Manyetik rezonans görüntüleme (MRI), tıp başta olmak üzere farklı dallarda da kullanılan bir görüntüleme yöntemidir. Kullanım açısından oldukça kolay olmakla birlikte röntgen filmlerinin ve bilgisayarlı tomografinin yanı sıra radyasyon içermemesi açısından da oldukça avantajlıdır.
MRI Nasıl Çalışır?
Ana çalışma prensibi, yüksek manyetik alan ile hidrojen atomlarının taranması üzerinedir. Tarama yapılacak canlıya, radyofrekans akımı gönderilir. Böylece protonların uyarımı gerçekleşir. Sonrasında, protonlar manyetik alanın çekimine karşı zorlanarak dengeden çıkar. Radyofrekans alanı kapatıldığında protonlar tekrar hizalanırken belli bir süre geçer ve enerji açığa çıkar. Bu enerji miktarı ve geçen süreye bağlı olarak görüntüleme yapan kişi, doku türleri arasındaki farkı tespit eder. Burada protonların hizalanma hızının artması için görüntüleme yapan kişi, tarama başlamadan önce kontrast maddeler verebilmektedir. Bu kontrast madde genellikle Gadolinyum elementini içerir.
Cihazın radyofrekans bobinlerinden alınan veriler görüntü işlem bilgisayarına gelir. Veriler, bilgisayarda işlenerek yorumlanır. Yorumlandıktan sonra yeni görüntüler operatör bilgisayara iletilir. Operatör bilgisayarda görüntüler üzerinde ayarlamalar yapılabilir, çıktıları alınabilir, görüntüler CD üzerine aktarılabilir.
MRI Kullanım Alanları
Manyetik rezonans görüntüleme, halk arasında da bilindiği üzere tıpta sık sık kullanılır. Ancak tıp doktorları MRI’nın ilk prosedür olmamasını önerirler. Yumuşak doku taramalarında, çoğunlukla kas iskelet sistemi hastalıklarında, sporcu yaralanmalarında, özellikle menisküs, bel fıtığı gibi hastalıkların tespitinde kullanılmaktadır. Sonuca ulaşma konusunda yetersiz geldiği takdirde, bilgisayarlı tomografi (BT) ile birlikte kullanılır.
Tıpta kullanımının yanı sıra farklı dallarda da karşımıza çıkar. Kimyasalların rutin analizi için kullanılır. Sıvıların akışını veya katalizörler gibi moleküler yapıları incelemek için kullanılır. Paleontolojide fosil yapılarını incelemek için kullanılır. Yumuşak doku patolojisini BT taramasına göre daha iyi yaptığı için adli görüntülemede de kullanılır.
MRI Güvenli Midir?
Bu yöntem aslında oldukça güvenli bir görüntüleme yöntemidir. Ancak tıbbi açıdan düşündüğümüzde, hastanın hareketsiz kalması gerektiği için klostrofobik hastalarda görüntüleme öncesi sakinleştirici ilaç gerekebilir. Ya da hastada tarama esnasında klostrofobi ortaya çıkabilir. Görüntüleme esnasında hasta üzerinde hiçbir metal eşya bulunmamalıdır. Aksi takdirde hayati tehlikelere sebep olabilir. Bunun yanı sıra kalıcı makyaj ya da dövmesi bulunan hastalarında MRI cihazına girmemesi önerilir. Bunlar dışında yanlış güvenlik prosedürleri ya da insan hatası nedeniyle de istenmeyen durumlarla karşılaşılabilir.
Paul Christian Lauterbur
6 Mayıs 1929’da Sidney’de dünyaya geldi. MRI için 1971 yılında ilk denemelerini yapmaya başladı. Sonrasında 1973 yılında iki tüp suyun ilk görüntülerini Nature dergisinde yayınladı. Ardından da bir farenin göğüs boşluğunun görüntüsünü yayınladı. MRI konusunda yaptığı bu buluşlar ile Peter Mansfield ile birlikte 2003 yılında Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü’nü aldı.
Kaynakça
- www.nibib.nih.gov
- en.wikipedia.org
- www.nobelprize.org
