Bu yazımız da mühendislikte ki felsefenin yeri veya felsefenin mühendislik üzerine etkisi konusunu konuşacağız. 17.yy yaşamış modern felsefede ve matematikte önemli yeri olan. Başlıkta atıf yaptığımız “Düşünüyorum, öyleyse varım.” sözünün sahibi, René Descartes. Peki, Descartes’in bugün yazımıza konu olacak mühendisliğe katkısı nedir?
Descartes’in matematik mirası, geometriyi tanımlamak için cebir ifadelerini kullanan, kartezyen koordinat sistemi ve analitik geometriyi geliştirmesidir.
Descartes ve Kartezyen Koordinat Sistemi
Bu konuda çok meşhur olan bir hikaye ile başlayacağım. Bu hikayenin doğruluğu tam olarak bilinmemekle beraber Descartes’in düşünsel sürecini somutlaştırmak için pek çok yerde görebilirsiniz.
Descartes, pek çok zaman odasına inzivaya çekilen bir yapıya sahiptir. Öyle ki günün birinde yine odasında düşünsel bir deney yapmak için çekilmiş ve yatağına uzanmıştır. O sırada tavanında toz zerreciklerini ve sinekleri izlemektedir. Bu süreç zarfı içerisinde bu gördüklerini nasıl konumlandıracağını düşünür. O sırada aklına, her bir nesnenin konumunun yatay eksende(x) ve dikey eksende(y) konumlandırabileceği bir sistem geliştirebileceği bir fikir gelir. Bu fikir noktaların koordinatlar ile geometrik şekillerin analitik bir şekilde ifadesi anlamına gelir.
Bazen bir konunun üstünde çalışırken, hiç ummadık bir anda çözümün akla gelmesi malumdur. Belki de Descartes için de öyle bir zamandı. Peki, anlatılan bu hikayede ki sineklerin ve toz zerrecikleri neye sebep oldu?
Kartezyen Koordinat Sistemi ve Mühendislik
Bu keşfin günümüzde ki örnekleri oldukça fazladır. Belki kullanırken hiç fark etmediğimiz, bu olgunun mühendislik açısından nelere faydası olduğunu inceleyelim.
- Örneğin, bir makine mühendisi parçaların boyutlandırılması ve imal edilmesinde ki pek çok süreçte,
- İnşaat mühendisi, bir yapı inşası sürecinde,
- Elektrik ve elektronik mühendisleri, devre analizlerinde,
- Yazılım mühendisleri grafiksel ara yüzlerin tasarımında,
ve bunların yanı sıra daha pek çok mühendislik disiplininde pek çok yerde kartezyen koordinat sistemi kullanılıyor. Bugün karmaşık problemleri anlamada, pek çok tasarım ve analiz sürecinde bu sistem mevcut.
Elbet, sadece mühendislik alanında değil pek çok alanda pek çok yerde de bu sistemin örneklerini görmek mümkün. Lakin, bu yazımızda biraz mühendislik alanına dikkat çekmek istedim. Bunun sebebi ise geçmişte olmuş basit bir düşünsel deneyin bugün ki teknolojide ne süreçlere sebep olduğudur.
Kaynakça
- https://tr.wikipedia.org/wiki/Ren%C3%A9_Descartes
- https://www.w.ai/
