Bugünkü makalemde Kanban zorluklarını ele alacak ve bu zorlukları yeniden tanımlayarak olası nedenlerini ve çözümlerini inceleyeceğim.
İlk olarak, konuyu ele alma sebebime değinmem gerekirse; önceki makalemde de açıkladığım gibi mühendislikte hiçbir sistem, insan ile çalışıldığı için ve Toyota’nın da temel bir felsefesi olan “İnsana Saygı” temel alındığı için doğal olarak yüzde yüz çalışamaz. Bir de şu açıdan ele alalım. Eğer bir sistem %100 çalışsaydı mühendisler hangi problemi ya da problemleri çözeceklerdi ki? Yani mühendislere ihtiyaç kalır mıydı?
Kanban Uygulamalarında En Sık Karşılaşılan Zorluklar ve Çözümleri
1) Yetersiz Kanban Eğitimi ve Sistem Kültürünün Oluşturulamaması
1.1) Zorluğun Tanımı:
Kanban sistemi çalışanlara anlatılırken herkesin yeterli anlamasının sağlanmaması, sistem kültürünün oturtulamaması.
1.2) Zorluğun Olası Nedenleri:
- Sağlanan eğitim müfredatının standardının oluşturulmaması
- Eğitim süresinin yeterli bulunmaması
- Eğitimde uygulamanın az veya hiç olmaması
- Eğitimde anlaşılıp anlaşılmadığına dair geri bildirim alınmaması/ alındığında objektif geri bildirim verilmemesi
- Kanban Sistemi’nin kültürünün tam yansıtılamaması
1.3) Zorluğun Olası Çözümleri:
- Verilecek eğitimlerin standartlarla oluşturulması
- Eğitim süresinin yaklaşık 45 dk şeklinde ayarlanması (45 teorik (15 *3) ve 15 uygulama (15*1))
- Geri bildirim mekanizmalarında kalıcı iyileştirmeler yapmak
2) Güncellenmeyen Kanban Panoları ve İş Takibi Hataları
2.1) Zorluğun Tanımı:
Süreçler yürütülürken kartların eş zamanlı olarak güncellenmemesi.
2.2) Zorluğun Olası Nedenleri:
- İş takibini yazılı olarak yapma kültürüne adapte olunamaması
- Proseslerin cycle time planlamasında kart güncelleme süresinin katılmaması
- Süre katılmadığında proses yürütülecek kadar zamanın elimizde olması
- Manuel takip edildiği için doğal olarak zaman zaman unutulması
2.3) Zorluğun Olası Çözümleri:
- Çalışanlara Kanban sistemi öncesi ve sonrası karşılaştırmalı örnek case aktarılabilir.
- Kanban kartları güncelleme süreçlerini standartlarıyla oluşturmak
- Kart güncelleme süreçlerini izlemek
- Güncelleme şeklinde ve süreçlerde gerekiyorsa iyileştirmeler yapıp sonuçlarını takip etmek
3) Karmaşık ve Etkisiz Kanban Panoları
3.1) Zorluğun Tanımı:
Kanban panolarındaki kartların görselliğinin ve büyüklüğünün yetersiz olması, panolara yeni yani sistemin dışında da özellikler eklenmeye çalışılması.
3.2) Zorluğun Olası Nedenleri:
- Kanban panolarının belirgin olmaması
- Kanban alanının görsel olarak (üretim hattının tek parça akışını engellemeyecek şekilde) görünmeyen bir yerde olması
- Sistemdeki olması gerekenlerin yani standartlarının doğru aktarılamaması
3.3) Zorluğun Olası Çözümleri:
- Kanban alanlarının herkesin görebileceği ve tek parça akışa engel olmayacak şekilde oluşturulması
- Kanban panosunun içerikleri olarak herkesin görebileceği bir şekilde boyutlandırılıp düzenlenmesi
- Sistemde kartlara yazılabilecek bilgilerin hangileri olduğunun anlatılması
- Kanban kartlarına bilgilerin yazılma şeklini standartlarla anlatmak
- Ek bilgileri olduğu halde panoya bir alan açılıp bilgilerin not alınması
Kanban Zorlukları Ele Alınma Metodu
Hem daha kolay okunup anlaşılsın hem de mühendisliğin var olan bir problemi sorgulama tekniklerine (problemi doğru tanımlama, nedenlerini analiz etme, olası riskleri görme vb.) uygun olması açısından; zorluk tanımı, olası nedenleri ve olası çözümleri olarak detaylıca ele aldım.
Bu metodun başka bir sebebi ise; her şirket için bu nedenlere ekleme ya da çıkarma yapılabilir çünkü şirketin kültürü, çalışan sayısı ve dağılımı, şirketteki mühendislerin sisteme ne kadar hakim oldukları (en basitinden bilip bilmedikleri), şirketin sektörü ve gerektirdiği standartlar gibi birçok faktörün etkili olmasıdır.
Başka bir taraftan, bu metodun kullanılma amacı; mühendislik okumak isteyenlere, basit seviyede meraklı olan kişilere, probleme yaklaşmayı öğrenmek isteyenlere veya mühendislik yatırımlarına problem çözme olarak daha çok ağırlık veren şirketlerin kültüre adapte olabilmesi için basitleştirilmiş bir çerçeve çizmektir.
Sonuç
Bu makalede, farklı farklı ve basit düzeyde kaleme alınmış kaynaklardan yararlanarak Kanban sisteminin zorluklarını, olası nedenlerini ve çözümlerini sizler için özetlemeye çalıştım. Bunu yaparken de çözümler ve nedenler kısmını dikkatle incelerseniz eğer sistemin kurgulanması ve yapısını baz aldığımı görebilirsiniz. Çünkü mühendislik etiğinde sorun hiçbir zaman insana mal edilmez ve bırakılamaz, bırakılması da suçlama veya ihmal kapsamına alınır. Etik haricinde de kök nedeni bulmaya çalışırken yanlış veya eksik tanımlamadan dolayı “Neden?” sorusunu soramazsınız veya sorsanız bile teknik gereği beşinciye gelmeden tıkanıp kalır ve problem tanımlama döngüsüne yeniden girerek israfa neden olursunuz.
Kaynakça:
- https://www.bukrek.com/artilari-ve-esksileri-ile-kanban-yontemi
- Hocaoğlu, Y. (2025). Verimliliğin Yeni Çağı Yalın Üretim Ve Dijital Dönüşüm. KDY Yayınları
