Akıllı fabrika, sanal dünya ve fiziksel dünyanın entegrasyonunu sağlayan, akıllı üretim yapabilen ve veri değişiminin gerçekleşmesini sağlayan oldukça zeki bir organizma biçimidir. Mevcut fabrikalara kıyasla akıllı fabrikalar, önemli ölçüde kaynak kullanımını artırmakta; depolamayı azaltmakta, kişiselleştirilmiş ürün dağıtım çemberini kısaltmakta; çok daha hızlı ve çok daha düşük fireyle üretim yapabilmekte; tedarik zinciri boyunca stoklamada radikal bir azalma sağlamaktadır.
Akıllı fabrika; tüm süreçlerin otomasyon kullanılarak ve sürecin kendi kendine iyileşmesinin mümkün olduğu; makine ve ekipman temelli bir işletme ortamı olarak tanımlanmaktadır. Başka bir ifade ile akıllı fabrika; fiziksel dünya ve sanal dünyanın bütünleşmesini sağlamak amacıyla veri alışverişi yapabilen son derece akıllı bir organizmadır. Ürün, bilgi ve iletişim teknolojilerinin kombine edilerek üretim ve tedarik süreçlerine entegrasyonunu içeren akıllı fabrika; günümüz fabrikalarına kıyasla, önemli ölçüde kaynak kullanımını artırmakta; kişiselleştirilmiş ürünlerin depolama ve dağıtım döngüsünü azaltmakta ve üretimin müşteri talepleri ile eş zamanlı bir şekilde gerçekleştirilmesini sağlamaktadır.
Sürekli gelişim ve öğrenme halinde olduğu için “Öğrenen Fabrikalar” ya da hiçbir insanın çalışmaması nedeniyle “Karanlık Fabrikalar” olarak da adlandırılan akıllı fabrikalar üretim süreçlerinde sürekli artmakta olan karmaşıklığın yönetilebilir hale getirilmesini ve üretimin cazip, sürdürülebilir ve karlı olmasını sağlamaktadır .
Akıllı Fabrika Bileşenleri
Akıllı fabrika oluşumunun birçok yapısal bileşeni bulunmaktadır. Bu bileşenin ilki; sistem içi iletişim sistemidir. Akıllı fabrikada bulunan otonom robotlar, sensörlü makineler, ekipmanlar gibi her bir nesne kendi içinde ve birbiriyle iletişim kurmak durumundadır. Endüstri 4.0 ile gelişen “Nesnelerin İnterneti (İoTs) “kavramı burada ortaya çıkmaktadır.
Akıllı fabrikaların oluşumda görev yapan bir diğer yapı ise Siber Fiziksel Sistemlerdir. Fiziksel ortam ile sanal ortam arasında iletişim sağlayabilen Siber Fiziksel Sistemler, üretim sürecindeki en ufak detayları dahi fark edebilen, kontrol eden ve olası problemlerde çözüm sunabilen sistemlerdir.
Akıllı fabrikaların bileşenlerinden bir diğeri ise Bulut bilişim teknolojisidir. Akıllı fabrikalarda nesnelerden edinilen anlık veriler, bulut tabanlı sistemlerde depolanmaktadır. Bu sayede üretim sürecinin takibi oldukça kolay olmakta ve olası problemlere eş zamanlı olarak uzaktan bile olsa müdahale edilebilmektedir. Üretimde gerekli olan her konu ile ilgili gereken veriler toplanabilmekte ve anlamlı bir biçime getirilerek bulut sistemleri vasıtasıyla paylaşılabilmektedir.
Bir diğer akıllı fabrika bileşeni ise ” Simülasyondur”. Simülasyonu, tedarik zincirinin tamamının ya da ilgili kısmının durum, akış veya davranışlarının gözlenebilmesi ve düzenlenebilmesi amacıyla, işletme içindeki ya da işletme dışındaki (tedarik, üretim, dağıtım, pazarlama, satış vs.) süreçlerin modellenerek bilgisayar ortamında yeniden yapılandırılması şeklinde tanımlamak mümkündür.
Tüm bu bileşenlere ek olarak “Artırılmış Gerçeklik” teknolojisi de akıllı fabrikaların bileşenlerindendir. Artırılmış gerçeklik; gerçek dünya ile bağlantısını sürdüren, bilgi ve görüntülerin gerçek dünyada bulunan görüntülere eklenebildiği, gerçek ve sanal nesnelerin aynı ortamda birlikte algılanmasına imkân tanıyan bir ortam olarak tanımlanmaktadır .
Akıllı Fabrikaların Geleneksel Fabrikalardan Farkları
Akıllı fabrikaların geleneksel fabrikalardan ; üretim yöntemleri, üretim süreci, stok yönetimi, bileşenler, kaynak kullanımı, karar süreci, örgüt yapısı, rotalama, bağlantı, bilişim sistemleri, kontrol, bilgi yönetimi gibi konularda büyük farklılıkları bulunmaktadır. Geleneksel fabrikalar ile akıllı fabrikalar arasında üretimden yönetime, alt yapıdan örgüt yapısına varıncaya kadar ciddi farklılıklar olduğu görülmektedir. Geleneksel fabrikalarda var olan basit görevler, yinelenen süreçler, görev, yetki ve sorumluluk tanımları, prosesler ve süreleri vs. standartlar, akıllı fabrikalarda yeniden yapılanma olacağından değişiklik gösterecek; görevler, yetki ve sorumluklar büyük oranda farklılaşabilecektir. Ayrıca örgüt yapısı ve yönetim şekli farklılaşacak, süreç yapay zekaya sahip robotlar ile yönetilecektir.
KAYNAKÇA: -Journal Of Life Economics
