Klima; ihtiyaca ve amaca göre bulunduğu ortamda soğutmak, ısıtmak, nem kontrolü ve hava değişimi yapmak gibi görevlerde kullanılan bir cihazdır. Klima günümüz şartlarında bir binanın enerji tüketiminin yaklaşık %20’sini oluşturmaktadır. Neredeyse her evde bulunan klima talebinin yapılan tahminlere göre 2050 yılına kadar üç katına çıkacaktır. Bu artış halihazırda Dünya için büyük tehlike olan sera gazı emisyonlarının da artmasına neden olacaktır.
Hava şirketi Transaera, daha güvenli soğutucu akışkanlar ile kullanılan bir klima için çalışmaya başladı. Daha verimli bir klima ile bu enerji talepleri de azalacak. Tasarlanan cihazın iklim üzerindeki etkisi ise geleneksel klima sistemlerine kıyasla beşte biri oranına sahip olacak. Böylelikle sera etkisinde önemli bir azalmaya öncü olacak.
Tasarımının merkezinde, cihaz çalışırken pasif olarak havadan nemi çeken, metal organik çerçeveler yani MOF olarak adlandırılan oldukça gözenekli bir malzeme sınıfı yer alır. The W.M. MIT Kimya Bölümünden profesörlerle, MOF’lar hakkında öncü araştırmalar yapılmıştır. Klima teknolojisi 100 yıldır geniş çaplı bir gelişime uğramamıştır. Bu nedenle şirket, klimanın malzemelerinin bu ticari gelişimini misyonlarının önemli bir parçası olarak görmektedir.
MOF’ un Özellikleri
MOF’ların birçok potansiyel uygulaması bulunur. Ancak yaygın olmamasının nedeni ekonomik olarak maliyetli olmasıdır. Şirketin ana hedefi ise MOF’ları geniş ölçekte ticarileştiren ve kamuya açık hale getiren ilk şirket olmaktır. MOF , geniş iç yüzey alanları ve içlerinden geçen küçük odacıkların boyutlarını hassas bir şekilde ayarlayabilmesi gibi ilginç özelliklere sahiptir. Yapılan çalışmalarda daha önce havadaki su moleküllerini tutacak kadar büyük odalara sahip MOF’lar geliştirilmiştir. Bu MOF’lar “Steroidli süngerler” olarak tanımlanmıştır. Daha sonra bu malzeme soğutma için kullanmaya başlanmıştır. Ancak kısa süre sonra başka bir uygulama yer almıştır.
Çoğu insan klimaların sadece bir alandaki havayı soğutmak için kullanıldığı düşünür. Klimalar aynı zamanda soğuttukları havayı da kurutur. Geleneksel klimalar, suyu yoğuşması yoluyla havadan çekmek için buharlaştırıcı adı verilen soğuk bir bobin kullanır. Nemin toplanması için soğuk bataryanın oda içerisinde istenilen sıcaklıktan çok daha soğuk yapılması gerekmektedir. Bu da odanın havasının kurumasına yol açar. Tasarlanan yeni cihazda havadan nem çekmenin geleneksel klimaların kullandığı elektriğin yaklaşık olarak yarısını alır. Transaera’nın MOF’ları, hava sisteme girerken pasif olarak nem toplar. Makinenin atık ısısı daha sonra MOF malzemesini sürekli yeniden kullanım için kurutmakta kullanır. Bu sayede bulunduğu odanın nem oranını azaltmaz.
-
Kaynakça
- www.scitechdaily.com
