Bir yerden bir yere madeni bir yol üzerinde, mekanik bir güçle hareket ettirilen araçlar içinde, insan ve eşya taşımasını temin eden tesislerin tümüne demir yolu denmektedir. Dünyanın birçok yerinde demir yolu hatları bulunmaktadır. Trans Sibirya hattı da bu hatlar içerisindeki en uzun demir yolu hattıdır.
Trans Sibirya Demir Yolu Hattı ve Güzergahı
İlk olarak Çar III. Alexander tarafından başlatılan proje, Moskova’dan Vladivostok’a uzanan 5.772 mil uzunluğunda bir demir yoluna dönüşmektedir. 1891’le 1916 yılları arasında inşa edildi. Sibirya Yarımadası’nda inşa edilen bu demir yolunun, Dünya’nın çevre açısından en düşmanca şartlarından biri altında inşa edilmesi yıllar aldı. Bağlantı hatlarıyla Moğolistan, Çin ve Kuzey Kore’ye bağlanmaktadır. Trans-Sibirya ağı; Moskova’yı Uzak-Doğu Rusya’ya ve Japon Denizi’ne bağlayan dünyanın en geniş ve en uzun demir yolu ağıdır. Moğolistan, Mançurya ve Kuzey Kore’ye de ek hatlarla bağlanarak kıtanın ulaşım ve lojistik zincirinin hayati bir parçasını oluşturmaktadır. Aynı zamanda Rusya’nın irili ufaklı tüm kentleri ve kasabaları arasında bir ulaşım ve iletişim aracı olma görevini de üstlenmektedir. Bunun yanında Sibirya’nın kalkınmasını sağlayıp öteki taraftan da merkezi hükûmetlerin kırsal bölgeler üzerindeki nüfusunu olanaklı kılmaktadır. Muazzam proje; Çar’ın 3 yıl sonra öldürülmesinin ardından Çar’ın halefi II. Nikolay tarafından sürdürülmüş ve ancak 1905 yılında tamamlanabilmiştir. İlk tren 1905 yılında Atlantik Okyanusu’ndan, Vladivostok Limanına ulaştı. Demir yolu ağı günümüzdeki haline ise 1916 yılında kavuştu.
Proje Yapımı
9 Mart 1891’de Rus hükümeti, Sibirya’da bir demir yolu inşa etme niyetini açıkladığı bir imparatorluk fermanı yayınladı. Bu hattın yapımına Çar III. Alexander döneminde, iki uç noktadan (Vladivostok, Doğu Sibirya ve Chelyabinsk Batı Sibirya) merkeze doğru eş zamanlı olarak rayların döşenmesiyle başlandı. Demir yolunun inşasına kadar hat Baykal Gölü’nün yanında sona eriyordu . 1897’de inşa edilen buz kıran tren feribotu SS Baikal ve 1900’de inşa edilen daha küçük feribot olan SS Angara, iki demir yolu hattını birbirine bağlamak için dört saatlik geçiş yaptı. Rus Amiral Stepan Makarov Baikal ve Angara’yı tasarladı, ancak bunlar Armstrong Whitworth tarafından İngiltere’nin Newcastle kentinde inşa edildi. İngiltere’de gemi birbirine cıvatalandı, geminin her parçası bir numara ile işaretlendi. Sonra gemi yüzlerce parçaya ayrıldı ve özellikle onları yeniden birleştirmek için bir tersanenin inşa edildiği Listvyanka’ya nakledildi. Kazanları, motorları ve diğer bazı bileşenleri Saint Petersburg’da inşa edildi ve kurulmak üzere Listvyanka’ya taşındı.
Başlangıçta, doğuda Ruslar Çin’in Transbaikal bölgesinden Vladivostok’a doğrudan Mançurya üzerinden bir hat inşa etme iznini aldılar. Bu Trans-Mançurya hattı 1901’de tamamlandı. Ancak 1904-1905 Rus-Japon Savaşı’ndan sonra Rusya, Japonya’nın Mançurya’yı ele geçirmesinden korktu. Daha uzun ve daha zor bir alternatif rota inşa etmeye başladı. 1905’te Moskova’dan Vladivostok’a kadar olan tüm bölümler birbirine bağlandı ve Mançurya’dan geçerek tamamlandı. 1916’da nihayet tamamen Rus topraklarında bir Trans-Sibirya Demir Yolu vardı. Demir yolunun tamamlanması Sibirya tarihinde bir dönüm noktası oldu. Böylece geniş alanları sömürü, yerleşim ve sanayileşmeye açtı.
Kaynakça
- dergipark.org.tr
- en.wikipedia.org
