Ambalajlar tipi farketmeksizin artık stratejik araç olarak pazarlama dünyasının ve de pazarlamacıların en önemli iletişim aracı oldu veya bazıları için ise olmaya yeni yeni başladı. Bu araç öyle bir yere evrilmeye başladı ki sanki konuşmadan anlaşan iki sevgili gibi tüketici ile markanın arasındaki gönül bağı olmayı başardı. Geçmişin izi ile nostalji yaratması bile biz tüketicilerin anılarını hatırlatıyor, o markadan başkasına gidememe durumu oluşturuyor. Bunun da en tipik örnekleri aynı bebek görselini yıllardır tasarımında taşayan Cici Bebe, en tatlı sabahları başlatan sürülebilir çikolata veya teneke kutuda olan bitkisel yağ.( markaları siz tahmin edin,reklam olmasın)
Peki tüm bunları yapan bir ambalajın tüketici ile arasındaki bağ ne zaman kopar yani ne zaman bu sevgililer arasında sorun çıkar? Bu sorunun elbette ki sayısız cevabı var fakat bu yazıda sizlere ölçülebilen bir parametrenin yanlış beyan edilmesinden kaynaklı olanından, farklı bir yönü ile bahsetmek isterim. O da METROLOJİK yönü.
İlk kez duyanlar bunun yanlış yazıldığını ve doğrusunun METEOROLOJİ olması gerektiğini anlayabilir fakat yazım doğru yani METROLOJİ.
Bu kavram kısaca ölçüm bilimidir ve neredeyse hayatımızda var olan tüm teknolojik, bilimsel araç ve yapıların merkezindedir. Arge, tasarım, kalite kontrol, sevkiyat gibi ve burada sayılmayan bir çok ara prosesin merkezinde bu kavram yer alır. Amacı ise tutarlı üretime standardını sağlarken doğruluk ve hassasiyeti gözeterek ölçümlerde oluşacak belirsizlikleri anlamaya çalışıp ürünlerin izlenebilirliklerine kolaylık sağlamak, son ürünü alan/kullanan kişilere akılda soru işareti yaratacak şeylerin önüne geçmektir. Ambalajın da bilimsel bir araç olduğunu düşünürsek ambalajla da iç içe, kol koladır ve olmak da zorundadır.
Peki nedir metrolojinin ambalajla ilişkisi ?
Günlük hayattan akademik/teknik kavrama geçişi daha rahat anlamak için ise şu örnekleri verip metroloji kavramı ile ilgili bir fikre sahip olabiliriz kanısındayım.
- Bir demet maydanoz ( bir demet kaç gr ?)
- Bir tutam şeker( iyi de hangi ölçüde?)
- Bir tık uzak ( kaç mt/km ama)
- Bir diş sarımsak (kimin dişi)
- Bir çimdik tuz ( çimdik ne ola ki)
- Bir boy patlıcan ( endamın yeter mi)
- Eser miktarda glüten ( kimin eseri )
Yukarıda sayılan örneklerin tamamının ortak özelliği ölçüm konusunda belirsiz olmalarıdır. Ölçülemeyen bir şeyin satın alınması aslında aldığımızın şeylerin ne derece değerli, ucuz, pahalı olduğunu tam olarak göstermeyebilir. Buna ek olarak ölçülebilen ama yanlış ölçüm aleti veya yanlış ölçüm birimi ile yapılan ölçümlerin de güvenilirliği yapılan ölçümün kıymetini belirleyen bir parametredir.
Ambalajda da tıpkı buradaki gibi bir durum vardır. Ambalaj üzerinde yasal olarak beyan edilmesi gereken şeylerin (örneğin besin değerleri tablosu) yanlış beyan edilmesi bazen beyanın sonucunu veren ölçüm aletinin güvenilirliği ile ilgili olabilir ve işte tam bu noktada tüketici ile marka arasında sorunlar oluşmaya başlar. Hatta öyle ki bu sorunların hukuki zemine taşındığı zamanlar bile olmuştur. Bir tüketici aldığı ürünün-ki bu genelde gıda- ambalajında beyan edilenden farklı miktar veya oranda bir kriteri sağlığı ile ilişkilendirip hakkını hukuki olarak arama yoluna gidebilir. Bu durumun oluşması bile pazarlama alanında bir markanın “kötü repütasyon” ile anılması için yeterli olabilir. Bu tür durumları yaşamamak için üretici firmalar ambalaj üzerindeki beyanlarında özellikle tüketici sağlığını ilgilendiren kriterlerde metroloji kavramını çok iyi anlamalı ve tam bir uygulama sergilemelidir. Çünkü metrolojinin ana temeli, kalite kontrol ve üretim süreçleri için kritik öneme sahip olan doğru ölçümleri sağlamaktır. Ambalaj üzerinde beyan edilen bir ölçüm biriminin başka bir ülkede tam karşılığının sağlanması için her iki ülkedeki kullanılan ölçüm aletlerinin güvenilirliğini aynı derecede olması gerekmektedir. Örneğin Türkiye’de ürettiğiniz bir ürünü “Kg” olarak ambalajda beyan edip Amerika’da “Libre” olarak satıyorsanız mutlaka ölçüm dönüşümünün tanımlanmış, doğrulanmış ve ölçüm birimlerinin her iki tarafta da kabul edilmiş olması gerekir. Aksi halde X kg olarak satılan bir ürün Y kg olarak başka bir lokasyonda doğrulanıyor ve satılıyorsa tüketiciyi yanıltmak suçundan! marka sahibi firmanın ciddi başı ağrıyabilir.
Netice olarak şunu söyleyebiliriz ki metroloji kavramı her ne kadar özellikle spor müsabakalarında dünya rekorlarını kıran sporcuların öneminde olsa da ( bir mili saniye ile dünya rekorunu kaçıran atlet ölçüm aletinin doğruluğundan emin olmak ister) tüketici ile sevgili olan markaların da öneminde olmak zorundadır. Bunun için yatırım yapılması gerekse bile…
Kaynakça:
tse.com /metroloji
tdk.gov.tr/metroloji
turkak.org.tr
