Savunma sanayii sektöründe çalışmak pek çok mühendis adayının hayali konumunda. Peki hayalini kurduğunuz sektörün gerekliliklerine,önemine ve günümüze olan gelişimine ne kadar hakimsiniz?
Savunma Sanayii Neden Önemli?
Sözlük anlamı olarak savunma, saldırıya karşı koyma ve müdafaa anlamına gelmekte. Ulusal anlamda ise bir devletin bağımsızlığını olası tehlikelerden korumak için yapılan faaliyetlerin tümüdür. Ülkenin korunması, güvenlik altına alınması ve bu güvenlik önlemlerinin sürekli gelişim halinde olması kuşkusuz çok büyük öneme sahiptir. Bu sebeple burada görev almayı düşleyen mühendis adaylarında bilgi birikiminin yanında vatan sevgisi içinde görevlerini yapmaları gerekliliği de yadsınamaz. Bu sorumluluk bilinci ile kendisini sürekli gelişime açık halde tutmalıdır. Şimdi de Türkiye Cumhuriyeti kurulduğundan bu güne Savunma Sanayii’nin incelemesini yapalım.
Geçmişten Bugüne Savunma Sanayii’nin Gelişimi
Mustafa Kemal Atatürk’ün hepimizin hafızasına kazınan bir sözü vardır. “Siyasal, askeri zaferler ne kadar büyük olursa olsunlar, ekonomik zaferle taçlandırılmazlarsa meydana gelen zaferler devamlı olamaz, az zamanda söner.” (Atatürk’ün S.D. 11, s. 100-11) Dolayısıyla bu dönemde sanayileşme bir devlet politikası olarak desteklendi ve sanayide ulusallık (millilik) politikası uygulandı.
Savunma sanayii kuruluşlarının büyük çoğunluğu devlete bağlıydı. Daha sonra bunlar en büyük ulusal savunma sanayii kuruluşu olarak Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu’nu oluşturdu.Bu alanda ulusallık gerçekten önem verilen bir husus ve o dönem bunu güçlendirmek için teknik eğitimlerinin başlaması ve gerekli teknolojik merkezlerin kurulması desteklendi. Bunun sonucunda Ankara’da uçak ve motor fabrikası kuruldu.
1974 yılına gelindiğinde Kıbrıs Barış Harekatı sonrası ülkemize uygulanan silah ambargosu sektörün önemini bir kez daha gözler önüne seriyordu. Bu dönemde devlet yeni şirketler kurdu veya kurulmasını destekledi. Şuan aşina olduğumuz Aselsan, Havelsan, Aspilsan ve İşbir bu dönemde kurulan şirketlerdir.
Çıkartılan 3238 sayılı Savunma Sanayii Müsteşarlığı’nın(SSM) kurulması ile ilgili yasa,”kamu ve özel sektörün yabancı sermaye ve teknoloji katkısı ile” ülkemizde kurulacak savunma sanayii tesislerinin desteklenmesini amaçları arasına aldı. Nitekim sermaye çoğunluğu yabancılarda olmak üzere Türklerle bir çok yerli şirket kuruldu ve bu şirketlere birer birer büyük üretim projeleri ihale edildi. FNSS, Marconi, Mikes, Ayesaş gibi şirketler bunlardan bazılarıdır
1998’den Günümüze Savunma Sanayii
Türkiye 1990’ların sonunda 70’li yıllardan beri uygulaya geldiği savunma
sanayii geliştirme çalışmalarıyla oldukça deneyim kazanmıştı. O günden bugüne dek neredeyse sürekli büyüyen bir ekonomi olarak karışımıza çıkan savunma sanayii günümüzde çok önemli ve değerli bir konumdadır. Son yıllarda yapılan yatırımları inceleyerek bunu somutlaştıralım.
Türkiye’de Savunma Sanayii Yatırımları
Öncelikle sektörün yıldan yıla harcama hacmine bakıp savunma sanayiinin sürekli büyüyüp geliştiğini aşağıdaki tablodan inceleyelim.
SIPRI 2017 raporuna göre 2009 ile 2017 yılları arasında Türkiye’nin savunma harcamalarının arttığı belirtilmektedir.
Sektörün ekonomik büyümesini detaylı olarak başka bir yazımda yazmayı planlıyorum. Yukarıdaki grafiği önceden bahsettiğim “Genelde artan ivme ile büyüyen bir sektör” ifademi desteklemesi açısından paylaştım. Bahsetmeye çalıştığım gibi savunma sanayii her ülke için çok değerli bir sektör olup gelişmiş ve gelişmeye devam eden bir sektör. Burada çalışma hayali kuran mühendis adayları da bu dinamizme ayak uydurabilmek için kendisini sürekli olarak geliştirmelidir.
- Kaynakça:
- https://dergipark.org.tr
- http://www.inovasyon.org
- https://www.ayk.gov.tr
- https://www.atam.gov.tr
- https://www.researchgate.net
