Küresel Isınma Nedir, Nasıl Oluşur?
Komplike düşünmeye gerek yok. Arabanın egzozunun filtresiz olarak kullanılması, doğalgaz yerine kömür yakıtının kullanılması, fabrikaların yönetmeliklere uyarak atık oluşturmaması, bilinçsiz tarım ilacının kullanılması, oda spreyleri gibi bir çok hayatımızın içinde olan etkenlerin bir araya gelerek oluşturduğu kirliliğe karşın doğanın bir cevabıdır.
İklim Değişikliğine Yol Açacak Kadar Büyük Bir Etken:Küresel Isınma
Küresel Isınma, gelecek 20 yıl içinde sanayi öncesi dönemin ortalamasına göre 1.5 derecelik bir artışla durdurulamadığı taktirde iklim krizinin geri döndürülemeyeceği ön görülüyor.
İklim değişikliğine yol açan küresel ısınma olgusu, Karbondioksit ve Metan gazı gibi sera gazlarının gezegenin atmosferinde birikmesiyle doğrudan bağlantılıdır. Özellikle karbondioksit arttıkça atmosferde tutularak geriye yansıyan sıcaklıkta artıyor. Metan gazı, atmosferde daha az oranlarda birikmesinde karşın, küresel ısınmaya karbondioksitten defalarca daha fazla katkı sağlıyor.
Atmosferde karbondioksit emisyonunun, küresel ısınma olgusunun ortaya çıkışı ve sanayileşme, hidrokarbon enerjisine dayanan sanayi üretiminin, tarımın ve ticaretin artışı arasında doğrudan bir ilişkisi vardır.
Varlıkla Yokluk Arasında 0.5° C Fark
BMHİP’nin, daha önce yapılmış 6000 çalışmaya, 44 ülkeden uzmanların katkılarına, çalışmayı okuyanların bıraktığı 40,000 yorumu değerlendirmeye dayanan 1200 sayfalık son raporu, küresel ısınmayı 1.5° C artışla sınırlamak gerektiğine ilişkin yaklaşımı destekliyor.
Rapor, küresel ısınmayı gelecek 20 yıl içinde 1.5°C derecelik artışla sınırlayabilmenin, ısınmanın çevre ve canlı yaşamı, genel ekolojik denge üzerindeki olumsuz etkilerini zamanla geri çevirebilme, onarabilme açısından ne kadar yaşamsal bir öneme sahip olduğunu sergiliyor.
Gezegenin ekolojik dengesi o kadar hassas bir noktada ki, küresel ısınmada, 0.5°C derecelik fark bir artış farkı, adeta yaşamla ölümü- ayıran bir çizgi oluşturuyor. Örneğin (The Economist’ten aktarıyorum), sıcaklık artışı 1.5°C derece ile sınırlı kalırsa, böcek türlerini % 6’sı, bitkilerin % 8’i, omurgalı canlıların % 4’ü yaşam alanlarının yarısından fazlasını kaybedecekler. Eğer sıcaklık artışı 2°C dereceye ulaşırsa, yaşam alanlarının yarısını kaybedecek olanların sayısı, böcekler için yüzde yüz, bitkiler için yüzde 200 omurgalılar için yüzde yüz artıyor.
Küresel ısınmanın kontrol altına alınamaması durumunda, çölleşmeye, deniz seviyesindeki yükselmenim tarım alanlarını ve su kaynaklarını kirletmesine bağlı olarak gıda ve su kıtlığı krizlerinin derinleşmesi olasılığı atıyor. Bu olasılık, kaynak savaşlarının sıklaşması, açlıktan ve savaşlardan kaçan göçmen nüfus dalgaları komşu ülkelerin, bu arada Avrupa ve ABD gibi merkez ülkelerin siyasi dengelerini, aşırı akımları güçlendirerek olumsuz yönde, etkileme riskini de arttırıyor.
Son olarak, 2°C derecelik artış, diğer bir değişle 0.5°C derecelik bir fark, yazları erimeyen, örneğin Sibirya gibi bölgelerdeki buzların (permafrost) erimesine, bu buzların altındaki metan gazının serbest kalarak atmosfere karışmasına yol açacak. Böylece, 2° C derecelik bir artış, küresel ısınmaya daha önceki artış hızı eğilimine göre çok daha hızlı, yeni bir döngüsel bir süreç ekleyecek: Küresel ısınma arttıkça permafrost eriyecek, atmosfere metan gazı salınacak, metan gazı salındıkça sıcaklık daha da artacak. Sıcaklık arttıkça…
Kaynak: https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-45938984
