Şirketler için gitgide önem kazanan iş analizi, günlük yaşantımızın her yerinde var. Arkadaşınızla, ailenizle sohbet ederken veya onların hikayelerini dinlerken aslında, onların gerçek ihtiyaçlarını anlamaya çalıştığınızı fark ettiniz mi?
Bu yazıda, iş analizinin ne olduğunu ve neden yapılması gerektiğinden bahsedeceğiz.
İş Analizi Nedir?
İş analistlerinin baş ucu kitabı olan Business Analysis Body of Knowledge (BABOK 3.0)’a göre iş analizi, “bir kurum içerisinde ihtiyaçların tanımlanması ve paydaşlara değer katan çözümler önerilmesi yoluyla değişimin gerçekleşmesini sağlayan uygulamalar bütünü” şeklinde tanımlanmıştır. Yani, iş gereksinimlerini belirleyen ve gereksinimlere çözüm üreten bir araştırma disiplindir. Son otuz yılda teknolojik ilerleme, iş sorunlarının, zorlukların ve sorunların BT tabanlı çözümlerle çözülme şeklini önemli ölçüde değiştirdi. Kuruluşlar “BT yönetimi” ile iş çözümlerinin yerleştirilmesi yoluyla değer yaratma yönünde değişti. Teknoloji, iş analizinin gelişmesinde önemli katkıda bulunan faktör oldu.
Ayrıca, BABOK 3.0’a göre iş analisti, BABOK rehberinde tanımlanmış olan iş analizi görevlerini yapan kişidir.
İş Analisti:
- Değişime neden olacak olan kurumsal problemlerin ve hedeflerin anlaşılması ve tanımlanmasını,
- İhtiyaçların analiz edilmesini,
- İhtiyaçları karşılayacak uygun çözümlerin tespit edilmesi ve önerilmesini,
- Paydaş gereksinimlerinin ortaya çıkarılması, dokümante ve yönetilmesini,
- Paydaş katılımının sağlanmasını,
- Ürün, servis ve hizmetin başarı ile uygulanmasına aracılık etmeyi sağlamakla görevlidir.
Paydaş: Değişim, ihtiyaç veya çözüm ile alakadar olan grup veya kişidir.

Neden Yapılmalı?
İş analizinin yapılma amacının birinci ve en temel nedeni, işletmenin daha etkili iş üretebilme imkânına kavuşması ve iş analizi sayesinde ele geçen bilgilerin kullanılarak işletmenin daima ilerlemesinin sağlanmasıdır. Araştırmalara göre; yazılım projelerinin başarısızlık oranının %55’i gereksinimleri doğru belirleyip, dokümante edip, yönetememekten kaynaklanıyor. Bundan dolayı, iş analizinin önemi gitgide artıyor ve iş analistlerine yatırım yapılıyor. Yani, etkili bir analiz sayesinde işletmeler ya da firmalar daha çok başarıya ulaşabilir ve bulunduğu pazardaki avantajı elinde toplayabilir. Ayrıca, iş analizi olmasaydı; gereksinimler ortaya çıkarılmadığı için aynı problemlerin etrafında dönüp dolaşan ve sorunlarını bir türlü kalıcı olarak çözemeyen bir sürü kurum olurdu.
Ek olarak, iki büyük faydası vardır:
- Teknik uzmanlar tarafından sunulan tavsiyelerin paydaşların ihtiyaçlarına uygun olmasını sağlamak.
- Kabul edilen herhangi bir çözümün, iş risklerini azaltarak ve iş değerini artırarak ilgili iş sorunlarına gerçekten hitap etmesini sağlamak.
Kaynaklar:
- https://www.businessanalystlearnings.com/business-analyst-career/2015/10/31/the-many-benefits-of-business-analysis
- https://ba-works.com/blog/is-analizi-ve-test-roportaj/
- Gobov, Denys, et al. “Approaches for the Concept” Business Analysis” Definition in IT Projects and Frameworks.” ICST. 2020.
- https://book.akij.net/eBooks/2018/September/5b8a80dd494ce/BABOK_Guide_v3_Member.pdf