3 Aralık Dünya Engelliler Günü
Birleşmiş Milletler tarafından 1992 yılından bu yana 3 Aralık’ta kutlanan uluslararası bir farkındalık günüdür. Engel sahibi bireylerin yaşamları normal insanlara göre daha zordur. Büyük çoğunluğu sosyal yaşamdan uzak kalmaktadır. Engel sahibi bireyler ile aramızda engel yok onlarla birlikte sosyal yaşam daha fazla zenginleşmektedir.
Engel Nedir?
Bir işin gerçekleşmesini önleyen nedene denir.
Her İnsan Potansiyel Engelli Olabilir Mi?
Her insan bedensel, zihinsel ve ruhsal olarak engel sahibi olabilir. Çeşitli sebepleri vardır :
- Genetik
- Kaza
- Deprem
- Yangın
- Yüksekten düşme
- İş kazası
- Geçirilen sağlık sorunları
- Sosyal ortamdan uzak kalınması sonucu ruhsal sorunlar ortaya çıkmaktadır.
Bu özelliklere sahip olunması hayatını idame ettiren insanların fiziksel, sosyal ve ekonomik sorunlarla karşılaşmasına sebep olmaktadır.
Engel Sahibi Bireylerin Sıkıntıları Nelerdir?
Sosyal yaşam alanlarını kullanmak için dışarı çıkan engel sahibi kişiler fiziksel engellerle de mücadele etmektedir. Yollar, kaldırımlar, binalara giriş-çıkış, hastaneler, okullar, kütüphaneler, kamu kurumları ve park gibi alanlarda kendi ihtiyaçlarına göre kullanım kolaylığı olmaması hayatlarını zorlaştırmaktadır. Engel sahibi bireyler kendilerine ayrımcılık yapılmasını istememektedir. Ekonomik güçlerinin de yeterli seviyede olması vazgeçilmez bir unsurdur.
Dünya geneli olarak düşünüldüğünde yaklaşık 1 milyar insan çeşitli sebeplerle engellidir.
Engel sahibi bireylerin en büyük sorunları sosyal ortamlarda karşılaştığı insan kaynaklı sorunlardır. Sosyal hayatta yer bulamayan engelli bireylerin özgüveni de zamanla azalmaktadır. Engel sahibi insanlara sosyal hayatta birlikte yaşam dengesinin kurulması bakımından destek olmak gerekir.
Neler Yapılabilir?
Engel sahibi bireylere hoşgörülü yaklaşabilmek esasında henüz küçük yaşlarda aile ortamında başlamaktadır, belleğimiz küçük yaşlarda işlemeye başlar ve neye nasıl davranacağımızı küçük yaşlardan itibaren öğreniriz.
Engelli bireyler için sosyal hayatta imkanlar daha ulaşılabilir hale getirilmesi ve yaşamlarını kolaylaştıracak çözümlerin olması zamanla yaygınlaşmaktadır. Bu kapsamda, engelli bireylerin hayatlarını kolaylaştırmak için geliştirilen teknolojilerde maddi olarak temin edilebilir seviyede olmalıdır.
Eğitim konusunda geri kalmamaları da mutlaka desteklenmelidir. Yapılan araştırmalar, engelli bireylerin büyük çoğunluğunun eğitim göremediği ve ailelerinin de çok yüksek oranda eğitimsiz bireyler olduğunu göstermiştir.
Teknoloji anlamında mühendisler tarafından engelli bireylerin hayatlarını kolaylaştırmak için bazı teknolojik yenilikler kullanıma sunulmuştur. Bu alanda farkındalık oluşması, yarışmalar düzenlenmesi ve yatırımcıların dünyada 1 milyar ve ülkemizde 8 milyon civarı engel sahibi bireyler olduğunu düşünerek geliştirilen mühendislik çözümlerinde geri kalmaması önemlidir.
Hayatı Kolaylaştımak Nedir?
Engelli bireylerin hayatını kolaylaştırmak demek; kişinin yapmak istediği bir işi yardım almaksızın tek başına halledebilmesini sağlıyorsa, söz konusu bireyin hayatını kolaylaştırıyor demektir.
Hayatı Kolaylaştıran Mühendislik Çözümleri
Hayatı kolaylaştıran teknolojik imkanlar ile ilgili bazı cihazlar, yazılımlar ve makineler aşağıda verilmiştir :
- Sesame Phone : Cep telefonunun göz hareketleriyle kullanılabildiği bir cihazdır.
- Sesli Adımlar : Türk Telekom ve Boni Global’in birlikte geliştirdikleri uygulama görme ve işitme engelliler için kapalı alanlarda kişileri yönlendirmeye yarıyor.
- Google Talkback : Görme engeliler için cep telefonuna gelen yazılı mesajlar sesli olarak dinlenilebilmesine imkan veren bir uygulamadır.
- Scalevo : Paletli tekerlekli sandalye sayesinde merdivenlerden iniş ve çıkış mümkün hale getirilmiştir.
- KNFB Reader : Yazılı ve basılı metinlerin sesli olarak dinlenmesini sağlayan uygulamadır.
- WeWALK : Young Guru Academy ve Vestel tarafından geliştirilen akıllı bir baston sistemidir.
- Dot Watch : Görme engellilerin kullandığı Braille alfabesine uygun akıllı saat cihazıdır.
- EyeSense : Telefon kamerası kullanılarak nesnenin rengini sesli olarak söyleyen uygulamadır.
- Voice4U : Konuşma güçlüğü çeken hastaların düşüncelerini paylaşabilmesine imkan sağlar.
- Liftware : Parkinson hastaları için geliştirilen bu cihaz el titremesi yaşayan bireylerin kendilerinin kaşık ve çatalı kullanabilmesi için geliştirilen aparattır.
- Ava Uygulaması : İşitme engelli bireyler için sesi yazıya çeviren bir uygulamadır.
- Akülü tekerlekli sandalye : Kas gücüyle hareket verilen elektriksiz çalışan tekerlekli sandalyelerin yerine aküden aldığı enerjiyi kullanarak motorlu bir sandalye yapılmıştır.
- Mobil ve sabit rampalar : Yol-kaldırım, bina girişi, araçlara iniş-biniş için kullanılmaktadır.
- Protez kol/ayak : Olmayan uzvun yerine yapay olarak üretilmiş uzuv bağlanır.
- Yürüteçler : Yürüme desteği sağlayan ekipmandır.
- Sesli trafik ışıkları : Görme engelli yayalar için geliştirilmiştir.
- Engelli birey elbiseleri : Yardım almaksızın giyip çıkarmaları için tasarlanmıştır.
- Özel otomobiller : Engel durumuna göre özel geliştirilmiş yapıdadır.
Kaynakça :
- https://www.yenialanya.com/haber/3811552/engellilerin-sorunlarina-genel-bakis-ve-cozum-onerileri, Erişim T. 02.12.2022
- https://kasder.org.tr/engelliler-ve-cozum-bekleyen-sorunlar/, Erişim T. 02.12.2022
- https://idealsosyalhizmet.com/engelli-bireylerin-toplumsal-hayatta-yasadiklari-zorluklar-ve-engelsiz-yarinlar-icin-cozum-onerileri/, Erişim T. 02.12.2022
- Engellilerin Hayatını Kolaylaştıran 10 Mobilite Çözüm – https://onedio.com/haber/engellilerin-hayatini-kolaylastiran-10-mobilite-cozum-930929, Erişim T. 02.12.2022
- https://www.hurriyet.com.tr/teknoloji/engelli-bireylerin-hayatlarini-kolaylastiran-teknolojiler-41675515, Erişim T. 02.12.2022
- https://shiftdelete.net/bedensel-engelli-bireylerin-hayatini-kolaylastiran-teknolojiler, Erişim T. 02.12.2022
- Stanley L. “Designing for the Disabled in the Engineering Classroom”, Conference Paper in Proceedings, 2010
- Yusuf Genç, Doç. Dr., “Engellilerin Sosyal Sorunlari ve Beklentileri”, Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, Yıl: 15 Sayı: 35/2 (ek) Tarih: temmuz-aralik 2015 SS: 65-92 ISSN: 2148
- https://tr.wikipedia.org/wiki/D%C3%BCnya_Engelliler_G%C3%BCn%C3%BC, Erişim T. 03.12.2022
