Alexandre Gustave Eiffel, “metal büyücüsü” olarak tanınan bir Fransız mimar ve mühendistir. Eiffel, 15 Aralık 1832’de Fransa’nın Djion kentinde François Alexandre Bonickhausen ve Catherine Mélanie Moineuse’ün en büyük çocuğu olarak doğdu. Gustave’nin ailesi, Eifel Dağları’nın yakınındaki bir bölgeden gelmiş ve adını bu yerden almıştır. Eiffel’in babası, Fransız ordusunda askeri bir görevdeydi. Annesi ebeveynlerinden kalmış olan kömür işini sürdürüyordu. Gustave çocukluğunun büyük kısmını büyükannesiyle geçirdi. Liseyi, Dijon’daki “Lycée Royal”de tamamlamıştır. Amcası Jean-Baptiste Mollerat ve kimyacı arkadaşı Michel Perret; Gustave’ın felsefe, teoloji, kimya ve madencilik gibi çeşitli konulardaki eğitiminde büyük rol oynadı.
Çağının Mühendisi Olma Yolunda Eiffel
Eiffel, kimya öğrenimi gördüğü Paris’teki “École Centrale des Arts et Manufactures”den 1855 yılında üstün başarıyla mezun olduktan sonra demiryolu köprüleri yapımında uzmanlaşmış bir şirkete girdi. Eiffel’in işi kavraması yalnızca birkaç yılını aldı ve kısa bir süre sonra köprü inşaatlarını yönetmeye başladı ve daha sonra da kendi şirketi olan “Eiffel & Cie”yi kurdu. Fransa’nın demiryolu ağı için ünlü Garabit Viyadüğü dahil olmak üzere çeşitli köprülerin yapımını üstlendi. Bu viyadük o yıllarda dünyanın en yüksek köprüsü olarak kabul edildi. Eiffel ustalığını yalnızca Fransa’da göstermedi. Amerika Birleşik Devletleri, İspanya, Brezilya, Uruguay, Peru, Meksika, Şili, Türkiye gibi diğer ülkelerde de dünya çapında ünlenen yapılar üretti. Peru’daki “San Pedro de Tacna Katedrali”, Romanya’daki “Grand Hotel Traian”, İzmir’deki Konak İskelesi ve Peru’daki “Santa María Katedrali”de da dahil olmak üzere birçok ünlü yapının tasarımını ve yapımını gerçekleştirdi. Adını tarihe yazdıran en önemli çalışmalarından biri ise Amerika’daki, heykel sanatçısı Frédéric Auguste Bartholdi’nin tasarladığı, “Özgürlük Heykeli”nin metal yapı iken uluslararası üne kavuşan diğer ünlü eseri ise Paris’teki “Eyfel Kulesi” oldu. Emekli olduktan sonra hayatının geri kalanını meteoroloji ve aerodinamiğe adadı.
Alexandre Gustave Eiffel’in Yükselişi
Başarılı üniversite yıllarından sonra bir dökümhanede kayınbiraderinin yanında birkaç ay ücretsiz olarak çalışan Alexandre Gustave, ilk ücretli işi demiryolu mühendisi Charles Nepveu’nun sekreterliği oldu. Sonra Nepveu, Eiffel’e “Saint Germaine” demiryolunda inşa edilecek olan bir köprünün tasarım çalışmasını verdi. Nepveu’nun bazı işlerini devralan “Compagnie Belge de Matériels de Chemin de Fer” (Belçika Demiryolu Malzemeleri) şirketi, iki fabrikasının direktörlüğünü Eiffel’e verdi.
Nepveu, Garonne nehri üzerinde inşa edilecek bir demiryolu köprüsünün metal işlerini Eiffel’e verdi. 1860 yılının mart ayından sonra, Nepveu’nun istifasını takiben projenin tamamını yöneten Eiffel, şirketin baş mühendisi oldu. 1865’te istifa etti ve bağımsız çalışmaya başlayarak Toulouse ve Agen’deki tren istasyonu inşaatlarını yaptı. 1866’da Mısır hükümetinin lokomotiflerin yapımını denetleme işini üstlenerek Mısır’a gitti. Bir mimar ve inşaat mühendisi olarak ünlenmesi ona daha çok proje kazandırdı. 1866’da kendi atölyesini kurduktan sonra farklı ülkelerdeki projeler üstlenmiştir. Projelerin çeşitli kısımları Fransa’da üretiliyor ve sevk ediliyordu. Konsol kirişli köprü konstrüksiyonlarının prefabrikasyonu gibi teknik buluşları çığır açtı.
6 Ekim 1868’de Théophile Seyrig ile birlikte “Eiffel et Cie” şirketini kurdu. 1878’deki Exposition Universell’in (uluslararası sergi) binalarının çoğu onun tarafından inşa edilmiştir. Z zamanının önde gelen mühendislerinden biri olarak yerini sağlamlaştırdı. Théophile Seyrig ile ortaklığı 1879’da sona erdi. Şirket “Compagnie des Établissements Eiffel” oldu. Şirket, o yıl Fransa’nın ünlü demiryolu köprüsü “Garabit Viyadüğü” projesini ele geçirdi. 1884 yılında tamamlanan köprü, dünyanın en yüksek köprüsü olarak kabul edilmiştir. Amerika Birleşik Devletleri’nin Özgürlük Adası’ndaki “Özgürlük Heykeli”nin, mühendisin ani ölümünden sonraki yapımını sürdürdü. Dev heykel Paris’teki atölyede bir araya getirilip kontrol edildikten sonra sökülüp parçalara ayrılarak ABD’ye gönderilmiştir. Montajı yapılarak 1886 yılında açılmıştır.
Eyfel Kulesi’nin Yapımı
Eiffel, 1886’da, Fransa’nın Nice kentindeki gözlemevi için bir kubbe tasarladı. Hareketlilik özelliği ile dikkat çeken kubbe, o dönemde dünyadaki en büyük gözlemevi kubbesiydi. Adını taşıyan ünlü şaheseri ise “Eyfel Kulesi” oldu. Emile Nouguier ve Maurice Koechlin’in tasarladıkları, 1889 Uluslararası Sergi’sinin merkezinde yer alan kulenin yapımına 1887 yılında başladı. Kule, 2.500.000 perçin ve 12.000 parçadan oluştu. Hepsi birleştiğinde rüzgar basıncını kaldıracak şekilde tasarlanmışlardı. Yüksekliği 299 metre 92 santimetre olan Eyfel Kulesi’nin inşaatı iki yılda tamamlandı. Fransa’da sadece bir turistik cazibe yapısı değil, aynı zamanda Parisliler ve eleştirmenlerce bir sanat eseri sayılmıştır. Eyfel Kulesi’nin inşaatı ona aerodinamik ilgisini aşıladı. 1905’te Kule’nin altına bir aerodinamik laboratuvarı yaptı. 1909’da ilk rüzgar tünelini inşa etti. Emekli olduktan sonra hayatının geri kalanını meteorolojiye ve aerodinamiğe adadı. 1912’de Auteuil’de daha büyük bir araştırma laboratuvarı kurdu.
Son Yılları
1913 yılında, “Smithsonian” kurumunun “Samuel P. Langley Madalyası” ile onurlandırılmıştır. Mimari başarılarındaki sihirli formülün, bir tasarımdaki temel çizgilerin o yapının işlevine tam olarak uyması olduğunu açıklamıştır. 8 Temmuz 1862’de evlendiği Marguerite Gaudelet ile on beş yıl süren evliliklerinden beş çocukları oldu. 1887’de Marguerite Gaudelet ‘nin zatürreeye yakalanıp ölmesinden sonra Gustave Eiffel bir daha evlenmiştir. 27 Aralık 1923’te Paris’te sokağındaki evinde hayatını kaybetti. Cenazesi iseLevallois-Perret Mezarlığı’na bulunmakta.
- KAYNAKÇA
- www.biography.com
- www.britannica.com
