Günümüzde küçük ve müstakil binalarda kullanım için gerekli sıcak suyu kombi, şofben ve termosifon sağlar. Ancak insanların toplu yaşadığı yerlerde, özellikle fabrika, apartman, hastane, misafirhane, pansiyon, yurt ve otel gibi yerlerde günlük sıcak su tüketimi fazla olacağından bu yerlere, merkezi sıcak su hazırlama sistemleri yapılması gerekir. Bu sistemlerin yapılma sebebi hem yakıttan hem de insan gücünden tasarruf sağlanmasıdır. İşte sizlere bu sistemin bir parçası olan Boyler’in görevlerini ve tiplerini açıklayacağız.
Bir akışkandan alınan ısıyı birbirine karışmadan farklı bir akışkana transfer ederek sıcak su hazırlayan ve hazırladığı sıcak suyu ihtiyaç hâlinde kullanıma sunmak için depolayan basınçlı kaplara boyler denir. Isı kaynaklarına örnek olarak buhar kazanı, ısı pompası, güneş kollektörü, sıcak su kazanı veya elektrik gösterebiliriz. Boylerin gömlekli ve serpantinli olarak iki tipi vardır.
1- Gömlekli (Çift Cidarlı) Boyler
Gömlekli boyler, iç içe geçmiş iki adet silindirden oluşur. Gömlekli boylerin sabit aynalı, sökülebilir bombeli aynalı ve boyunlu olmak üzere üç tipi vardır. Sıcak sulu ısıtma sistemlerinde (90 ºC-70 ºC) ve kalorifer işletme basıncı 25 mSS’u (2,5 atü) geçmeyen ısıtma tesisatında kullanılması daha uygundur. Daha yüksek basınçlarda kullanıldığında iç cidarda çökmeler oluşur.
Görsel 1. Sökülebilir Aynalı Gömlekli Boyler
2- Serpantinli Boyler
İçindeki serpantin sayesinde suyu ısıtan ve depolayan basınçlı kaplardır. Sökülebilir bombeli aynalı ve boyunlu olmak üzere iki tipi vardır. Dik veya yatay kullanıma uygun olarak üretilmektedir. Büyük hacimli olanları, sökülebilir bombeli aynalı olarak yapılır.
İç kısımlarında çelik veya bakır borudan olan tek veya çift serpantin vardır. Çift serpantinli olanların güneş enerjisi kollektörü veya farklı bir alternatif ısı üreteciyle kazana bağlantısı olur. Isıtma ilk olarak güneş enerjisi ya da alternatif ısı üreteciyle sağlanır. Ayarlanan sıcaklık seviyesine gelmediği durumlarda ise kazan hattı otomatik olarak devreye girer.
Piyasa şartlarına göre boyler, 100-10.000 litre hacimleri arasında üretilebilmektedir. Üretici firmaya göre ölçüleri ve kapasiteleri değişir.
Görsel 2. Tek Serpantinli Boyler
Görsel 3. Çift Serpantinli Boyler ve Yapısı
Boyler Tesisat Ekipmanlarıyla Nasıl Çalışır?
Boylerlerde ısıtıcı akışkan olarak genellikle kazan veya kaskad sistemlerden sağlanan sıcak su kullanılmaktadır. Bir pompa vasıtası ile kapalı bir devre oluşturulup sirkülasyon sağlanır. Sıcaklık kontrolü için boyler üzerinde termostat girişleri mevcuttur. Bu girişlerden ölçülen değerlere göre pompa kontrolü ile akış kesilmektedir. Hedeflenen ısıtma süresine göre giriş sıcaklığı ve pompa hızı ayarlanarak maksimum verimde ısıtma sağlanmaktadır.
Görsel 4. Serpantinli Boyler Bağlantı Şeması
Kaynakça
- megep.gov.tr
- mekaniktesisatmarket.com
- medium.com
