Diesel Particulate Filter: Dizel Partikül Filtresi
• ACT: Active Cylinder Technology: Silindir kapatma teknolojisi

Kaynak:

https://www.autoexpress.co.uk/car-news/98141/car-jargon-buster-key-automotive-abbreviations-and-acronyms-explained

https://www.dieselhub.com/tech/idi-vs-di.html