IATF 16949 Nedir ?
Bu standart, mevcut Amerikan (QS-9000), Alman (VDA6.1), Fransız (EAQF) ve İtalyan (AVSQ) otomotiv kalite sistem standartlarını global otomotiv endüstrisi kapsamında, müşteri ihtiyaçlarını karşılamak için çok çeşitli belgelendirmeye olan ihtiyacı ortadan kaldırma amacı ile düzene sokan bir ISO Teknik Şartnamesidir.
ISO 9001 sistemi ile birlikte ISO/TS 16949, otomotiv ile ilgili ürünlerin tasarımı, geliştirilmesi, üretimi, montajı ve servis hizmetleri için konulan kalite sistem gerekliliklerini belirlemektedir. Bu yapıya ek olarak, araç üreticileri ve araç yedek parça üreticileri tarafından ayrı olarak istenilen müşteriye özel şartlarda mevcuttur.
IATF 16949 Tarihçesi
IATF 16949, otomotiv endüstrisi için bir kalite yönetim standardıdır.
1. ISO/TS 16949: Bu standart ilk olarak 1999 yılında, otomotiv endüstrisi için kalite yönetim sistemini tanımlayan bir belge olarak yayımlandı.
2. IATF (International Automotive Task Force): Otomotiv endüstrisi temsilcileri ve üreticileri tarafından oluşturulan IATF, otomotiv kalite yönetim standardının geliştirilmesini ve sürdürülmesini sağlamak amacıyla kuruldu.
3. IATF 16949: Bu standardın en son sürümü, ISO/TS 16949’un yerini alarak 2016 yılında yayımlandı. IATF 16949, ISO 9001 ile uyumlu bir şekilde otomotiv endüstrisine özgü ek gereklilikleri içermektedir.
Otomotiv endüstrisinde IATF 16949 belgesi, faaliyet gösteren bir şirketin kalite yönetim sistemini tanımlar. Bu belge, üreticilere ve tedarikçilere yönelik kalite standartlarını belirler ve uygular. Otomotiv endüstrisinde kullanılan birçok bileşenin karmaşıklığı ve güvenlik gereksinimleri göz önüne alındığında, bu tür bir standardın benimsenmesi önemlidir.
ISO TS 16949 Otomotiv Kalite Yönetim Sistemi’nin Amacı Nedir?
Bugün otomotiv sektöründe faaliyet gösteren işletmeler küresel anlamda, bir yandan sürekli gelişimi hedeflerken bir yandan da ürün kalitesi, verimlilik ve rekabet gücü gibi konularda dünyada en iyisi kabul edilen işletmelerle yarışmak durumundadır. Bunu sağlayacak araçlardan biri ISO TS 16949 Otomotiv Kalite Yönetim Sistemi standartıdır. 2009 yılında son revizyonu yapılan bu standart, faaliyet alanlarına ve ne ürettiklerine bakılmaksızın otomotiv yan sektöründe faaliyet gösteren her büyüklükte tedarikçi firma için uygulanabilmektedir. Bu açıdan otomotiv yan sektöründe sadece mal değil hizmet üreten işletmeler de bu standardı kurabilirler.
Kısaca sektörde iş performansını arttırmak isteyen bütün işletmeler ISO TS 16949 Otomotiv Kalite Yönetim Sistemi kurması gerekmektedir.
Bu standardın temel yaklaşımı, toplam kalite yönetiminin temel anlayışı paralelinde, hataları düzeltmek değil, hata yapmamaya çalışmaktır. Ortaya çıkabilecek hataların nedenlerini çok önceden araştırarak bir daha tekrarlanmaması yönünde gerekli önlem alınmalıdır.
IATF 16949:
1. Otomotiv Endüstrisi Odaklıdır: IATF 16949, özellikle otomotiv endüstrisine yönelik olarak tasarlanmış bir kalite yönetim standardıdır. Bu nedenle, otomotiv sektöründe faaliyet gösteren tüm şirketler bu standart ile uyumlu olmalıdır.
2. Risk Tabanlı Düşünce: IATF 16949, risk tabanlı bir düşünce yaklaşımını benimser. Yani şirketlerin süreçlerini değerlendirirken riskleri belirlemeleri ve yönetmeleri beklenmaktedir. Bu, otomotiv endüstrisinin karmaşıklığı ve değişkenliği göz önüne alındığında önemlidir.
3. Güvenlik ve Yasal Uyumluluk: IATF 16949, ürün güvenliği ve yasal gereksinimlere uyumu vurgular. Otomotiv endüstrisinde üretilen ürünler genellikle karmaşık ve güvenlik açısından kritik olduğundan, standart, bu konulara özel bir odaklanma getirir.
4. Tedarike Yönelik Özel Gereksinimler: IATF 16949, tedarik zinciri içindeki tedarikçilere yönelik özel gereksinimleri içerir. Sonrasında tedarikçilerin kalite yönetim sistemlerini iyileştirmeleri, süreçlerini izlenmesi ve sürekli olarak geliştirmeleri beklenir.
ISO 9001:
1. Genel Kalite Yönetimi Standardıdır: ISO 9001, genel bir kalite yönetim standardıdır ve herhangi bir endüstriye uygulanabilir. Bu standart, bir organizasyonun genel kalite yönetim sistemini kurmasını ve sürdürmesini amaçlar.
2. Sürekli İyileştirme: ISO 9001, sürekli iyileştirme prensibine odaklanır. Organizasyonlar, süreçlerini düzenli olarak gözden geçirip iyileştirme fırsatlarını aramakla yükümlüdür.
3. Müşteri Memnuniyeti: ISO 9001, müşteri memnuniyetini ön planda tutar. Müşteri gereksinimlerine uygun ürün ve hizmet sunma, müşteri geri bildirimini değerlendirme ve müşteri memnuniyetini ölçme gibi konulara odaklanır.
4. Endüstriye Bağımsızdır: ISO 9
001, herhangi bir sektörde faaliyet gösteren organizasyonlar için uygundur. Otomotiv endüstrisi spesifik gereksinimlere sahip değildir, bu nedenle otomotiv endüstrisi şirketleri genellikle IATF 16949 ile birlikte ISO 9001’e de uyum sağlarlar.
IATF 16949 Nasıl Uygulanır?
Otomotiv endüstrisi için bir yönetim standardı olan IATF 16949’u uygulamak isteyen şirketlerin göz önünde bulundurması gereken temel aşamalar aşağıdaki gibidir:
1. Yönetim Standardının Belirlenmesi:
– Hangi yönetim standardının benimseneceği belirlenmelidir. Buna göre farklı otomobil üreticileri farklı gereksinimlere sahip olacaktır.
2. ISO/TS 16949 Standardının Edinilmesi:
– Uygulama sürecine başlamadan önce standardın bir nüshasına ihtiyaç vardır. Standardın içeriği anlaşılmalıdır.
3. Destek Dokümanlarının ve Yazılımının Gözden Geçirilmesi:
– Kalite yönetim sistemini anlamak, uygulamak ve belgelemek için destekleyici dokümanlar ve yazılım araçları gözden geçirilmelidir.
4. Ekip Oluşturulması ve Stratejinin Belirlenmesi:
– Üst yönetimle birlikte organizasyon stratejisi belirlenmeli ve uygulama sürecine başlanmalıdır.
5. Eğitim Alınması:
– Kalite yönetim sistemini uygulayan veya kalite bilincini artırmaya çalışan personel için uygun eğitimler alınmalıdır.
6. Kalite El Kitabının Oluşturulma
sı:
– Kalite el kitabı, kalite yönetim sisteminin genel hatlarını belirleyen önemli bir belgedir. İşin amacını, standart uygulamayı ve işleyişi tanımlar.
7. Destek Dokümantasyonunun Geliştirilmesi:
– Destek dokümantasyonu, kalite el kitabını destekleyen bir kılavuz kitabıdır. Görevleri tanımlar, sorumlulukları belirler.
8. Kalite Yönetim Sisteminin Uygulanması:
– Anahtar husus iletişim ve eğitimdir. Herkes, prosedürlere göre çalışmalı ve yaptıklarını belgelerle kanıtlamalıdır.
9. Ön Tetkikin Dikkate Alınması:
– Ön tetkik, standarda uymayan alanları tanımlamak amacıyla yapılır. Majör uygunsuzlukları düzeltme fırsatı sağlar.
10. Belgelendirme Tetkiki:
– Belgelendirme tetkiki, belgelendirme kuruluşu tarafından gerçekleştirilir. Sonrasında yönetim sisteminin gözden geçirilmesi ve belgelenme için öneriler yapılır.
11. Sürekli Değerlendirme:
– Sertifikanın verilmesinden sonra sürekli başarı için kalite sistemini kullanmaya devam etmek önemlidir. Belgelendirme kurumu, periyodik kontrollerle sistemin uygunluğunu değerlendirir.
Bu aşamalar, IATF 16949 uygulamasının temel süreçlerini kapsar ve şirketlerin standarda uyumlu bir kalite yönetim sistemini başarıyla kurmalarına yardımcı olmaktadır.
ISO 9001 ve IATF 16949 arasındaki benzerlikler
– Her ikisi de kalite yönetim sistemleri üzerine odaklanır.
– Müşteri memnuniyetini ve sürekli iyileştirmeyi teşvik eder.
– Belgeleme ve kayıtların tutulması gerekliliğini içerir.
Aralarındaki temel farklar
– IATF 16949, özellikle otomotiv endüstrisi için tasarlanmış ek gereklilikleri içerir.
– IATF 16949, ürün güvenliği,
süreçlerin izlenebilirliği gibi otomotiv endüstrisine özgü unsurları kapsar.
– ISO 9001 genel bir kalite yönetim standardıdır, IATF 16949 ise özel bir sektöre odaklanmıştır.
Her iki standart da organizasyonların kalite yönetim sistemlerini kurmalarını ve sürdürmelerini hedefler, ancak IATF 16949 otomotiv endüstrisi için özel gereksinimleri içerirken, ISO 9001 genel bir yaklaşım sunar.
Bazı İstatistiki Değerler;
Dünyada 31 Aralık 2023 itibarıyla 93713 IATF 16949 sertifikalı tesisin dağılımını görmektesiniz, Türkiye’de ise 1183 Adet tesiste IATF 16949
Sertifikası bulunmaktadır.
Ana uygunsuzlukların toplam hacmindeki ilk 10 madde
Toplam küçük uygunsuzluk hacmindeki ilk 10 madde
Kaynakça
- kalmer.com.tr
- https://www.iatfglobaloversight.org/
