Sikorsky UH-60 Black Hawk savaş helikopterleri, ABD ordusu tarafından Savaş Helikopter Programı kapsamında görevini düşük işletme maliyetli, uzun menzilli, daha hızlı, daha az bakım gerektiren ve daha yüksek yük taşıma kapasitesine sahip helikopter konseptiyle değiştirmeye hazırlanıyor.
Savaş Helikopterleri Programı, 2019 yılında ABD ordusu tarafından başlatılmış ve rekabet bugün itibariyle Bell V-280 Valor ve Sikorsky-Boeing Defiant X olmak üzere iki farklı savaş helikopteri projesine indirgenmiştir. Bell ‘in V-280 Valor’u ve Sikorsky-Boeing’in Defiant X ‘i, şu anda Ordu tarafından hizmeti 2050’ler ve sonrasında gelecekteki savaş ortamlarına hazırlamayı amaçlayan bir dizi iddialı gereksinime karşı değerlendirilen ve hala geliştirilen iki farklı helikopter konsepti olarak ABD ordusuna sunulmuştur.
Bu iki farklı helikopteri gelin hep birlikte yakından inceleyelim:
Bell V-280 Valor Savaş Helikopterleri
Yukarıdaki fotoğrafta görüldüğü üzere motor ve tahrik sistem tasarımı, rotorun hem dik hem de yatay pozisyonda hareket etmesini sağlamaktadır. Tiltrotor olarak adlandırılan bu sistem tasarımı kendi bünyesinde birçok avantajı beraberinde getirmektedir. İniş ve kalkış yaparken rotorun dik pozisyonda konumlanabiliyor olması, uçak gemisi ve zorlu arazi bölgelerinde kolaylıkla iniş ve kalkış yapabilme avantajı sağlarken uçuş esnasında rotor yatay pozisyonda konumlandırılır. Bu sayede V-280 Valor savaş helikopteri, 300 knot ‘tan daha yüksek hızlara çıkabilmektedir. (Sikorsky UH-60 Black Hawk, 142 knot civarı hızlara çıkabilmektedir.)
Menzil olarak bakıldığında ABD ordusundaki herhangi bir helikopterin en az iki katı menzile sahiptir. Bell firmasının iddiasına göre V-280 Valor bir depo yakıtla 450 nmi (deniz mili) mesafesini 1 saat 50 dakikada tamamlarken, Sikorsky UH-60 Black Hawk 450 nmi (deniz mili) mesafesini hem 2 kere yakıt ikmali yapmış hem de 5 saat 20 dakikada tamamlamıştır.
ABD ordusu ilk aşama olarak V-280 Valor ’u özel harekât birliklerini, özel görev yerlerine veya sıcak çatışma bölgelerine hızlı ve güvenli bir şekilde sevk etmek için kullanacağı tahmin edilmektedir. Çünkü yüksek menzil, yüksek hız ve dikey iniş kalkış özelliğinin yanı sıra Bell V-280 Valor savaş helikopterlerinin manevra kabiliyeti diğer helikopterlere kıyasla oldukça yüksek ve düşman askerlerinin saldırılarına karşı yüksek dayanıklılığa sahiptir.
Sikorsky-Boeing Defiant X Savaş Helikopterleri
Defiant X; 247 knots hızlara çıkabilen, 2400 kg yük taşıma kapasitesi, çift rotor ve çift helikopter motoru özelliklerine sahiptir. Ayrıca Defiant X savaş helikopterinin bir motoru bozulsa bile diğer motoru sayesinde düşük performans kayıplarıyla istenilen koordinatlara rahatlıkla gidebileceği Sikorsky-Boeing firması tarafından test edilmiştir.
Geleneksel helikopterler tek rotora veya tek pervane sahipken Defiant X helikopteri, Coaxial rotora yani çift pervaneye sahiptir. Bu özellik Defiant X helikopterinin en önemli özelliklerinden biri olarak görülmektedir. Tek rotora sahip helikopterlerde yüksek hızlarda dönen rotor ters yönde yüksek tork üretmektedir. Bu tork helikopter gövdesinin kendi etrafında dönmesine sebep olur. Bundan dolayı geleneksel helikopterlerde kuyruk tarafında tork hareketinin yönüne dik pozisyonda küçük rotor bulunur ve gövdenin istem dışı dönmesini engeller. Araştırmalara göre helikopter kazalarının %90’ı gövdenin istem dışı hareket etmesinden dolayı meydana gelmektedir. Coaxial Rotorlu Helikopterler, ters yönde hareket eden rotorlara sahiptir. Bu sayede ters yönlerde tork oluşmaz. Böylece kuyruk kısmına dengeleyici rotor kullanılması da gerekmez. Defiant X savaş helikopterlerinde kuyruk kısmına entegre edilen pervane sadece helikoptere daha fazla itme gücü kazandırmak için konumlandırılmıştır.
Kaynakça
- https://www.bellflight.com/products/bell-v-280
- https://www.lockheedmartin.com/en-us/products/flraa-defiant-x.html
- https://www.boeing.com/defense/future-long-range-assault-aircraft/index.page
- https://www.engineering.com/story/bell-sikorsky-boeing-in-a-winner-take-all-us-army-helicopter-contest?fromID=53
- https://interestingengineering.com/innovation/the-perfect-helicopter-understanding-coaxial-rotor-design
