Yazar: Zeynep Ateş

“Prize takılı cihazlar elektrik harcar mı?” şeklinde hep sormuşuzdur. Günümüzde artık her evde elektronik cihaz fazlaca yer almakta. Her şey prize takılı kalmış durumda. Televizyon, çamaşır makinesi, şarj cihazları… Bu prize takılı cihazlar neredeyse hep kapalı veya bekleme konumunda. Prizler kapalı kaldıkları durumda elektrik harcamazlar. Yani prizleri şalterden kapattığımızda elektrik harcamayı durdururlar. Ancak şalter açık ve prizde takılı elektronik aletleri kullanmıyor durumdaysak onları kullanmıyor olmamız elektrik harcamadığı anlamına gelmemektedir. Kullandığımız elektronik eşyaların şarj aletlerinin her birinde elektrik devrelerini birbirine bağlayan küçük trafolar vardır. Bunun yanı sıra bazı gelişmiş modeller ise voltaj ve akımölçer ve sınırlayıcılar bulunmaktadır. Dolayısıyla prize taktığımız anda…

3D yazıcı günümüzde her alanda kullanıldığını görmek mümkün. Peki bu yazıcılar nasıl çalışır ve nerede kullanılırlar? Bu gibi soruların cevabını bu yazıda bahsedeceğiz. Üç boyutlu tasarım, dijital ortamda hazırlanmış üç boyutlu dosyadan (CAD çizimleri) yapılan çizimlerdir. Bu üç boyutlu tasarımların gerçeğe dönüşmesini üç boyutlu yazıcılar sağlamaktadır. Nasıl Model Yazdırılır? Üç boyutlu yazdırma işlemi için imal edilecek parçanın tasarım programlarında veya üç boyutlu tarama sistemleri ile bilgisayar verisi oluşturulmaktadır. Modeli oluşturan parça genelde STL uzantılı şekilde kaydedilmektedir. Sonra ise 3D yazıcı kontrol programına aktarılmaktadır. Programdan dilimlenerek katmanlara ayrılmaktadır. Program üzerinden gerekli hız baskı ayarları yapılabilmektedir Ayrıca ardından program üzerinde baskı süresi…

Millli işlemcimiz Çakıl’dan bahsetmeden önce işlemciyi açıklamak istedim. Bir önceki yazımda mikroişlemci ve mikrodenetleyicinin farklarından bahsetmiştik. Mikroişlemci adına daha detaylı bilgiyi o yazıdan inceleyebilirsiniz aşağıda linki mevcut. Kısaca mikroişlemciyi tanımlamak gerekirse; mikroişlemci adı verilen donanım elemanı, bilgisayar mimarisi için en önemli birimdir. Yani bilgisayarın beynidir diyebiliriz. İşlemciler belirli mantık ve matematik işlemlerini elektronik olarak yapabilecek, verilen komutları yorumlayan ve yürüten yongalardan oluşmuş tümleşik devrelerdir. İşlemciler günümüzde tasarlanan bütün elektronik sistemlerde, hava, karaya ve gemi yolu sistemlerine kadar kullanılan tasarımlarda en önemli yeri almaktadır. Bu yüzden dışa bağımlı olmadan bir tasarım gerçekleştirmek için yerli bir işlemciye ihtiyacımız vardı. Aselsan ve Tübitak…

Mikrodenetleyici Nedir? Mikrodenetleyici ve mikroişlemci birbirleriyle çok karıştırılmaktadır. Hatta mikrodenetleyiciler mikroişlemcileri içinde bulunduran yapılardır. Mikrodenetleyicileri açıklamak gerekirse, bir görevi yerine getirmek için veya belirli bir uygulamaya yönelik çalışan tek entegre bulunan bilgisayarlar olarak tanımlayabiliriz. Ayrıca mikrodenetleyicilerin iç yapısında CPU, RAM, ROM, I/O, seri ve paralel portlar, sayıcılar vardır. Üstelik bazıları da ADC bulundurur.  Özellikle mikrodenetleyiciler gömülü uygulamalar için tasarlanmıştır ve cep telefonları, kameralar, mikrodalga fırınlar, çamaşır makineleri vb. gibi otomatik olarak kontrol edilen elektronik cihazlarda yoğun olarak kullanılmaktadırlar.  Sonuç olarak elektronik devrelerde beyin görevi görürler. Mikrodenetleyiciler mimarilerine göre ikiye ayrılır: Von Neumann ve Harvard. Von Neumann, veri ve komutlara tek…

Fabrikalar genelde otomasyon sistemleri ile çalışmaktadır. Ve otomasyon sistemlerinde PLC kullanılmaktadır. Bu yüzden PLC için fabrikaların kalbi diyebiliriz. Çünkü fabrikaların işleyişini sağlayan onlardır. İşletmelerde çalışma koşulları açısından verimlilik sağlayan endüstriyel kontrol sistemleri vardır. Bu kontrol sistemleri fabrikalarda, sanayide ve küçük işletmeden büyük işletmelere kadar hayatımızın birçok yerinde hız, işçi sayısı, insan gücü ve maliyet açısından kolaylık sağlamaktadır. Bunlar programlanabilir mantıksal denetleyici yani Programmable Logic Controller(PLC) olarak adlandırılmaktadır. PLC’ler sayısal olarak çalışan elektronik sistemleri, sayısal veya analog çıkış modülleri sayesinde sistemi kontrol ederler. Üzerlerinde mikro kontrolcü kartları gibi giriş ve çıkış bağlantıları vardır. Bu sayede çeşitli sensörlerden gelen verinin okunması, işlenmesi…

Yumuşak yol vericileriler  asenkron motorlarla çalışmasından tanımlayabiliriz. Elektrik tesislerinde çokça 3 fazlı motorlar kullanılmaktadır. Bu motorların ilk kalkış anlarında şebekede yüklenme meydana gelmektedir. Bu nedenle şebeke yüklenmelerinin önüne geçmek ve şebekeyi korumak için yumuşak yol vericilere ihtiyacımız vardır. Bununla birlikte yumuşak yol vericileri soft starter adıyla da duyabiliriz. Diğer yandan bu yol vericiler ani başlatma, güç kaynağı ağına yük getiren ve ağa bağlı bileşenleri etkileyen gerilim düşüşlerininin önüne geçmek içinde kullanılır. Çalışma Prensibi Soft Starterler şebeke ile motor arasına bağlanırlar. Motora uygulanan gerilim ve motor akımı izlenerek ayarlanır. Mikroişlemci tabanlı olmasıyla kontrol sistemleri ile donatılmış yol verici motordaki tork-akım ilişkisini…

Bypass kondansatör diğer adıyla dekuplaj kondansatörü, DC sinyalinde ortaya çıkan herhangi bir AC gürültüsünü ortadan kaldırarak çok daha temiz ve saf bir DC sinyali oluşturur. Kısaca AC sinyallerini bir DC sinyalinden ayırmak için kullanılan kondansatördür. AC bileşenini kaldırarak daha saf bir DC bileşini oluşturmaktadır. Dekuplaj kondansatörleri bir DC güç kaynağında temizlenmesi gereken birçok devre türünde faydalıdır. İyi bir DC sinyali aşağıdaki gibidir. Ancak böyle bir DC sinyal çıkması zordur. Genelde güç kaynaklarından gelen DC sinyalde parazitler yer alır ve aşağıdaki sinyale benzer. Bu şekilde oluşan sinyalin üzerindeki gürültü AC sinyaldir. Bu gürültüyü DC sinyalden ayırarak temiz bir sinyal elde edebiliriz.…

3 fazlı motor 380V şebeke geriliminde çalışır. 1 fazlı motorlar ise 220V şebeke geriliminde çalışırlar. Eğer 3 fazlı bir motoru 1 fazlı şebekede çalıştırmak istersek ne olur? Yani 380V gerilimde çalışan bir motoru 220V gerilimde çalıştırmak istiyoruz. Aşağıda nasıl yapılacağı anlatılmaktadır. 3 fazlı bir motor düşünelim. Motordaki fazlardan biri aniden çalışmayı durdurdu. Sonrasında geriye kalan 2 faz motoru beslemeye devam eder fakat tek faz olarak adlandırılır. Bunun nedeni 2 fazın seri olarak bağlı çalışmasıdır. Bu nedenle tek bir faz üzerinde ayrı iki empedans olarak bu fazları temsil edebiliriz. Motorun bu şekilde çalışmasıyla 2 fazdan akan akım giderek artacaktır. Ayrıca motor…

Rüzgâr enerjisi üretiminde kullanılan rüzgâr türbinleri çoğunlukla şehrin dışında, dağın tepesinde veya uzaktan görülebilen yerlerde yer almaktadır. Buralarda kurulmasının nedeni yüksek tepelerin çok rüzgâr almasıdır. Ve ayrıca büyük oldukları için şehir kesiminde yer almamaktadır. Şehir içi kullanıma uygun bir model olarak dikey eksenli rüzgâr türbinleri tasarlamışlar. Dikey eksenli rüzgâr türbini amaca yönelik kullanıma uygun yapısı ile dikkat çekmektedir. Trafik hız sınırının yüksek olduğu yollarda, araçların yüksek hızları ile birlikte oluşan hava akımları ile elektrik enerjisi üretmeyi amaçlamaktadırlar. Bu şekilde rüzgâr olmadığında bile araçların geçişiyle oluşan hava akımından enerji üretilebilmektedir. Dikey eksenli rüzgâr türbinlerinin otoyollarda, sokak aydınlatmaları tasarımı olarak kullanılması ön…

Nedir? İngilizce olarak Light Emitting Diode  “Işık Yayan Diyot” anlamına gelmektedir. Ledler elektrik enerjisini ışığa dönüştüren yarı iletkenlerdir. 1920’lerde Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti’nde icat edildi ve 1962 yılında Amerika’da pratik olarak uygulanabilen elektronik bir bileşen haline getirilmiştir. Oleg Vladimirovich Losev adlı bir radyo teknisyeni radyo alıcılarında kullanılan diyotların ışık yaydığını fark etti ve 1927 yılında bir Sovyet gazetesinde LED hakkında buluşlarını yayımladı. Nasıl Çalışır? P ve N tipi yarı iletken katmanlar yansıtıcı yüzey ve iletken alanlar ile ledin yapısını oluşturur. Çalışma prensibi olarak doğru yönde ve istenen voltaj uygulandığında elektronların karşı taraftaki boşluklara hareketiyle birlikte açığa çıkan enerjinin çip…