Birçok üniversitede mühendislik bölümleri mühendislik fakültelerine bağlıyken, denizcilikle alakalı mühendislikler genelde ana yerleşkeden ayrı bir yerde, üniversitelerin Denizcilik Fakültesine bağlı olarak eğitim vermektedir. Bu ayrımın en önemli sebebi öğrencilere gerekli mühendislik disiplinin yanında denizcilik disiplini de aşılayarak denizcilik örf ve adetlerine uygun mühendisler yetiştirmektir. Diğer bir sebep de denizcilik sektöründe çalışacak, aynı alanda hizmet verecek bu öğrencileri bir arada tutarak birbirleriyle olan iletişimlerini arttırarak mesleki gelişimlerine katkı sağlamak, birbirleriyle ortak fikir üretme ve sorunları çözme becerisi katmaktır. Çünkü denizcilik sektörü oldukça büyük bir paydadır ve ilgili tüm mühendislik dallarını altına alan bir çatı görevi görür. Örneğin bir gemi inşaatı ve gemi makineleri mühendisinin inşa ettiği bir gemiyi, deniz ulaştırma ve işletme mühendisleri kullanır, gemi makineleri işletme mühendisi ise aynı geminin makinelerinin bakım onarım operasyonlarını yürütür. Tüm bunlar ekip olarak yürütülen işler olduğundan, tüm bu bölümler tek bir fakülteye bağlanarak ortak sorun çözme becerisi henüz meslek hayatına başlamadan öğrencilik ortamında kazandırılması hedeflenmiştir.
Denizcilik eğitimi veren bölümleri aşağıdaki gibi açıklanabilir.
Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği
Gemi inşaatı ve gemi makineleri mühendisliği, her türlü askeri veya sivil deniz araçları yapımından, (savaş gemileri, ticari ve endüstriyel gemiler, yat, denizaltı, cruise…) deniz platformları, deniz üstü petrol platformları gibi off-shore yapılara kadar olan tüm deniz araçlarının tasarım, dizayn inşaa, makine ve donanım kısımlarının tamamından sorumlu olan, mühendislik dalıdır.
Gemi inşaatı ve gemi makineleri mühendisliği, başta makine mühendisliği olmak üzere inşaat mühendisliği, elektrik mühendisliği, enerji mühendisliği ve imalat mühendisliği gibi temel mühendislik disiplinlerini içeren oldukça komplike bir mühendislik dalıdır. Birçok mühendislik eğitiminin temelini içinde barındırmaktadır.
Bu yönleriyle zorlu bir mühendislik eğitimi içerse de aslında çok yönlü bir eğitim altyapısı sayesinde çok yönlü analiz yeteneğine sahip mühendisler yetiştirilmesine olanak sağlar. Gemi inşaatı ve gemi makineleri mühendisliği 4 yıllık bir eğitimin programını kapsamış olup, bazı üniversitelerde İngilizce hazırlık eğitimiyle bu süre 5 yıl olmaktadır.
Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği hakkında daha detaylı bilgi almak için buraya tıklayarak tanıtım yazımızı okuyabilirsiniz. https://ceyrekmuhendis.com/gemi-insaati-ve-gemi-makineleri-muhendisligi/#gemi-muhendisligi
Ne İş Yaparlar?
Genel amacı ve genel hizmet alanı belirlenmiş bir geminin projesinin çizim, genel yerleşim ve hidrostatik hesaplarından başlayarak kullanılan vidadan geminin stabilite hesaplarına, makine seçiminden inşaa faaliyetlerine, kullanılan çelik türünden, kamaralardaki döşemenin rengine kadar olan tüm seçim tasarım ve hesaplamalar süreci gemi inşaatı ve gemi makineleri mühendisliğinin çalışmalarını kapsar.
Çalışma Alanları
Yakın bir tarihe kadar ülkemizde çok bilinen bir meslek olmamasından, çalışma alanlarının çok dar olduğu düşünülüyordu. Fakat günümüzde özellikle savunma sanayinin giderek önem kazanmasıyla ülkemizde deniz savunması kapsamında inşaası artan yerli ver milli savaş gemilerinin sayısı giderek artmakta ve bu alanda istihdam sağlayacak genç ve yetenekli gemi mühendisleri için kariyer fırsatları doğmaktadır. Ayrıca son yıllarda gerek küresel ısınma gerekse petrol gibi yakıt maliyetlerinin artması gibi nedenler dolayısıyla karadan denize yönelen ticaret faaliyetleri için yeni taşıtlar gereklidir. Bu deniz araçlarını inşasında da ülkemizdeki gemi mühendisleri önemli rol oynamaktadır.
Başlıca çalışma alanlarını sıralarsak; gemi ve yat yapım tersanelerinde, tekne imalatı tesislerinde; planlama, dizayn uygulama, bakım-onarım mühendisliği ve yöneticilik yapmak, dizayn/tasarım bürolarında, limanlarda, liman başkanlıklarında, marinalarda, tersane ve gemi üretimi ve tamiriyle ilgili gemi işleten kuruluşlarda, gemi yan sanayi kuruluşlarında, klas (loyd) ve sörvey (gemi denetim ve belgelendirme) kuruluşlarında, denizcilikle ilgili kamu kuruluşlarında, eğitim/araştırma-geliştirme kuruluşlarında gerekli alanlarda, sigorta kuruluşlarında teknik uzman olarak, makine mühendisliğiyle ilgili ortak alanlarda çalışabilirler. Ayrıca gemi inşaa sektörü uluslararası alanda hizmet veren bir sektör olduğu için Türkiye’de aldığınız diplomayla Avrupa’da, Uzak Doğu’da gibi gemi inşaa faaliyeti gösteren bölgelerde çalışabilirler.
Maaşlar
Meslekte kazanacağınız maaş yaptığınız işe, çalıştığınız firma veya pozisyona bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Tersanede çalışan mühendisler için maaşlar ise ortalama mühendislik maaşlarından biraz daha fazla olarak görülür. Bunun sebebi gemi inşaa sanayinin ağır sanayi olarak kabul edilmesi ve beraberinde yoğun mesai saatlerini kapsamasıdır. Bazı tersanelerde maaşlar dolar üzerinden hesaplandığından ortalama maaş 1500-6000 dolar arası değişebilirken, yeni mezun mühendis maaşı ortalama 4000-6000 lira arası pozisyon/firma durumuna göre farklılık göstermektedir.
Ayrıca gemi inşaatı ve gemi makineleri mühendisleri gerekli kursları ve sertifikaları tamamlayıp, liman başkanlıklarından çıkarabildikleri “gemi adamı cüzdanı” sayesinde açık denizlerde uzak yol vardiya mühendisi olarak çalışmak üzere gemiye çıkabilir, gemide; ana makinenin (gemiyi götüren makinenin) ve geminin elektriğini sağlayan yardımcı makine ve donanımların bakım onarım ve kontrolünü sağlamak, yağ, su, yakıt ile egzoz basınçlarını kontrolü , eksik olduğunda ikmal operasyonlarını yöneterek, gemiyi sevk eden gerekli donanımların bakım tamir onarım gibi operasyonlarından sorumlu olarak makine dairesinde çalışabilirler. Aylık kazançları çıkılan gemi firması, geminin bağlı olduğu ülke yapılan kontrat süresi ve mühendisin kıdem durumuna bağlı olarak değişiklik gösterebilirken aylık ortalama 3000 USD –10000 USD dir.
Denizde kazanılan maaşlar, karadakine oranla çok daha fazla kabul edilse de açık denizde çalışma şartları karadakine oranla daha yoğun ve zorlu şartlar içermektedir.
Bölüme Yerleşme Şartları
-Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği eğitim programı diğer denizcilik bölümleri gibi özel bir şart içermez. Tercih edeceğiniz üniversite için belirlenen puanı almanız yeterlidir.
-Herhangi bir mülakat, yüzme veya bedensel yeterlilik sınavına tabi tutulmazsınız.
-Ayrıca eğitim üniformasız olup, staj, laboratuvar ya da atölye dersleri haricinde özel bir kıyafet gerektirmez.
Tavsiyeler
-Öncelikle alacağınız eğitim, diğer mühendislik eğitimlerine göre daha komplike ve yoğun olacağından bölüme başlarken buna hazırlıklı olmanız gereklidir.
-Boyutları çoğu zaman 100-500 metre arasında değişen devasa yüzen yapıların inşasında görev alacağınızdan, işinizin sorumluluğunu ciddiye almalı ve olası riskleri de göz önünde bulundurmalısınız.
-Mühendislik eğitimiyle birlikte iyi de bir mimar olmanız gerekliliğini bilmek ve bu alanda da tasarım yeteneklerini geliştirmeniz gerekir.
-Denizcilik sektörü uluslararası bir sektör olduğundan, özellikle ülkemizinde yurt dışına çok fazla yeni inşaa ve onarım faaliyeti bulundurduğunu da göz önüne alarak en az bir yabancı dile çok iyi hakim olmanız gereklidir.
Gemi Makineleri İşletme Mühendisliği
Dünyada ve ülkemizde, denizcilik alanındaki nitelikli iş gücüne olan ihtiyacı karşılamak amacıyla açılmış olan Gemi Makineleri İşletme Mühendisliği, gemi ve benzeri deniz araçlarında mühendislik hizmeti sunacak kalifiye eleman yetişmesini sağlayan, 4 yıllık bir eğitimden oluşan mühendislik dalıdır. Gemilerde makineci, çarkçı , mühendis yada makine zabiti gibi isimlerle adlandırılırlar.
Ne iş yapar?
Gemi makineleri işletme mühendisleri çeşitli gemilerde (konteyner, ro-ro,tanker, kuru yük,cruise v.b…) ana makine ve yardımcı makinelerin işleyişinden sorumlu mühendislerdir. Ana makine, geminin hareket etmesini sağlayan ve pervaneye güç veren makinedir. Yardımcı makineler ise ana makinenin düzenli çalışmasına ve gemide yaşam şartlarının sağlanmasına yarayan jeneratör, seperatör, evaporatör, sewage, insinatör gibi makinelerdir.
Kısaca açıklamak gerekirse, gemilerin sevk ve idaresinin teknik kısmından sorumlu, gemide mevcut bulunan her türlü mekanik, elektronik cihazların, kazanların, ana makine, yardımcı makineler ve kargo sistemlerinin gerek planlı bakım tutum operasyonlarından gerekse işletmecilik anlamında sorumlu kişilere gerekli eğitimin verildiği bölümdür. Kısaca gemideki sevk işlemi harici tüm teknik işlerden sorumlu personelin yetiştirildiği bölümdür.
Çalışma Alanları
Gemi makineleri işletme mühendisleri gemiler başta olma üzere birçok deniz aracında çalışabilirler. Mühendisler, çalışma şartlarının oldukça zorlu olduğu gemi makine dairesinde çalışır, bu arada oluşan tamir bakım onarım gibi işlerin işleyişini düzenleyen ve gemi makine dairesindeki diğer operasyonları yöneten yetkili kişidir. Bu yüzden devamlı olarak gemiyle birlikte yer değiştiren, kıtalar arası gezen ve çokça seyahat etmeye alışkın bir yapıya sahip olmanız gerekir.
Ayrıca sadece mezun olduktan sonra sadece gemilerde değil;
- Gemi sigorta şirketleri,
- Klas kuruluşları (Loydlar)
- Gemi Kiralama şirketleri,
- Gemi tamir bakım, yedek parça sağlama ile gemi yan sanayi alanları
- Doğal gaz çevrim enerji santralleri, termik enerji santralleri, dizel jeneratörler,
- Otomotiv endüstrisi,
- Turistik oteller ve Alışveriş merkezlerinde teknik hizmetler
- Soğutma ve iklimlendirme endüstrisi,
- Açık deniz petrol arama platformları,
- Yüzer enerji santralleri
- İstanbul Deniz Otobüsleri, Bursa Deniz Otobüsleri, Şehir Hatları,
- Ulaştırma Bakanlığının Gemi Sörvey Kurulu, Liman başkanlıkları kısımları,
- Tarım ve Köy İşleri Bakanlığının Araştırma gemileri,
- Türkiye Bilim Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) Sismik Araştırma gemileri,
- Gümrük ve Sanayi Bakanlığı gemileri
Gibi birçok alanda da hizmet verebilirsiniz.
Maaşları
Gemi tipine bağlı olarak gemi makineleri işletme mühendisliği maaşları değişse de bir gemi makineleri işletme mühendisi ortalama 2500 dolar – 10000 dolar arası maaş alır. Yeni mezun 3. ve 4. Çarkçı maaşları 2500-4500 dolar arası, 2.çarkçı maaşları 4000-8000 dolar arası, çarkçıbaşı maaşları ise 6000-10000 dolar arasıdır.
Tavsiyeler
-Öncelikle bu mesleği yapabilmek için seyahat etmeyi oldukça seviyor olmanız gerek.
-Ayrıca gemi makine dairesi gibi çoğu zaman sıcaklığı 40 –50 dereceleri bulabilen alanlarda yüksek gürültüde operasyonları büyük bir soğukkanlılıkla yürütebilecek mental güce sahip olmanız gerekir.
-Uluslararası alanda çalışacağınız ve çoğu zaman yabancı bayraklı gemilerde olacağınız için yabancı dile hâkim olmanız gerekir
-Denizcilik disiplini, gemideki düzenin işleyişi için oldukça önemli olduğundan ast-üst arası dengeyi korumak için saygıyı her daim gözetmeli, gemide her zaman personellere ve mürettebata karşı disiplini korumanız gerekir.
-Kazanılan meblağların karadaki birçok mesleğe göre çok çok fazla olması bu mesleği oldukça cazip kılıyor olsa da mesleği tercih ederken mutlaka bu tavsiyeleri de dikkate almanız gerekir.
Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği (Gemi Kaptanlığı)
Deniz ulaştırma İşletme Mühendisliği, mezunlarının denizcilikle ilgili hemen hemen her alanda çalışabildiği bir mühendislik dalıdır. Deniz ulaştırma İşletme mühendisleri; operasyon, yükleme-boşaltma, lojistik, ulaştırma, alım-satım, kiralama ve sigorta gibi denizcilik sektörüyle ilgili alanlarda çalışabilirler. Fakat başlıca çalışma alanları “gemi kaptanlığı” olarak bilinir.
Üniversitelerin 4 yıllık Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği bölümünden, çeşitli gemilerde toplamda 12 aylık (süre bölüme ve hizmet verilen gemi türüne bağlı değişiklik gösterebilmektedir) uzak yol stajlarını tamamlayıp gerekli şartları sağladığınızda mezun olmaya hak kazanırsınız.
Ne İş Yapar?
Gemi kaptanları gemilerde her türlü evrak işleriyle beraber; gemi yük alma ve boşaltma operasyonlarının takip edilmesi, gerekli yük ve denge hesaplarının yapılması, gemi hareket ve manevraları, gemi sevk operasyonları gibi güverte işleri ile birlikte gemi ve şirket arasında iletişim kurulması gibi bürokratik işlerden de sorumlu olan mühendisliktir.
Ayrıca günde 4+4 olmak üzere toplam 8 saat vardiya tutarlar. Yukarıda sayılan işler, vardiya saatleri dışında yaptıkları işler olduğundan gemide gün içi çalışma saatleri çok fazladır. Haftanın 7 günü çalışırlar.
Çalışma Alanları
Mezunlar, uygun gemilerde vardiya zabiti olarak hazırlık dönemini takiben, dünyanın her yerinde seyreden gemilerde uzakyol kaptanları olarak hizmet verebilirler
Mezunlar ayrıca
- Denizcilik,
- Brokerlik,
- Denizcilik Sigortacılığı,
- İnsan Kaynakları,
- Liman yönetimi ve benzeri alanlardaki pozisyonlarda
- Liman Sorumlusu
- Kiralama sorumlusu
- Operasyon sorumlusu
- Acenteci
- Marina işletme sorumlusu
gibi görevlerde çalışabilir veya Denizcilik Müsteşarlığı’nın ilgili birimlerinde istihdam edilebilirler.
Maaşlar
Deniz ulaştırma işletme mühendisliği maaşları diğer mühendislik bölümlerine göre oldukça yüksektir. Yeni mezun bir deniz ulaştırma mühendisi 4.kaptan olarak gemide çalışmaya başlar ve yaklaşık 2500-4500 dolar arası maaş alır.
30 ay gemide çalışma süresini tamamlamış ve sınavları geçerek 2.kaptan olmuş deniz ulaştırma işletme mühendisleri ise 4000-8000 dolar arası maaş alırlar.
Gemide 1.kaptan olarak çalışan deniz ulaştırma işletme mühendislerinin maaşlarıysa yine gemi tipine bağlı olarak 6000-10000 dolar arası değişmektedir.
Yukarıda verilen bu bilgiler çalışılan geminin türü, yapılan kontrat süresi ve çalışılan firmaya göre farklılık gösterdiğinden ortalama değerler olarak verilmiştir.
Yerleşme Şartları
DUİM bölümüne yerleşirken, aday öğrenciler yine aynı şekilde gemi makineleri işletme mühendisliğinde olduğu gibi yukarıda saydığımız mülakatları başarıyla geçip “gemi adamı olabilir sağlık raporu “aldıklarında bölüme kayıtlarını yaptırabilirler. Yine gemi makineleri işletme mühendisliğinde de olduğu gibi burada da eğitim üniformalıdır ve eğitimde hiyerarşik bir denizcilik disiplini söz konusudur.
Gemideki rütbe sıralamaları
Rütbe ve kıdem sıralamalarını belirleyen en önemli etken çalışma tecrübesi ve kontrat sayısıdır.
-Gemiler ile yapılan kontratların süresine ve kazanılan tecrübeye bağlı olarak 4.kaptandan 1.kaptana kadar yükselinir.
-Gemide 1.kaptan Süvari Bey olarak adlandırılır.
-Yeni mezun bir deniz ulaştırma işletme mühendisi gemide 4.kaptan olarak işe başlar. Ehliyet yeterlilikleri 3.kaptanlarla aynıdır ancak gemide yaptıkları işler farklıdır.
-Genelde birkaç kontrat 4.kaptan olarak çalıştıktan sonra 3.kaptanlık yapabilirler. Kontrat süreleri gemi tipine bağlı olarak değişmektedir. Genelde bir kontratın süresi 3-6 ay arasıdır.
-Yeni mezun bir deniz ulaştırma işletme mühendisi, gemide 30 ay çalıştıktan sonra sınavlara girerek 2.kaptan olabilir. Bir 30 ay daha çalıştıktan sonra yine sınavlara girerek 1.kaptan olmaya hak kazanır.
-1.kaptan başmühendis ile birlikte gemideki en yetkili kişidir.
Tavsiyeler
- Öncelikle yapacağınız meslekte sürekli olarak yer değiştireceğiniz için, seyahat etmeyi sevmeniz gerekiyor.
- Yapacağınız meslek uluslararası bir meslek olduğundan yabancı dile çok fazla hakim olmanız gerekiyor, bildiğiniz her bir yabancı dil, çalışabileceğiniz çok fazla ve farklı türde gemi, ve maddi anlamda refah artışı anlamına gelecektir.
- Denizde gemi içerisinde işleyişi aksatmamak, düzeni korumak için oradaki disipline çok iyi uyum sağlamalısınız. Bu yüzden henüz öğrenciyken bu denizcilik disiplini edinmeli ve gemideki yaşam şartlarına hakim olmalısınız.
- Tüm bunların ötesinde denizcilik; tüm bu teorik ve teknik bilgi birikimin ötesinde tutku işidir. Denize ve denizciliğe olan tutkunuz mesleki başarınız açısından da oldukça önemlidir.
Gemi ve Deniz Teknolojisi Mühendisliği
Farklı mühendislik disiplinlerini içine alan Gemi ve Deniz Teknolojisi Mühendisliği Bölümü, her türlü açık deniz yapısı, sondaj gemisi, petrol platformu ve diğer yüzer deniz araçlarının tasarımı, geliştirilmesi konularının yanı sıra fiziksel oşinografi, deniz kirliliği ve su altı akustiği konularında da eğitim veren bir mühendislik programıdır. Diğer gemi ile alakalı mühendislik dallarına kıyasla daha çok deniz üstü platformlar için özelleşmiş bir eğitimler içerir. Ülkemizde sadece İstanbul Teknik Üniversitesi bünyesinde eğitim veren bir mühendislik dalıdır.
Ne iş yapar?
Gemi ve Deniz Teknolojisi Mühendisleri deniz taşıtları ve yapılarını planlama, projelendirme, analiz etme, testler uygulama, rapor çıkartma başlıca görevlerinden bazılarıdır. Mezunlar liman, fener, duba, yük gemileri vb. birçok proje içerisinde yer alırlar.
Gemi inşaatı ve gemi makineleri mühendisliği bölümüyle benzerlik gösterse de temel uzmanlık alanları deniz araçlarını tasarımından ziyade off-shore yapılar ve denizin yapı ve özellikleridir. Deniz, okyanus gibi açık suların yapısı, denizaltı zemin yapısı gibi özelliklerinin yanında, denizin üstündeki petrol sondaj platformları, boru hatları gibi yapılarla ilgilenirler.
Çalışma Alanları
• Gemi, deniz ve kıyı yapılarının uluslararası kurallara uygun tasarımını yapar,
• Deniz dibindeki hammaddelerin bulunması ve işletilmesinde kullanılacak araçları tasarlar ve ekonomik yolla söz konusu araçların üretimini planlar,
• Tersane ve deniz yapılarının inşaatına ait şantiyelerde üretimi planlar, üretim sürecini yönetir ve kalite kontrolünü yapar,
• Denizde seyreden taşıtların onarım, yapım ve yönetimi konularında liman ve kıyı yapı inşaatında hizmet verir,
• Deniz kirliliğini önleme teknolojisi alanında çalışır ve bu alanda yeni teknolojik gelişmeler için araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunur.
Maaşlar
Maaşlar çalışılan firma ve pozisyona bağlı olarak değişiklik gösterebilir.Tersane ve dizayn büroları gibi yerlerde çalıştıklarında alınan maaş ortalama olarak gemi inşaatı ve gemi makineleri mühendisleriyle aynıdır.Araştırma ve geliştirme çalışmaları yürütmek için yer aldıkları projelerde ise maaşlar çok daha değişken olup, maaşı çalışılan firmanın konumu belirler.
Bölüme yerleşme şartları
Bölüme yerleşirken, adaylarda herhangi bir farklı şart aranmamakta ve mülakata tabi tutulmamaktadır.Bölümün belirlediği sıralamaya uygun puan alan öğrenciler başvuru yapabilir.
Tavsiyeler
-Bu bölüm deniz araçlarının tasarımı dizayn ve hesaplama faaliyetlerini gemi inşaatı ve gemi makineleri mühendisliği kadar çok içermese de temel olarak deniz araçları tasarım eğitimi verir ve bununla birlikte deniz ve yapısı hakkında kendinizi geliştirme imkanı sağlar.
-Açık deniz yapıları,yarı batık yapılar gibi deniz mimarisi yapıları hakkında bir eğitim alacağınızdan mimarlığa da ilgi duymanız gerekir.
-Yine tüm bölümler de olduğu gibi denizcilik uluslar arası bir sektör olduğundan çalışmalarınızı rahatça yürütebilmek için dile yabancı dile hakim olmanız gerekir.
