Karanlık Fabrikalar(lights out manufacturing) başka bir deyişle ışığa ihtiyacı olmayan fabrikalar, endüstri 4.0 ile entegre çalışırken, otonom sistemlerle donatılmış ve insan gücüne, ısıtma, soğutma, havalandırma gibi sistemlere ihtiyaç duymayan yapılardır. İnsan gücüyle çalışmaya göre aynı verimi hatta daha fazlasını da elde etmek mümkündür. Üretimde mutlak devamlılık sağlanırken, aynı ürün kalitesinde sabit bir üretim çıktısı elde edilmektedir. Üretimin yanında insan faktöründen oluşabilecek iş kazalarını, ölüm risklerini
ortadan kaldırmakla beraber, hatalı ürünlerden kaynaklı hammadde atıklarını da minimize etmeye olanak tanır.
Kısa Tarihçe ve İlk Örneği
Sanayi devriminden sonra insan gücüne dayalı üretimden makineleşmeye geçilmiştir. Bu tarz üretimin ilk denemelerden biri Oliver Evans’ ın çalışmalarıdır. Evans’ ın değirmeni, konveyör bantları kullanarak buğdayı bir operasyondan diğerine otomatik olarak taşıdı. İşlemin başında bir kişi, tahılı bir hazneye dökerken, bir başka kişi de fabrikanın diğer ucunda değirmenin ürettiği unu çuvallara doldurdu.
Böylece tüm ara işlemleri otomatik olarak gerçekleştirdi. 1790 yılında Evans, makineleşme süreci için ABD’de verilen ilk patentlerden birini almıştır. Aynı zamanda karanlık fabrika yönteminin de ilk örneklerinden sayılmaktadır.
İnsanlardan Robotlara
Karanlık fabrikaların başkahramanları üretim hatlarında, stoklamada, taşımada kullanılan robotlardır. Dünyadaki robotların yüzde doksanı fabrikalarda yaşıyor. Çin ve Uzakdoğu’daki ucuz insan gücüne erişim, makinelerin gelişimini yavaşlatmadı ve hatta Çin’de, endüstriyel robot satışları dünyanın hiçbir yerinde olmadığı kadar hızla artıyor.
2016 yılında Çinli ‘’Changying Precision Technology Company’’ Endüstri 4.0 a yönelik yaptığı çalışmalarda üretimde robotları devreye sokarak 650 kişinin yapması gereken işi 60 kişiye düşürdü. Bu sayede üretim kayıplarını %25’lerden %5’lere düşürdü.
Bu alanda en gelişmiş şirketlerin başında FANUC geliyor. FANUC robotlar ile robot üretiyor. Fabrika 7/24 hiçbir müdahaleye ihtiyaç duymadan CNC (bilgisayarlı numerik kontrol) üretebiliyor. Ayrıca FANUC’ un müşterileri arasında Tesla ve Apple’ ın olması da göze çarpıyor .
Modern endüstriyel robotlar, acemi hidrolik pistonlardan çok daha hassas elektrik motorları kullanmaya evrildi. Her birinin üzerindeki sensörler, içinde delikler olan bir diskten geçen LED ışığını tespit eder. Delikler ışık demetini kestiğinde, robotun CPU sistemine titreşimler göndererek, kolun tam olarak ne kadar uzağa hareket ettiğini söyler. Bu karmaşıklığa rağmen çok kompakt çalışan robotlar, fabrikaların çok daha verimli olmasını sağlıyor.
Kaynakça
- otomasyonadair.com
- thinktech.stm.com.tr
