Araştırma ve geliştirme (Ar-Ge), şirketlerin yenilik yapmak ve yeni ürün ve hizmetler sunmak için üstlendiği faaliyetlerdir. Genellikle geliştirme sürecinin ilk aşamasıdır. Amaç, genellikle yeni ürün ve hizmetleri piyasaya sürmek ve şirketin kârlılığına katkıda bulunmaktır.
- Ar-Ge, bir şirketin pazardaki yeni istek ve ihtiyaçları karşılayarak rekabette bir adım önde olmasını sağlar.
- Farklı sektör ve sektörlerdeki şirketler Ar-Ge yürütür; genellikle en fazla harcamayı ilaç, yarı iletken ve teknoloji şirketleri yapar.
- Genellikle keşifsel ilerlemeye yönelik geniş bir yaklaşımdır, uygulamalı araştırma ise daha dar bir kapsamı araştırmaya yöneliktir.
- Maliyetlerinin işlenmesinin muhasebeleştirilmesi, bir şirketin gelir tablosunu ve bilançosunu önemli ölçüde etkileyebilir.
Araştırma ve Geliştirmeyi (Ar-Ge) Anlamak
Ar-Ge terimi, hem kurumsal hem de devlet sektörlerinde inovasyonla geniş çapta bağlantılıdır. Bir şirketin rekabette bir adım önde olmasını sağlar. Bir Ar-Ge programı olmadan, bir şirket kendi başına hayatta kalamaz. Birleşme ve satın alma veya ortaklıklar gibi yenilik yapmak için başka yollara güvenmek zorunda kalabilir . Ar-Ge sayesinde şirketler yeni ürünler tasarlayabilir ve mevcut tekliflerini iyileştirebilir.
Ar-Ge, bir şirket tarafından gerçekleştirilen çoğu operasyonel faaliyetten ayrıdır. Araştırma ve/veya geliştirme tipik olarak anında kar beklentisiyle yapılmaz. Bunun yerine, bir şirketin uzun vadeli karlılığına katkıda bulunması beklenir . Keşifler yapıldıkça ve ürünler yaratıldıkça patentlere, telif haklarına ve ticari markalara yol açabilir.
Ar-Ge departmanlarının tamamını kuran ve istihdam eden şirketler, bu çabaya önemli miktarda sermaye harcarlar. Ar-Ge harcamalarının riske göre düzeltilmiş getirisini tahmin etmeleri gerekir, çünkü anında geri ödeme yoktur ve yatırım getirisi belirsizdir. Ar-Ge’ye daha fazla para yatırıldıkça, sermaye riski seviyesi artar. Diğer şirketler, büyüklük ve maliyet dahil olmak üzere çeşitli nedenlerle Ar-Ge’lerini dışarıdan temin etmeyi seçebilirler.
Tüm sektör ve sektörlerdeki şirketler Ar-Ge faaliyetlerinde bulunmaktadır. Şirketler, bu iyileştirmeler ve yeni mal ve hizmetlerin geliştirilmesi yoluyla büyüme yaşarlar. İlaçlar, yarı iletkenler ve yazılım/teknoloji şirketleri Ar-Ge’ye en çok harcama yapma eğilimindedir. Avrupa’da Ar-Ge, araştırma ve teknik veya teknolojik geliştirme olarak bilinir.
Birçok küçük ve orta ölçekli işletme, ihtiyaçlarını karşılayacak doğru personele sahip olmadıkları için Ar-Ge çalışmalarını dışarıdan temin etmeyi tercih edebilir.
Araştırma ve Geliştirme Türleri
Bir Ar-Ge modeli, öncelikle yeni ürünler geliştiren mühendislerden oluşan bir departmandır. Bu, tipik olarak kapsamlı araştırmaları içeren bir görevdir. Bu modelle ilgili belirli bir amaç veya uygulama yoktur. Bunun yerine, araştırma araştırma uğruna yapılmaktadır.
İkinci model, tümü teknik, bilimsel veya endüstriyel alanlarda uygulamalı araştırma yapmakla görevli endüstriyel bilim adamları veya araştırmacılardan oluşan bir bölümü içerir. Bu model, gelecekteki ürünlerin geliştirilmesini veya mevcut ürünlerin ve/veya işletim prosedürlerinin iyileştirilmesini kolaylaştırmaktadır.
Ayrıca, şirketlerin yeni kurulan şirketlere yatırım yaptığı ve yeniliklerin kendi yararlarına kullanabilecekleri şekilde sonuçlanması umuduyla girişimcilere finansman yardımı ve rehberlik sağladığı iş kuluçkaları ve hızlandırıcıları da vardır.
Ayrıca, şirketler diğer şirketlerin kurumsal bilgi ve yeteneklerinden yararlanmak için güçlerini birleştirdikleri için , birleşme ve satın almalar ve ortaklıklar Ar-Ge biçimleridir.
Araştırma ve Geliştirmede Ne Tür Faaliyetler Bulunabilir?
Araştırma ve geliştirme faaliyetleri, bir şirkette yeni ürün veya hizmetlerin inovasyonuna odaklanmaktadır. Ar-Ge faaliyetlerinin birincil amaçları arasında, bir şirketin mevcut ürün yelpazesini geliştiren ve yükselten ürünler üretirken rekabetçi kalması yer almaktadır. Ar-Ge tipik olarak daha uzun vadeli bir ufukta çalıştığından, faaliyetlerinin anında getiri sağlaması beklenmemektedir. Ancak zamanla Ar-Ge projeleri, şirkete kalıcı faydalar sağlayan patentlere, ticari markalara veya çığır açan keşiflere yol açabilmektedir.
Teknolojik ilerlemenin hızlı hızı göz önüne alındığında, Ar-Ge, şirketlerin rekabetçi kalması için önemlidir. Özellikle Ar-Ge, şirketlerin rakiplerinin taklit etmesi zor ürünler yaratmasına olanak tanır. Bu arada, Ar-Ge çabaları, marjları artırmaya yardımcı olan gelişmiş üretkenliğe yol açarak rakipleri geride bırakma konusunda daha fazla avantaj sağlayabilir. Daha geniş bir perspektiften bakıldığında, Ar-Ge, bir şirketin müşteri taleplerini veya eğilimlerini tahmin ederek eğrinin önünde kalmasına izin verebilir.
Ar-Ge’ ye En Çok Kim Harcama Yapıyor?
Şirketler en yeni, en çok aranan ürünleri üretmek için Ar-Ge’ye milyarlarca dolar harcıyor. Halka açık şirket başvurularına göre, bu şirketler 2020 yılında en yüksek araştırma ve geliştirme harcamasını gerçekleştirdi. Şirketlerin harcamaları tabloda gösterilmiştir.
| ŞİRKET | ÜLKE | SEKTÖR | Ar-Ge Harcamaları ($) | |
| 1 | Amazon |  ABD | Yazılım ve İnternet | 42.740.000.000 |
| 2 | Alphabet Inc. | ABD | Yazılım ve İnternet | 27.570.000.000 |
| 3 | Huawei |  ÇİN | Bilgi İşlem ve Elektronik | 22.040.000.000 |
| 4 | Microsoft | ABD | Yazılım ve İnternet | 19.270.000.000 |
| 5 | Apple | ABD | Bilgi İşlem ve Elektronik | 18.75.000.000 |
| 6 | Samsung Electronics |  GÜNEY KORE | Bilgi İşlem ve Elektronik | 18.750.000.000 |
| 7 | ABD | Yazılım ve İnternet | 18.450.000.000 | |
| 8 | Volkswagen Group |  ALMANYA | Otomotiv | – |
| 9 | Intel | ABD | Bilgi İşlem ve Elektronik | – |
| 10 | Roche Holding |  İSVİÇRE | Sağlık Hizmeti | – |
| 11 | Johnson & Johnson | ABD | Sağlık Hizmeti | – |
Turkishtime tarafından hazırlanan ve sekizincisi gerçekleştirilen “Ar-Ge 250, Türkiye’nin En Çok Ar-Ge Harcaması Yapan Şirketleri” araştırmasının sonuçlarına göre ise 2020 yılında en fazla Ar-Ge harcaması yapan şirket, 3 milyar 356 milyon TL ile ASELSAN oldu. Listedeki 500 firmanın toplamda 16 milyar 995 milyon TL’lik Ar-Ge harcaması gerçekleştirdiğini gösteren araştırmada; TUSAŞ ve TOFAŞ, ASELSAN’la birlikte ilk üçte yer almıştır.
| ŞİRKET | SEKTÖR | AR-GE HARCAMLARI(₺) | |
| 1 | Aselsan | Elektronik Sanayi | 3.356.327.355 |
| 2 | Tusaş | Havacılık ve Uzay Sanayi | 2.648.665.457 |
| 3 | Tofaş | Otomotiv | 575.082.121 |
| 4 | Roketsan | Roket Sanayi | 488.816.111 |
| 5 | TUSAŞ (TEI) | Motor Sanayi | 458.108.372 |
| 6 | Turkcell | Teknoloji Araştırma ve Geliştirme | 443.926.747 |
| 7 | Ford | Otomotiv | 441.975.000 |
| 8 | Havelsan A.Ş. | Hava Elektronik Sanayi | 433.993.861 |
| 9 | Vestel | Elektronik Sanayi | 335.131.000 |
| 10 | Arçelik A.Ş | Beyaz Eşya ve Teknoloji | 318.211.000 |
KAYNAK
https://www.investopedia.com/terms/r/randd.asp
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_companies_by_research_and_development_spending
https://turkishtimedergi.com/arge250/
