Daha önce market arabasının hikayesini duydunuz mu? Market arabasının da hikayesi mi olur deyip geçmeyin efendim, büyük bir başarı hikayesi olur hem de. Bu yazıda, perakendecilik adına büyük bir buluş olan alışveriş arabasının, nasıl ve kim tarafından bulunduğunu inceleyeceğiz. Keyifli okumalar.
Nasıl Ortaya Çıktı?
Sylvan Goldman adında bir iş insanı 1934’te Oklahoma’da bulunan Piggly Wiggly ve Humpty-Dumpty market zincirlerini satın aldı. Marketler 2 sene boyunca istenilen seviyede müşteri toplayamadı. Müşteriler, alışveriş sırasında tel ve hasırdan yapılan sepetler kullanıyorlardı. Goldman, bu sepetleri kullanırken insanların zorladığını, bundan dolayı da satışların durduğunu fark etti. Sepetleri taşımak yerine sürülebilen bir şey tasarlamaya karar verdi. Ofisinde bulunan katlanabilir sandalyeden esinlenerek bir alışveriş arabası tasarladı. Metal bir çerçevenin altına tekerlekler, üzerine 2 alışveriş sepeti koydu ve ilk market arabasını üretti.
Goldman, 4 Haziran 1937’de Katlanır Taşıyıcı Sepet Şirketi’ni kurarak arabaları seri üretmek için bir üretim hattı süreci geliştirdi ve seri üretime başladı. Ürün, “Sepet Taşımaya Son” sloganıyla müşterilere tanıtılmaya başlandı. Fakat, günümüzdeki gibi market arabalarına olan rağbet olmadı. Erkekler, market arabalarının kadınlara göre olduğunu, kendilerinin ürünleri taşımada zorluk çekmediklerini söyleyip arabayı kullanmayı reddettiler. Aynı şekilde kadınlar da, market arabalarının bebek arabalarından farksız olduğunu söyleyip kullanmak istemediler. Goldman, bu durum karşısında hayal kırıklığına uğrasa da pes etmedi ve yeni bir strateji geliştirdi. Farklı yaşlarda, farklı cinste insanlar ile anlaştı. Onların markette alışveriş arabalarını mutlu bir şekilde kullanmalarını istedi. Arabaların kullandığını gören gerçek müşteriler, market arabalarını kullanmaya başladı. Market arabalarına olan rağbet git gide artmaya başladı. 1940 yılında dışarıya alışveriş arabaları satmaya başlandı ve böylece günümüze kadar gelen market arabalarının hikayesi başladı. Goldman aynı zamanda, ürünün telif hakkını alarak milyoner oldu.
Sylvan Goldman Kimdir?
Goldman, 1898 yılında Yahudi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Annesi Fransa’dan babası da Letonya’dan göç etmişti. Oklahoma’da doğup büyüdü. Babası perakendeciydi ve perakende ticaretini babasından öğrenmişti. Oklahoma’da doğup büyüdü. 8. sınıftan sonra eğitim görmedi.
Goldman, Birinci Dünya Savaşı’nda Fransa’da gıda talepçisi olarak görev yaptı. Savaştan sonra 1919 yılında Teksas’ta kardeşi ile birlikte toptan manav dükkanı açtılar. İlk başlarda çok başarılıydılar ama Teksas’taki patlama nedeniyle durumları kötüleşti. Daha sonra Kaliforniya’ya taşındılar, burada kendi toptan gıda işlerini kurmayı planlıyorlardı. Amcalarının isteği üzerine kendi perakende gıda market zincirini kurmak üzere Oklahoma ’ya geri döndüler. Amcaları yatırım yardımı yaptı. Kaliforniya’da gördükleri yeni bir mağaza konseptini, eyaletin ilk süpermarketi olan Sun Grocery Company ‘yi kurdular. Bir yıl içinde, eyalet genelinde 21 pazarı işletiyorlardı, 3 yıl içinde 55 mağazası oldu.
1929 borsa çöküşünden birkaç ay önce Sun Grocery Company ‘yi sattılar. Goldman ve kardeşi servetlerinin çoğunu kaybetti; rekabet dışı bir anlaşma nedeniyle Tulsa’da Safeway ile rekabet etmeleri yasaklanınca Oklahoma City’ye taşındılar ve burada beş market satın aldılar ve Standard Grocery adında yeni bir şirket kurdular. Kısa süre sonra Tulsa’da öğrendiklerini uyguladılar ve karlarıyla 1934’te bocalayan Humpty-Dumpty bakkal zincirini satın aldılar. 1937’de market arabasının telif hakkını alarak alışveriş arabasının mucidi oldu. 1943’te Sylvan Goldman iki markayı tek bir şirkette birleştirdi: Standart-Humpty Dumpty. Amerikalı iş adamı Goldman 1984 yılında öldü.
Kaynaklar
- https://engage3.com/2018/10/grocery-cart-history-1/
- https://www.mentalfloss.com/article/26470/brief-history%E2%80%94and-future%E2%80%94-shopping-cart
- Cochoy, Franck. “Driving a shopping cart from STS to business, and the other way round: On the introduction of shopping carts in American grocery stores (1936—1959).” Organization 16.1 (2009): 31-55.
