Makine elamanları denilince akla gelen ilk şey olan cıvata ve vidalardır. En çok kullanılan bağlantı elemanları olan bu ikilinin arasındaki farkı hiç merak ettiniz mi? Her ne kadar bir veya daha fazla parçanın sabitlenmesi amacıyla kullanılıyor olsada cıvata ve vida farklı şeylerdir. Acaba aynı etkiyi sağlar mı, birbirinin yerine kullanılabilir mi? Bu yazıda aradaki farkları anlayacaksınız. Buyurun bakalım.
Cıvata Nedir?
Cıvata; somunla beraber kullanılır ve parçaları birbirine birleştirmeye yarar. Sökülebilir bir bağlantı türü sağlar. Farklı baş tiplerine sahip ve gövdesinde diş olan makine elemanıdır. Günlük hayatta fazlasıyla yaygın kullanıma sahiptir. Bisikletten arabalara kadar tüm aletlerde mevcuttur. Cıvatalar çoğunlukla altı köşe başlı denilen tiptedir. Kullanıldığı yere göre farklı tip seçimi yapılmaktadır. İngiliz anahtarı kullanılarak bağlama ve sökme işlemi yapılır. Bu bağlantı tipinde cıvata malzemeye direkt bağlanmaz ve somun yardımıyla gerekirse pul kullanılarak parçalar tutturulur.
Vida Nedir?
Vida; iki veya daha fazla parçayı bir arada tutmak için kullanılan mekanik bağlantı elemanıdır. Vidalar daha önceden delinmiş deliğe montaj edilir. Monte edilirken bulunduğu konumda kendi dişini açar. Bağlama esnasında cıvata gibi somun ve yüksek döndürme kuvveti ihtiyacı duymaz. Ayrıca vidanın ucu açılıdır ve cıvata gibi kör değildir.
Cıvata ve Vida Arasındaki Farklar
- Sabitlemede cıvata somuna ihtiyaç duyar, vida ise kendi bulunduğu deliğe kendi dişini açarak sabitleme sağlar.
- Cıvata bağlantısında sıkma işlemini somun sağlar bu yüzden tork somuna uygulanır, vida da ise tork vida başına sağlanır.
- Somun-cıvata bağlantısında parçalarda diş açılmasına gerek yoktur. Karşı diş olarak somun vardır. Vidaların diş açılmış ya da açılmamış yerlerde uygulaması vardır.
- Cıvatalar daha düzgün bir gövde ve tasarıma sahiptir. Vidalar simetrik olmayan ve farklı yapılara sahiptir.
- Cıvata yüksek bağlantı kuvveti gerektiren yerlerde birleştirme sağlar. Vidalar düşük kuvvet ihtiyacı duyan birleşmelerde yer alır.
- Cıvata somun bağlantısında emniyet değeri yüksektir, vidalar daha düşük emniyete sahiptir.
- Cıvata boyutları gereken kuvvete göre çok büyük değerlere çıkabilmektedir. Vidalar genellikle daha küçük boyutlara sahiptirler ve daha az kuvvet taşırlar.
- Cıvata malzemeleri bir arada tutar, vida ise malzeme tarafından sabitleme olur.
Kaynakça
https://www.fasteners.eu/
https://imalusulleri.com
https://tr.weblogographic.com
