Çok Yönlü Bir Metal: Alüminyum

Ev araç gereçlerinden uçaklara hayatımızın her yerinde kullandığımız alüminyum nedir? Nerelerde kullanılır ve kullanılma sebepleri nelerdir? Bunları inceleyeceğiz.

1. Her Şey Nasıl Başladı?

Atom numarası 13 ve sembolü “Al” alüminyum, dünyada en çok bulunan metallerden biridir. Diğer elementlerle kolayla tepkimeye girebiliyor. Dünya kabuğunda kütlece %8,2 ini oluşturmasına ve üçüncü en yaygın element olmasına (oksijen ve silikondan sonra) karşın kimyasal reaksiyon oluşturmadan bildiğimiz alüminyumu kullanamıyoruz. 1886’ ya kadar sadece temel özellikleri anlaşılacak kadar üretilebiliyordu. 1886 Charles Martin Hall ve Fransız Kimyager Paul L. Heroult’ un birbirinden habersiz şekilde buldukları elektroliz yöntemi ile açığa çıkardılar. 1888’de Karl Josef Bayer boksit cevherinden alüminyum çıkarmak için dört aşamalı süreç geliştirdi. Bu süreçle birlikte Alüminyum devri başlamış oldu.

2.Alüminyumun Özellikleri

Alüminyumun özellikleri bu metali değerli yapan şeydir. Bunlar; dünyanın en hafif metallerinden biri olması(demirden 3 kat daha hafif), bu hafifliğine rağmen çok güçlü olması, oldukça esnek ve korozyona dayanıklı olmasıdır. Ayrıca harika bir iletken olup,  metallerle alaşım oluşturabilmektedir. Diğer metallerden ayrılan bir özelliği de alüminyumun oksitlenebilmesidir. Fakat demirde olduğu gibi oksitlendiğinde pas yapıp alt tabakasını açığa çıkarmaz. Alüminyumda açığa çıkan tepkime şeffaf ve sert bir kabuk oluşturur. Bu kabuk metali diğer elementlerden koruyor. Diğer metallerle alaşım oluşturunca farklı özellikler kazanabiliyor. Örneğin bakırla birlikte mukavemeti artarken, manganezle korozyona dayanıklılığı artıyor.

3.Hayatımızdaki Yeri

Geldik bu çok yönlü metalle hayatımızın nerelerinde karşılaştığımıza. İnşaat, ulaşım, elektrik, makine ve ekipman, ambalaj gibi bir çok sektörde karşımıza çıkmaktadır. Şekil verme yöntemleri olarak; eritip kalıba dökme, dövme, ısıl işlem uygulayarak, bir makine yardımıyla fiziksel olarak işleyerek istediğimiz şeklide kullanabiliriz.

Teknoloji ve Mühendislik uygulamaları: Roket yakıtları(katı roket iticileri), uzay araştırma robotlarında, katlanabilir telefon projesinde(bilgisayarlar(kasalarında), yeni nesi kulaklıklar(kasalarında), kol saati(kasalarında) vites kutuları, motor blokları, jantlarda kullanılıyor.

Ulaşım: Elektrikli otomobiller(bataryalarında), Fosil yakıtlı araçlarda(şasilerinde), Yeni nesil feribotlarda(karbondan ayrıştırma), lüks yatlarda (dış malzeme), airstream karavanlarda bisikletlerde(frace f160), Yeni nesil motosikletlerde kullanılıyor.

Mimari: İç mimaride(Photographic Art Museum, Burj Khalifa, Kriskadecor aluminium chain links), yapılarda(The Pop Culture Museum, Photographic Art Museum, The new Liyang Museum, SoFi Stadium California)

Ev Araç Gereçleri: İçecek kutuları, folyo, tencere ve tava gibi mutfak aletleri.

Kaynakça

• www.aluminiumleader.com
• wikipedia.org
• assanaluminyum.com