Bir yapının toprak altının yeterli güvenliğe sahip olması gerekmektedir. Diğer yapıları ve inşaatta çalışan ekipleri korumak amacıyla toprak altına bazı sistemler kurulmaktadır. İksa sistemleri de bu amaçla toprak altına kurulan sistemlerdir.
İksa Sistemi Nedir?
Yapı çukuru kazısında çıkartılan zemin, yanal yüzeylere hem yatayda hem de düşeyde bir yük uygulamaktadır. Yükün ortamdan uzaklaştırılmasıyla birlikte göçme, devrilme, akma, kayma gibi problemler oluşmaktadır. İksa, yapım aşamasındaki ana yapının çökmesini önlemek için kullanılan geçici bir yapıdır. Bu iksa içindeki farklı uygulamalar bütünlüğüne de iksa sistemleri denilmektedir. İnşaat çukur duvarlarını stabilize etmek, çukura su girmesini önlemek ve komşu binaları emniyete almak gerekmektedir.
Karşılaşılan en yaygın iksa teknikleri, kazı olan inşaatın ilk aşamalarında olmaktadır. İksa, tutulan toprağın devrilmesini ve sonunda bir projede aksiliğe neden olmasını önlemek için derin bir kazıyı desteklemeyi amaçlamaktadır. İnşaatta iksa, istinat duvarından tamamen farklıdır çünkü bu sadece kazı sırasında ve yapısal tasarım söz konusu olduğunda toprağı tutmak için kullanılmaktadır. Bu yüzden istinat duvarı amacıyla kullanılmaz. Bir inşaat mühendisi, devreye girdiği inşaat projesine hangi tip iksanın uygun olduğunu tasarımın erken aşamasında karar vermektedir.
İksa Elemanları
Düşey Elemanlar
-
Fore Kazık
-
Mini Kazık
-
Diyafram Duvar
-
Kuyu Perde
-
Palplanş Perde
Yatay Elemanlar
-
Ankraj
-
Zemin Çivisi
-
Boru Destek
-
Beton Kirişler
İksa Yöntemleri
Fore Kazıklı İksa Sistemler
Zeminin belirli çap ve derinlikte dairesel kesitli delgi yapılarak, açılan kuyuya demir donatı yerleştirilip beton dökülmesine denilmektedir. Fore kazıklar, fore kazık iksa sistemlerinde, fore kazık radye temel sistemlerinde ve fore kazıklı zemin iyileştirme yöntemlerinde sıklıkla kullanılmaktadır.
Bitişik Kazık İksa Sistemleri
Bitişik kazık iksa, her bir yığının yüzleri başka bir yığına değecek şekilde yakın aralıklarla yerleştirilmiş kazıklardır. Kazık iksa türleri genellikle suyun önemli olmadığı veya su basıncının çok az olduğu durumlarda kullanılmaktadır.
Kesici Kazık İksa Sistemleri
Kesişen kazıklar genellikle, sürekli bir duvar oluşturmak için güçlendirilmiş olarak adlandırılan iki kazık kombinasyonunun kesişmesiyle inşa edilmektedir. Kesici kazık iksa esas olarak derin kazılarda kullanılmaktadır.
Diyafram Duvarlı İksa Sistemler
Diyafram duvar yerinde döküm betonarme duvardır. Destekleyici bentonit bulamacı kullanılarak kazı, güçlendirme ve döküm sırasında hendeğin çökmesi engellenmektedir.
Ankrajlı İksa Sistemler
Sağlamlaştırılmak istenen duvar ya da toprağa ankrajlar yapılarak yapının temelinin göçmesini önleyen bir iksa yöntemidir.
Kaynakça
- www.toremzemin.com
- civiconcepts.com
