Talaşlı İmalat işlemlerinin olmazsa olmazı parametrelerinden birisi şüphesiz kesici takımlardır. Kesici takım kısmına girmeden önce biraz talaşlı imalattan bahsedelim. Günümüzde en yaygın üretim yöntemlerinden birisi olan talaşlı imalat, bütün bir parçaya kesici takımlar yardımıyla şekil verme işlemidir. Günümüzde talaşlı imalatın yanında yaygın olarak döküm, enjeksiyon ile üretim, eklemeli üretim gibi yöntemler vardır. Şimdi talaşlı imalatın olmazsa olmazı dediğimiz kesici takımlardan bahsedelim.
Kesici takımlar bütün parçaya şekil verme işleminde talaşın kesilerek uzaklaştırılmasını sağlayan aletlerdir. Tornalama ve Frezeleme işlemlerinde kullanılırlar.
Tornalama
Tornalama işleminde kanal açma, yüzey işleme, delik delme gibi operasyonlar vardır. Her operasyona göre çeşitlilik gösteren kesici takımlarda genellikle değiştirilebilir uçlar kullanılmaktadır. Alın ve yüzey işlemek için genellikle ISO standartlarında üretilen ve kodlanan İngilizcede insert olarak geçen uçlar kullanılmaktadır. Bu uçlar kater dediğimiz tutuculara farklı yöntemlerle bağlanarak torna tezgahına bağlanabiliyor.
Yandaki şekilde uç ve kater gösterilmektedir. Farklı markaların binlerce farklı modelde ürettiği uç ve katerler mevcuttur. Bunların seçimi işlenecek malzemeye, yapılacak operasyona, kullanılan tezgaha bağlı olarak değişmektedir.
Kanal açma, delik delme, diş çekme gibi operasyonlar içinde özelleştirilmiş uç ve tutucular mevcuttur.
Frezeleme
Frezeleme işleminde de yine çok farklı operasyonlar mevcuttur. Bunları; yüzey işleme, kanal işleme, kenar işleme olarak en genel haliyle sayabiliriz. Frezeleme işlemlerinde ise genel olarak parmak frezeler, değiştirilebilir uçlu tarama kafaları, matkaplar, raybalar kullanılmaktadır. Bu takımların üretiminde her ne kadar bazı standartlar olsa da her firmanın ürettiği takımlar farklıdır ve kendi içlerinde adlandırılıp sınıflandırılırlar.
Delik Delme
Delik delme işleminde matkap adı verilen kesici takımlar kullanılmaktadır. Delinecek deliğin çapına göre matkap çapı seçilir ve delme işlemi gerçekleştirilir.
Yapılan işlem ve şekil farklılıkları olsa da kesici takımların ortak özellikleri olarak yapı malzemeleri ve kaplama çeşitlerini sayabiliriz.
Bazı kesici takım malzemeleri:
- Karbür
- PCD (Çok kristalli elmas)
- CBN ( Kübik Bor Nitrat )
- Sermet (Seramik ve Metal isimlerinin birleşimidir.)
- HSS (Yüksek Hız Çeliği)
Tüm bu malzemeler takımların sertlik, tokluk, mukavemet ve ısıl direnç gibi özelliklerini ciddi şekilde etkilemektedir.
Görsel Kaynak: huzurmakinasanayi.com/makaleler/talasli-imalat-ve-yontemleri
