Araca bakıldığında ilk göze çarpan şey camda yer alan siyah noktalar ve siyah şerittir. Peki bunlar araçta ne amaçla yer almaktadır? Araç camında yer alan siyah bant ve siyah noktalar “frit” olarak adlandırılmaktadır. Frit İtalyanca “Fritta” yani yanmış, kızarmış anlamına gelmektedir. Kelimeden yola çıkarak bir anlam yürütünce yüksek sıcaklığa dayanıklı malzeme olduğu düşünülmektedir. 1400℃-1450℃’de seramikte sır yapımında kullanılan hammaddelerin hazırlanmış formülasyonlarının (camlaştırılarak) homojenleştirilmesidir. Frit, araç camının üzerinde yer alan yüksek sıcaklıkta pişirilmiş seramik kaplamadır. Sonuç olarak araç camındaki frit, hem estetik görünüm sağlamakta hem de fonksiyonel işlevleri bulunmaktadır.
Frit Bandının İşlevleri
- UV ışınlardan koruma: Araç camının kenarındaki yapıştırıcı malzemenin güneş ışınlarından zarar görmesini engeller.
- Görüşü kolaylaştırma: Camın üst kısmındaki benekler sürücünün gözüne doğrudan gelen ışığından koruyarak görüşü kolaylaştırır. Göz kamaşmasını azaltır.
- Görsel amaçlı: Camın kenarında yer alan yapıştırıcı, montaj izlerini saklamak adına estetik amaçlı siyah frit bandı kullanılmaktadır.
- Isı dağılımının sağlanması: Araç camı üzerine gelen güneş ışığı, kenarlarda yer alan yapıştırıcıdan kaynaklı bu bölgelerde ısı farklı oluşturabilmektedir. Isı dağılımını sağlamak adına frit yani siyah benekler cam üzerinde noktalar halinde dağıtılarak yerleştirilmiştir. Bunun sonucunda frit, camda ısı farkı oluşmasını azaltıp aynı zamanda camın çatlama riskini azaltır.
Noktalar Halindeki Tasarımın Anlamı Nedir?
Camda yer alan siyah noktalar yani fritler, büyüklü küçüklü halde bulunmaktadır. Bu gradyan şeklinde olan tasarımın nedeni, ışığın keskin bir geliş açısı yerine gözü yumuşatması için noktalar halinde dağıtılmış olarak yer almaktadır. Böylece güneş ışığı gözü yormaz, yumuşak açılar halinde dağılarak gelir.
Dikiz aynasında daha yoğun halde bulunan fritlerde yine aynı şekilde ışık algılamasını iyileştirmek için bu şekilde tasarım yapılmıştır. Aynı zamanda modern araçlarda, dikiz aynasında yer alan bu alana yağmur sensörü, kamera ve bazı araçlarda otomatik far sensörü yerleştirilmektedir.
Bazı Araçlarda Neden Frit Yok?
Bazı araçlarda bu frit adlı siyah noktalardan görmeyebiliriz. Bunun nedeni aracın cam tasarımı ile ilgilidir.
- Cam Montaj Tipinden Kaynaklı: Eski model araç camlarında ön cam conta sistemi ile takılmaktadır. Bundan dolayı camı tutan kalın bir çerçeve olduğu için yapışkanı gizleme amacıyla frit kullanılmamaktadır.
- İnce Çerçeve Tasarımından Kaynaklı: Bazı yeni araçlarda yani lüks- spor araçlarda tasarım gereği ince cam çerçeveler kullanılmaktadır. Bu araçlarda çift katmanlı cam (akustik cam) kullanıldığından frit bandı çok ince daha minimal seviyelerde kullanılabilmektedir.
- Cam Rengi ve Film Renginden Kaynaklı: Fabrika çıkışlı bazı araçlarda koyu renkli cam filmi kullanılmaktadır. Bu durumda UV filtreli camlar kullanıldığından ekstra bir güneş ışığı korumasına gerek kalmamaktadır.
Kaynakça:
- https://www.tecnodiecishopping.com
- https://www.rd.com/article/black-dots-on-windshields-car-windows/
- https://www.maxautoglass.com
- https://www.researchgate.net
- https://www.webtekno.com
